Morgunblaðið - 25.08.2022, Blaðsíða 54

54 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 25. ÁGÚST 2022
Rauðarárstígur 12-14, sími 551 0400 · www.uppbod.is
Vefuppboð nr. 618
Fjöldi glæsilegra verka
Forsýning á verkunum hjá
Fold uppboðshúsi og á vefnum uppbod.is
HAUSTPERLUR
vefuppboð á gæðaverkum 5. september
á uppboð.is
Jóhannes S. Kjarval
Ísak Gabríel Regal
isak@mbl.is
„Mig langaði að vinna með hug-
myndina um að gera mitt eigið safn,
en ég var svolítið komin í mótsögn
við sjálfa mig,“ segir listakonan Rósa
Gísladóttir um tilurð sýningarinnar
Safn Rósu Gísladóttur í Listasafni
Einars Jónssonar sem var opnuð
fyrr í sumar en stendur til 25. sept-
ember. Á sýningunni tekst Rósa á
við „hugmyndina um hið karllæga
einkasafn í opinberu rými og býr til
sitt eigið safn með tilvísunum í arki-
tektúr og tilurð LEJ“, eins og segir í
tilkynningu.
Verk Rósu eru öll ný og sækir hún
innblástur í verk Einars en einnig í
smiðju samtímamanns hans, rúss-
neska framúrstefnulistamannsins
Kazimírs Malevitsj. Verkin sem um
ræðir eru skúlptúrar eða abstrakt
líkön sem líkjast byggingum.
„Malevitsj kallaði þessi verk
arkítekton. Ég hafði verið að kynna
mér hann og hugmyndir hans, þar á
meðal þær um að mynd eða listaverk
sé ekki eftirmynd af neinu, heldur
sjálfstæður hlutur. Ég er þannig að
búa til verk sem gætu verið hús,
byggingar eða söfn, en ekkert endi-
lega, þau eru á mjög gráu svæði. Svo
datt ég svolítið í að vilja tengjast að-
eins Einari Jónssyni og hans verkum
með því að gera stuðlaberg og tröpp-
ur, en hann var mjög gjarn á að búa
til eitthvað til að hækka verk sín,
eins konar undirstöður,“ segir Rósa.
Tilgangur einkasafna
Listasafn Einars Jónssonar verð-
ur 100 ára á næsta ári. Safnið var
upprunalega byggt á gjöf lista-
mannsins til þjóðarinnar sem fylgdi
það skilyrði að reisa yrði einkasafn
yfir verk hans. Rósa vildi takast á við
þessa hugmynd, sem hún telur að
einhverju leyti úrelta, um einkasöfn
sem karlkyns listamenn eins og Ás-
mundur Sveinsson, Kjarval og Einar
gerðu til að varðveita verk sín með
því að skipa ríkinu að skjóta skjóls-
húsi yfir þau og passa að yrðu ódauð-
leg, frekar en til að hafa opin og að-
gengileg almenningi. „Mér fannst
þessi gerð af söfnum hálfúrelt en
hugsaði svo að ég væri kannski kom-
in á sama stað með því að opna mitt
eigið safn inni á þessu safni, nema
hundrað árum seinna og er ég að
auki kona,“ útskýrir Rósa. létt í
bragði.
Byggingar en samt ekki
Fyrsta verkið sem maður sér þeg-
ar maður kemur inn á sýninguna
hennar Rósu er kross sem hún segir
í anda Malevitsj. Annars líkjast flest
verkin tröppum, byggingum og
strúktúrum sem virka á áhorfand-
ann eins og borgir frá annarri
plánetu. Sýnin er samtímis kunn-
ugleg og framandi. Hlutföllin eru á
skjön. Þetta er þessir arkítektonar
sem Malevitsj varð meðal annars
frægur fyrir. „Áhorfandinn getur
hugsað sér hvort þetta séu hús,
hvernig þau myndu fúnkera í fullri
stærð, hvar skrifstofurnar væru í
byggingunni og svo framvegis,“ seg-
ir Rósa um sýninguna.
Söfnin heillandi þrátt fyrir allt
Varðandi gagnrýni á ákveðna gerð
gamalla listasafna viðurkennir Rósa
að þrátt fyrir að vera að einhverju
leyti mótfallin söfnum sem eru óhag-
stæð, bæði fjárhagslega og hvað
varðar aðgengi, þá finnist henni
Listasafn Einars Jónssonar ein-
staklega heillandi. „Maður er með
þessa skoðun og að velta fyrir sér
þessum karlasöfnum en svo finnst
mér líka dásamlegt að þetta hús hafi
fengið að vera í friði og að ekki sé bú-
ið að eiga við það. Það eru svo fáar
byggingar á Íslandi sem hafa ekki
gengið í gegnum breytingar og er
þetta safn eða hús einstakt sem slíkt
og einkar sjarmerandi. Auðvitað get-
ur það aldrei orðið eins og önnur söfn
nema með róttækum breytingum, og
vissulega þurfa söfn að hafa lyftur og
aðgengi fyrir alla en mér finnst þetta
samt heillandi,“ segir Rósa að end-
ingu en hún mun halda listamanna-
spjall um sýningu sína í Listasafni
Einars Jónssonar þriðjudaginn 30.
ágúst klukkan 12.10.
Morgunblaðið/Hákon
Listakonan Á sýningunni Safn Rósu Gísladóttur tekur listakonan sér pláss innan um verk Einars Jónssonar.
Skúlptúrar Verk Rósu eru skúlptúrar eða abstrakt líkön sem líkjast byggingum og borgum. Áhorfendur geta velt
fyrir sér hvernig verkin myndu líta út í fullri stærð. Krossinn á myndinni er fyrsta verkið sem maður sér þegar
maður kemur inn á sýninguna, en Rósa segir hann í anda rússneska framúrstefnulistamannsins Kazimírs Malevitsj.
Safn Rósu inni á safni Einars
- Sýning Rósu Gísladóttur tekst á við hugmyndina um tilgang einkasafna - Verkin eru skúlptúrar
sem líkjast byggingum, húsum og borgum í stíl við „arkítektona“ listamannsins Kazimírs Malevitsj
Ljósmyndir/Rósa Gísladóttir/Listasafn Einars Jónsssonar
Þau standast ekki tímann er titill
sýningar sem opnuð verður í dag,
25. ágúst, kl. 17 í Nýlistasafninu í
Marshallhúsinu. Á henni má sjá
verk myndlistarmannanna Gra-
hams Wiebe, Magnúsar Sigurð-
arsonar, Minne Kersten, Patriciu
Carolinu og Sigrúnar Hlínar Sig-
urðardóttur.
„Á sýningunni renna upplausn og
væntingar saman við lífsins vökva
og sköpunarmátt eyðingarinnar,
umbreytingu og hreyfingu. Ferli
sem eiga við náttúru sem samfélag,
hverful við fyrstu kynni en raun-
veruleg í augnablikinu. Sem tilraun
með samvinnu er verkefnið sam-
koma ólíkra þátta sem hópurinn
hefur nálgast í gegnum opið samtal
sem hófst þeirra á milli fyrir nokkr-
um mánuðum síðan og er nú orðið
að sýningu,“ segir í tilkynningu um
sýninguna. Hún stendur yfir til og
með 25. september. Frekari upplýs-
ingar um sýninguna og listamenn-
ina má finna á nylo.is.
Leki Úr „Leak“ eftir Minne Kersten frá
árinu 2020. Stilla birt með leyfi Kersten.
Samkoma ólíkra þátta í Nýlistasafninu
Svavar Pétur Eysteinsson, einnig
þekktur undir listamannsnafninu
Prins Póló, verður með leiðsögn um
sýningu sína Hvernig ertu? í Gerðu-
bergi í Breiðholti í dag, fimmtudag,
kl. 16. Segir í tilkynningu að hann
muni eflaust einnig segja sögur af
bernskubrekum úr Breiðholtinu. Á
sýningunni blandar Svavar saman
eigin tónverkum, myndlist og ljós-
myndum. Sækir hann oftar en ekki
innblástur í sjoppulegan hversdags-
leikann í verkum sínum, með litríka
upphafningu og húmor að leið-
arljósi, eins og því er lýst.
Sýningin var opnuð á neðri hæð
Gerðubergs 28. maí síðastliðinn og
stendur yfir til sunnudags, 28.
ágúst.
Prins Svavar Pétur Eysteinsson, einnig
þekktur sem Prins Póló, á sýningu sinni.
Prinsinn veitir leiðsögn um sýningu sína