Morgunblaðið - 16.07.2022, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 16. JÚLÍ 2022
Hjelle
www.vest.is • Ármúli 17 • Sími: 620 7200
Vönduð norsk
hönnunartákn sem
standast tímans tönn.
Tómar Arnar Þorláksson
tomasarnar@mbl.is
„Þetta sjúkraþyrlumál er ekki
einkamál Landhelgisgæslunnar,
heldur hagsmunamál fyrir lands-
byggðina og alla íbúa þessa lands.“
Þetta segir Styrmir Sigurðsson,
bráðatæknir í færslu sinni á Face-
book en hann ræddi við Morgun-
blaðið í gær. Að
hans mati er af-
staða Landhelgis-
gæslunnar gagn-
vart því að fá
nýjar Airbus
H145-þyrlur til
landsins með
ólíkindum. Eins
og greint hefur
verið frá telur
Landhelgis-
gæslan ekki þörf
á að fá nýjar og smærri þyrlur til
landsins til að stytta viðbragðstíma
eða auka hagkvæmni heilbrigðis-
kerfisins.
Styrmir bendir á að þó nokkra
daga árs megi þyrlur Gæslunnar
ekki fara lengra en 20 mílur frá
landi, vegna viðhalds á vélum. Hann
segir það eðli málsins samkvæmt
ekki vera mögulegt fyrir Landhelg-
isgæsluna að sinna skyldum sínum
þegar þyrlurnar eru í viðhaldi.
„Að þessu sögðu þá vil ég ítreka að
sjúkraþyrlur á Íslandi eru lífsnauð-
synleg viðbót við bráðaþjónustu ut-
an spítala á landinu öllu,“ segir hann
um nýju Airbus H145-þyrlurnar.
Styrmir ítrekar þá að nýju þyrl-
urnar sem hann, Sveinn Hjalti Guð-
mundsson og fleiri hafa lagt til að
verði keyptar til Íslands séu töluvert
ódýrari í rekstri en þyrlur Land-
helgisgæslunnar. „Þyrlur Landhelg-
isgæslunnar og áhafnir þeirra eru
dýr kostur í samhengi reksturs á
sjúkra- og björgunarþyrlum. Þyrl-
urnar verða að vera búnar til að
bjarga heilli áhöfn úti á rúmsjó og
koma þeim til lands.“
Bendir hann að auki á að með nýj-
um þyrlum væri hægt að stytta við-
bragðstíma verulega. Hann segir að
til þess að það sé hægt þurfi á stað-
arvakt sjúkraþyrlna að halda á
nokkrum stöðum um landið með
áhöfnum sem eru settar saman af
lækni, hjúkrunarfræðingi og fleiri
sérfræðingum. Hann bendir á að
þetta myndi auka gæði meðferðar á
slysstað og bjóða upp á möguleikann
á sérhæfðum inngripum. Hann bæt-
ir við að það taki talsvert styttri tíma
að gangsetja þessar nýju þyrlur.
Nýttust vel yfir landi
Þá þvertekur hann fyrir þá stað-
hæfingu Gæslunnar að þessar minni
þyrlur myndu nýtast illa á Íslandi.
Hann bendir á að væntanlega yrðu
þyrlur Gæslunnar notaðar fyrir
björgunaraðgerðir úti á sjó en nýju
þyrlurnar myndu nýtast einkar vel
yfir landi. „Það er algjörlega glóru-
laust að nota slík rök því að það er
einfaldlega verið að tala um tvo mis-
munandi hluti.“
Styrmir segist þó alls ekki vilja
setja út á fagmennsku áhafna Land-
helgisgæslunnar né þau ótrúlegu af-
rek sem hún hefur unnið.
Gagnrýnir af-
stöðu Landhelg-
isgæslunnar
- Bráðatæknir segir sjúkraþyrlur ekki
vera einkamál Landhelgisgæslunnar
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Þyrlur Nýju Airbus H145-þyrlurnar
eru minni og ódýrari í rekstri.
Styrmir
Sigurðsson
Veronika Steinunn Magnúsdóttir
veronika@mbl.is
Nokkur fjöldi fólks mætti á mótmæli
Samtaka grænkera á Íslandi gegn
hvalveiðum á Austurvelli í gær.
Fyrirlesarar á mótmælunum leið-
réttu ýmsan misskilning hvað varðar
hvalveiðar, að sögn Valgerðar Árna-
dóttur, formanns Samtaka græn-
kera á Íslandi.
„Til dæmis þann misskilning að
hann sé að éta frá okkur fiskinn í
sjónum og að við þurfum að veiða
hann til þess að hafa meiri fisk, þeg-
ar það er akkúrat öfugt. Hann er að
stuðla að því að það sé meira æti fyr-
ir fiskinn í sjónum,“ segir Valgerður.
Edda Elísabet Magnúsdóttir,
doktor í sjávarlíffræði, fjallaði um
mikilvægi þess að hvalir séu til stað-
ar svo svif geti fjölgað sér en fiskur
nærist meðal annars á svifi. „Ef við
horfum á þetta frá líffræðilegu sjón-
arhorni, þá er þetta algjörlega gal-
ið,“ segir hún. Fólki auk þess blöskri
það hvernig hvalur þjáist þegar
hann er drepinn.
Eitt þriggja hvalveiðiríkja
Margrét Tryggvadóttir, rithöf-
undur og fyrrverandi þingmaður,
fjallaði þá um sögu hvalveiða. Kom
fram í máli hennar að Íslendingar
hefðu byrjað að veiða hval fyrir
hundrað árum.
„Síðan má benda á að einn hvalur
bindur á ævi sinni jafnmikið kolefni
og 1.000 tré. Þetta er í rauninni svo-
kallað vistmorð, að gera þetta. Á
sama tíma erum við að berjast við
loftlagsvá. Þetta skýtur skökku við,
og um leið eru stjórnvöld að fjár-
magna verkefni eins og Carbfix til
þess að fanga kolefni,“ segir hún, en
á sama tíma geri hvalur nákvæm-
lega það sama. Samtökin krefjast
þess að hvalveiðar verði bannaðar en
Ísland er eitt þriggja ríkja í heim-
inum þar sem hvalveiðar eru enn
heimilaðar.
Þær eru enn löglegar í Noregi og
Japan og Færeyingar stunda grind-
ardráp á sumrin.
Þann 12. júlí höfðu þrjátíu lang-
reyðar verið veiddar á þessari vertíð
en bræla og þoka hafa hamlað veið-
unum að undanförnu. Breyting
Svandísar Svavarsdóttur matvæla-
ráðherra á reglugerð um hvalveiðar
er nú í samráðsgátt stjórnvalda en
þar er lagt til að skipstjórar hval-
veiðiskipa tilnefni dýravelferðarfull-
trúa úr áhöfn, sem ber ábyrgð á því
að rétt sé staðið að velferð hvala við
veiðar.
Morgunblaðið/Hákon
Mótmælt Samtök grænkera komu saman á Austurvelli í gær og mótmæltu hvalveiðum undan ströndum Íslands.
Segir ýmsan misskiln-
ing ríkja um hvalveiðar
- Hvalir nauðsynlegir fyrir vistkerfið - Vilja banna veiðar
Smurðar samlokur sem eru í boði á
sölustöðum víða um land eru ekki
lengur allar smurðar hérlendis, en
innflutningsfyrirtækið Danól hefur
síðan í byrjun árs flutt inn smurðar
samlokur frá Litháen. Samlokurnar,
sem eru frá merkinu Food on Foot,
koma til landsins frosnar.
Friðrik Árnason, eigandi Hótel
Breiðdalsvíkur, vakti athygli á sam-
lokunum á Facebook-síðu sinni.
Hann segist hafa orðið fyrir von-
brigðum að sjá samlokurnar seldar í
söluskála á Suðurlandi, meðal ann-
ars vegna umhverfissjónarmiða.
Þá brá honum enn frekar þegar
hann sá að innflutta samlokan var
helmingi ódýrari en samlokan sem
er smurð staðnum með sama áleggi.
Mbl.is hafði samband við umræddan
söluskála en starfsmaður sagði er-
lendu samlokurnar kosta hið sama
og þær íslensku.
María Jóna Samúelsdóttir, fram-
kvæmdastjóri Danól, segir í skrif-
legu svari til mbl.is að gæði samlok-
anna séu mikil og viðbrögðin við
þeim hafi verið góð.
„Við getum að sjálfsögðu ekki
svarað fyrir verðlagningu annarra
aðila, en Danól býr að góðu við-
skiptasambandi við birginn, sem að
sjálfsögðu er að auki að framleiða
fyrir mun stærri markaði en þann ís-
lenska og í því tilfelli njóta neytend-
ur hér á landi stærðarhagkvæmni.“
Seljið þið mikið af svona samlok-
um og hvert þá helst?
„Við erum ánægð við viðbrögð
markaðarins við þessum vörum, en
helstu viðskiptavinir eru veitingasal-
ar á landsbyggðinni, oft fjarri
byggðakjörnum, sem sjá að hag-
stætt verð, gæði vöru og einfaldleiki
í framreiðslu fara saman.“
Frosnar samlok-
ur frá Litháen
- Fluttar inn til Íslands og seldar
Auglýsing Samlokurnar eru frá
litháíska merkinu Food on Foot.