Morgunblaðið - 25.08.2022, Blaðsíða 30

30 FRÉTTIR
Erlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 25. ÁGÚST 2022
Boris Johnson forsætisráðherra
Bretlands heimsótti Kænugarð
óvænt í gær líkt og getið er hér að
ofan, og sagði hann að alþjóða-
samfélagið yrði að standa saman og
halda uppi þrýstingi á Rússa um að
láta af innrásinni.
„Það sem gerist í Úkraínu skiptir
okkur öll máli, sem er ástæða þess
að ég er hér í dag til að færa þau
skilaboð að Bretland stendur með
ykkur og mun standa með ykkur þá
daga og mánuði sem fram undan
eru, og að þið getið og munuð sigra,“
sagði Johnson í ávarpi sínu.
Sagði Johnson að Vesturlanda-
búar yrðu að þola hækkandi orku-
verð á meðan Úkraínumenn gyldu
fyrir innrásina með blóði sínu. Sagði
hann að vitað væri að veturinn yrði
erfiður og að Pútín myndi nýta sér
orkubirgðir Rússa til að kvelja al-
menna borgara vítt og breitt um
Evrópu og þrýsta á þá að láta af
stuðningi sínum við Úkraínu.
„Fyrsta prófraun okkar sem vinir
Úkraínu verður að horfast í augu við
og standast þann þrýsting,“ sagði
Johnson, sem fékk afhenta frelsis-
orðu Úkraínu fyrir stuðning sinn.
AFP/Genya Savilov
Kænugarður Selenskí (t.h.) sæmdi Johnson heiðursorðu fyrir stuðninginn.
„Úkraína getur
og mun sigra“
- Johnson heimsótti Kænugarð óvænt
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Volodimír Selenskí forseti Úkraínu
hét því í gær að Úkraínumenn
myndu berjast gegn innrás Rússa
þar til yfir lyki, og að þeir myndu
hvorki gefast upp né sætta sig við
málamiðlanir. „Okkur er sama hvaða
her þið hafið, við hugsum bara um
landið okkar. Við munum berjast
fyrir því til þrautar,“ sagði Selenskí í
þjóðhátíðarávarpi sínu, en Úkraínu-
menn fögnuðu í gær 31 árs sjálf-
stæðisafmæli lands síns.
Þess var einnig minnst í gær, að
hálft ár var liðið frá því að innrás
Rússa hófst, og höfðu því bæði Sel-
enskí og bandarísk stjórnvöld varað
við því að Rússar kynnu að fjölga
eldflaugaárásum sínum á Úkraínu,
ekki síst borgaralega innviði, í tilefni
af því. Loftvarnaflautur gullu reglu-
lega í Kænugarði og öðrum borgum
Úkraínu í gær.
Fram eftir degi virtist þó sem
ekki hefði orðið mikið úr spám um
aukinn árásarþunga Rússa, en um
kvöldmatarleytið bárust fregnir af
því að fimmtán hefðu látist í eld-
flaugaárás á lestarstöð í Dnípró-
petrovsk-héraði, og um fimmtíu til
viðbótar særst.
Stefnt að frelsun Krímskaga
Selenskí sagði í þjóðhátíðarávarpi
sínu að það kæmi ekki til greina að
Úkraínumenn semdu við „hryðju-
verkamenn“, en úkraínsk stjórnvöld
hafa þrýst á um að Rússland verði
nefnt hryðjuverkaríki. Þá sagði
hann einnig að Úkraína samanstæði
af öllu landsvæðinu sem tilheyrði
landinu, þar með talið þeim héruðum
sem Rússar hafa nú lagt undir sig
eða innlimað.
Vísaði Selenskí þar ekki síst til
Krímskaga, sem Rússland innlimaði
árið 2014, en Úkraínumenn hafa á
síðustu vikum náð að gera árásir á
skaganum, sem hingað til hafði verið
talinn langt utan þess svæðis sem
þeir gætu náð til. Hafa Úkraínu-
menn sagt á síðustu vikum, að end-
anlegt markmið þeirra sé að frelsa
Krímskaga undan yfirráðum Rússa.
Þá hafa Úkraínumenn einnig gert
ítrekaðar árásir á birgðageymslur
rússneska hersins í rússnesku borg-
inni Belgorod, sem er um 40 kíló-
metrum frá landamærum Rússlands
að Úkraínu.
Bæta enn í aðstoð sína
Þessar árásir væru ekki mögu-
legar nema vegna ríflegrar hernað-
araðstoðar frá Vesturlöndum, en
Bandaríkjastjórn tilkynnti í gær að
hún hygðist verja um þremur millj-
örðum bandaríkjadala til viðbótar í
slíka aðstoð. Munu þeir fjármunir
vera ætlaðir til að tryggja Úkraínu-
mönnum skotfæri og aðrar vistir
fyrir Úkraínuher. Bandaríkjamenn
hafa nú varið um 15,5 milljörðum
bandaríkjadala í stuðning við Úkra-
ínumenn, eða sem nemur um 2.176
milljörðum íslenskra króna.
Þá tilkynnti Boris Johnson for-
sætisráðherra Bretlands, sem heim-
sótti Kænugarð í gær, einnig að
Bretar hygðust senda aðstoð að and-
virði um 54 milljarða sterlingspunda
til Úkraínu, en aðstoð Breta felur
meðal annars í sér að Úkraínumenn
fá senda 2.000 dróna, sem og skot-
færi sem geta grandað skriðdrekum.
Auk heimsóknar Johnsons bárust
Úkraínumönnum stuðningskveðjur
frá ýmsum leiðtogum, þar á meðal
Ursulu von der Leyen, forseta fram-
kvæmdastjórnar ESB, sem sagði að
sambandið myndi styðja við Úkra-
ínumenn eins lengi og þörf væri á.
Þá bárust Úkraínumönnum einnig
hamingjuóskir frá Alexander Lúk-
asjenkó forseta Hvíta-Rússlands, en
Hvít-Rússar hafa veitt Rússum
landsvæði til þess að athafna sig í
innrásinni. Sagðist Lúkasjenkó von-
ast til að „ósamræmi“ dagsins í dag
myndi ekki varpa skugga á aldalöng
tengsl Úkraínu og Hvíta-Rússlands.
Úkraínsk stjórnvöld svöruðu kveðj-
unni með því að fordæma Lúkasj-
enkó fyrir stuðning hans við innrás-
ina.
Mesti vandinn frá stríðslokum
Áhrif styrjaldarinnar hafa verið
mikil á þeim sex mánuðum sem liðn-
ir eru, en áætlað er að um 6,7 millj-
ónir Úkraínumanna hafi flúið inn-
rásina til annarra ríkja, og að um
átta milljónir til viðbótar hafi neyðst
til að flýja heimili sín, en séu enn
innan Úkraínu.
Þar af eru um 2,3 milljónir sagðar
hafa flúið yfir landamærin til Rúss-
lands, en Pólverjar hafa tekið á móti
um 1,3 milljónum og Þjóðverjar um
670.000 samkvæmt gögnum Flótta-
mannahjálpar Sameinuðu þjóðanna.
Er þetta mesti flóttamannavandi
sem sést hefur í Evrópu frá lokum
síðari heimsstyrjaldar, og er óttast
að áhrif hans muni vara langt fram
yfir styrjaldarlok.
Stríðið hefur einnig haft áhrif inn-
an Rússlands, en stjórnvöld þar hafa
hert mjög að lýðréttindum, einkum
málfrelsi, í kjölfar innrásarinnar. Í
upphafi mátti ekki kalla innrásina
stríð, heldur varð að nefna hana
„sérstaka hernaðaraðgerð“, og þá
hefur verið hert á allri löggjöf er
varðar mótmæli á þann veg að bann-
að er að gagnrýna nokkuð er snertir
herinn eða stríðsreksturinn.
Mannréttindasamtökin OVD
sendu í gær frá sér yfirlýsingu um
að 16.437 Rússar hefðu verið hand-
teknir á síðustu sex mánuðum fyrir
að mótmæla stríðinu. Höfðu sumir
verið handteknir fyrir að mótmæla á
götum úti, en aðrir höfðu verið
hnepptir í varðhald fyrir að tjá sig á
samfélagsmiðlum. Flestar handtök-
urnar áttu sér stað á fyrstu tveimur
mánuðum ársins.
Skýrsla OVD kom sama dag og
rússnesk stjórnvöld handtóku and-
ófsmanninn Jevgení Roizman, og
sökuðu hann um að hafa „hallmælt“
hernum.
„Við munum berjast til þrautar“
- Selenskí segir að Úkraínumenn muni ekki gefast upp - Fimmtán féllu í árás á lestarstöð í Dnípró-
petrovsk-héraði - Um 6,7 milljónir hafa flúið innrásina í Úkraínu - Hert að lýðréttindum í Rússlandi
100 km
Kramatorsk
Sloviansk
Staða herflokka 23. ágúst kl. 19
24. ágúst kl 08:
M
O
L
D
A
V
ÍA
Svartahaf
Azov-haf
RÚMENÍA
PÓLLAND
HVÍTA-RÚSSLAND RÚSSLAND
Krím
Svæði þar sem
Rússar eru með
hernaðaraðgerðir
Svæði sem
Rússar
segjast ráða
Rússar innlimuðu
skagann 2014
Svæði sem
aðskilnaðarsinnar
réðu fyrir
innrásina
Heimildir: AFP fréttastofur, Institute for the Study ofWar and AIE’s Critical Threats Project, Úkraínuher.
Sprengingar/árásir Bardagar
Svæði sem Úkraínu-
menn hafa náð aftur
á sitt vald
ÚKRAÍNA
Ódessa
Lvív
Kharkiv
Maríupol
KÆNUGARÐUR
Svæði talin
á valdi
Rússa
Kherson
Dnipro
Svæði sem talið er
að Úkraínskir þjóð-
ernissinnar stundi
hernað
Lugansk
Donetsk
Innrás Rússa í Úkraínu
SPORTÍS SKE I FAN 1 1
1 08 REYKJAV ÍK
S POR T I S . I S
520-1000
GLEÐILEGT NÝTT
SKÓLAÁR!