Morgunblaðið - 05.09.2022, Qupperneq 6

6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 5. SEPTEMBER 2022
Karlotta Líf Sumarliðadóttir
Logi Sigurðarson
Hildur Björnsdóttir, borgarfulltrúi
Sjálfstæðisflokksins, telur þörf á að
athuga hvernig staðið hefur verið að
viðhaldi á grunninnviðum á síðustu
árum í kjölfar þess að kaldavatnslögn
Veitna fór í sundur á föstudaginn,
með þeim afleiðingum að vatnselgur
myndaðist í Hvassaleiti í Reykjavík.
Vatn flæddi í stríðum straumum um
hverfið og fór það meðal annars inn í
kjallara, bílskúra og bíla. Stofnlögnin
sem gaf sig er frá árinu 1962.
„Mér finnst mikilvægt á þessari
stundu að fara yfir stöðuna til að
koma í veg fyrir að þetta gerist aftur
og sú skoðun mun kannski leiða í ljós
hvar við erum stödd, hver er aldur
þessara innviða, hvar er kominn tími
á viðhald og hvort því hafi hreinlega
verið sinnt,“ segir Hildur, en hún-
hyggst leggja tillögu þessa efnis fyrir
fund borgarráðs á fimmtudaginn.
Hildur situr jafnframt í stjórn Orku-
veitu Reykjavíkur, móðurfélags
Veitna.
Innviðir séu víða að springa
Segir hún að mjög víða í borginni
hafi viðhaldi ekki verið sinnt, hvort
sem um veitukerfi, skólakerfi eða
samgöngur sé að ræða. „Við sjáum að
innviðir eru að springa og skemmast
víða um borgina, þannig að þetta er
ákveðin birtingarmynd stærra
vandamáls.“
Hildur telur þörf á að kanna ástand
á lögnum í borginni og hvar séu líkur
á að þær geti farið í sundur til þess að
hægt sé að fyrirbyggja að svona atvik
endurtaki sig. „Það þarf að sinna við-
haldi og endurnýja innviði þar sem
þörf er á,“ segir hún, spurð hvernig
beri að fyrirbyggja slík atvik.
Vilji frekar slá sig til riddara
„Við þurfum að sinna viðhaldi og
endurnýjun og það er nú kannski ekki
alltaf það sem stjórnmálamenn vilja
gera við fjármunina. Þeir vilja frekar
slá sig til riddara í einhverjum
skyndiverkefnum sem vekja skyndi-
ánægju. Okkar grunnhlutverk sem
sveitarfélags er að nýta almannafé í
að treysta innviðina.“
Fyrrverandi yfirmaður hjá Veitum
sagði á samfélagsmiðli sínum um
helgina að starfsfólk Veitna hefði
bent á það í nokkur ár að mjög marg-
ar lagnir og dælustöðvar væru komn-
ar á tíma. Þá herma heimildir Morg-
unblaðsins að vitað hafi verið að sú
lögn sem fór í sundur þarfnaðist við-
halds. „Þetta atvik kallar á að mjög
mörgum spurningum verði svarað.
Þetta er eitt af því sem ég myndi vilja
að borgarráð óskaði eftir upplýsing-
um um, hvernig stendur á þessu, eru
þetta réttar fullyrðingar og hvernig
getum við gert betur í framhaldinu?“
segir Hildur.
Heimildir Morgunblaðsins hermdu
einnig að nokkur þrýstingur væri á
stjórn Veitna að skila hagnaði, sem
kæmi þá niður á viðhaldsverkefnum.
„Mér er ekki kunnugt um þetta en
mér finnst alveg tilefni til að fara ofan
í saumana á þessum fullyrðingum af
því að það er alvarlegt ef svo er. Veit-
ur eru auðvitað í einokunarstarfsemi
og eiga að nota það sem til fellur fyrst
og fremst í að treysta innviðina, en
ekki að skila auknum hagnaði,“ segir
Hildur.
Engin ástæða til að ætla annað
en að lögnin væri í fínu standi
Jón Trausti Kárason, forstöðumað-
ur vatnsveitna og fráveitna hjá Veit-
um, segir í samtali við Morgunblaðið
að nýtingartími vatnslagna á borð við
þá sem rofnaði á föstudag gæti verið
allt að hundrað ár. Vatnsleki kom upp
í sömu lögn fyrir fimm árum og segir
Jón Trausti að við hefðbundna athug-
un á lagnaefninu hafi ekki séð á því.
„Við höfðum svo sem enga ástæðu
til þess að ætla annað en að lögnin
væri í fínu standi. En það er eins með
þetta og allt annað, við erum með
fleiri kílómetra af þessum lögnum og
það er ómögulegt að segja nákvæm-
lega hvernig staðan er á hverjum
metra. Það geta verið efnisgallar sem
við sjáum ekki og vitum ekki af. Án
þess að við vitum á þessum tíma-
punkti hvað nákvæmlega gerðist
þarna en það er ekkert ósennilegt að
þarna hafi verið efnisgalli. Eins og ég
segi; þegar það var tekið ofan af
henni, þarna aðeins neðar, þá var hún
mjög heilleg,“ segir hann.
Spurður hvort lögnin hafi verið í
viðhaldsflokki fyrir lekann á föstudag
svarar Jón Trausti því neitandi.
Lögnin verður skoðuð í dag og rann-
sakað hvað olli lekanum.
„Við ætlum ekki að setja á hana
vatn aftur fyrr en við erum orðin
örugg um að hún sé í lagi. Það eru
ýmsar vangaveltur uppi hvort við get-
um dregið nýja, grennri lögn inn í
þessa gömlu. En við setjum hana ekki
í rekstur fyrr en við erum búin að
ganga úr skugga um öryggi hennar á
þessum kafla.“
Ekki sé uppsöfnuð viðhaldsþörf
Jón Trausti segir að fyrirtækið sé
stöðugt að greina stöðuna á kerfinu
og hafi nýtt hvert tækifæri til þess að
skipta út gömlu lagnaefni. Hann neit-
ar því að það sé uppsöfnuð viðhalds-
þörf í kerfinu.
„Þetta snýst líka um forgangsröð-
un. Við getum ekki endurnýjað allt á
sama tíma. Það er hluti af því sem við
erum að gera, þegar við erum að
horfa á kerfið og endurnýjunarþörf-
ina. Það er einmitt að sjá hvar
stærstu forgangspunktarnir eru og
ráðast til atlögu þar. Eðli málsins
samkvæmt er aldur einn þáttur sem
litið er til í þeirri flokkunaraðferð sem
við notum til þess að átta okkur á
stöðunni á kerfinu. Við lítum einnig til
lagnaefnis og annarra þátta,“ segir
hann.
Jón Trausti segist aðspurður ekki
vita hve margar lagnir séu í hæsta
forgangsflokki en tekur fram að Veit-
ur hafi aldrei fjárfest meira í sínum
innviðum en um þessar mundir.
„Það má alltaf færa rök fyrir því að
það megi gera meira og betur en sú
staðreynd lýgur ekki að fjárfestingar
fyrirtækisins eru í sögulegu há-
marki.“
Umfang tjónsins ekki enn ljóst
Ekki liggur fyrir hvort tryggingar
Veitna bæti það tjón sem varð í kjöl-
far atviksins í Hvassaleiti á föstudag.
„Aðaláherslan okkar um helgina
hefur verið að vera á svæðinu með
vaskan hóp frá VÍS til þess að hjálpa
fólki að bjarga verðmætum og koma í
veg fyrir frekara tjón, hvort sem við
erum bótaskyld eða ekki,“ segir Erla
Tryggvadóttir, samskiptastjóri hjá
VÍS, tryggingafélagi Veitna.
Hún segir óljóst hversu margir hafi
tilkynnt um tjón vegna atviksins og
að enn sé verið að meta umfang tjóns-
ins. Það ætti, að hennar sögn, að
koma betur í ljós í vikunni. Næstu
skref eru að setjast niður og skoða
málið frá mörgum hliðum.
„Við viljum jafnframt hvetja alla þá
sem lentu í tjóni að tilkynna það sem
allra fyrst til okkar eða síns trygg-
ingafélags, þrátt fyrir að bótaskylda
okkar gagnvart Veitum sé óljós.“
Víða hafi viðhaldi ekki verið sinnt
- Lögnin var ekki í viðhaldsflokki - Nýtingartími gæti verið allt að hundrað ár - Borgarfulltrúi
segir atvikið vera birtingarmynd stærra vandamáls - Óljóst hvort tryggingar Veitna bæta tjónið
Ljósmynd/Ásgeir
Hvassaleiti Kaldavatnslögn sem liggur á milli Miklubrautar og Hvassaleitis fór í sundur á föstudag með þeim afleiðingum að vatnselgur myndaðist og er nú verið að meta umfang tjónsins.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Vatnselgur Vatn flæddi í stríðum straumum um Hvassaleitið og fór það meðal annars inn í kjallara, bílskúra og bíla.