Morgunblaðið - 08.10.2022, Síða 24

24 FRÉTTIR
Erlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 8. OKTÓBER 2022
Gallamál
Varstu að kaupa gallaða fasteign? Er seljandinn ekki
að skila fasteigninni eins og um var samið? Er verið
að halda eftir greiðslum til þín vegna meintra galla?
Hjá Löggarði lögmannsstofu, Tjarnargötu 4,
Reykjavík, starfa sérfróðir lögmenn á sviði
fasteignaréttar, sem geta leyst úr þínum málum.
Hafðu samband á loggardur.is
eða í síma 694 8575/844 8005.
Mikhaíl Kasíanov, fyrrverandi for-
sætisráðherra Rússlands, skoraði í
gær á Svía að hleypa Rússum ekki
að rannsókn skemmdarverkanna
sem unnin voru í síðustu viku á Nord
Stream 1 og 2 í Eystrasalti. Sagði
Kasíanov í samtali við sænska dag-
blaðið Aftonbladet að hugsanlegt
væri að rannsóknin myndi beina
sökinni að Rússum sjálfum.
„Það gæti verið. Við getum bara
giskað á hverjir græði á þessu, og
auðvitað gæti Pútín viljað skapa
vandamál fyrir Evrópubúa í vetur.
Þess vegna stöðvaði hann Nord
Stream 1 vegna „viðgerða“ og lokaði
svo fyrir allt saman. Hann vill valda
meiri vandamálum og spennu milli
Evrópuríkja,“ sagði Kasíanov, en
hann var forsætisráðherra Rúss-
lands undir Pútín Rússlandsforseta
frá árinu 2000 til 2004.
Mikhaíl Misjústín, forsætisráð-
herra Rússlands, sendi á fimmtu-
daginn bréf til Magdalenu And-
ersson, forsætisráðherra Svíþjóðar,
þar sem hann krafðist þess að Rúss-
ar myndu fá fulltrúa sinn við rann-
sóknina á skemmdarverkunum.
Kasíanov sagði þá bón koma ekki
á óvart. „Það vilja þeir alltaf. Það
var það sama á bak við flugslysið hjá
flugvélinni MH17 [sem rússneskir
aðskilnaðarsinnar skutu niður]. Þeir
vilja fá innsýn í það hvaða upplýs-
ingar rannsóknin hefur og skapa
vandamál,“ sagði Kasíanov.
AFP/Sænska landhelgisgæslan
Nord Stream Rannsókn skemmdar-
verksins er nú í fullum gangi.
Skorar á Svía að bjóða
Rússum ekki að borðinu
- Kasíanov segir að Rússar vilji skapa vandamál
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Rússneski herinn lýsti því yfir í gær
að hann hefði náð að hertaka á ný
nokkur þorp í nágrenni við borgina
Bakhmút í Donetsk-héraði, en Rúss-
ar hafa reynt að sækja þar fram síð-
ustu vikurnar til að draga mátt úr
gagnsóknum Úkraínumanna í aust-
ur- og suðurhluta landsins.
Bardagar geisa enn í Kerson-hér-
aði í suðri og í Lúhansk-héraði í
austri, en talið var að Úkraínuher
þyrfti að stöðva gagnsóknir sínar
tímabundið í gær til þess að tryggja
stöðu sína á þeim landsvæðum sem
hann hefur náð að frelsa, og til þess
að undirbúa næstu lotu gagnárása.
Yfirlýsing Rússa kom sama dag og
Vladimír Pútín Rússlandsforseti
fagnaði sjötugsafmæli sínu, en Kírill,
patríarki rússnesku rétttrúnaðar-
kirkjunnar, sagði að valdatíð Pútíns
hefði verið „blessuð af Guði“ og að
forsetanum hefðu verið falin örlög
rússnesku þjóðarinnar. Þakkaði Kí-
rill Pútín fyrir að hafa „umbreytt
ímynd Rússlands, styrkt fullveldi
þess og varnargetu og varið þjóðar-
hagsmuni þess“.
Óánægja í innsta hring?
Pútín bárust þó ekki eintóm gleði-
tíðindi á afmælisdaginn, þar sem
bandaríska dagblaðið Washington
Post greindi frá því að meðlimur í
innsta hring rússneska stjórnkerfis-
ins hefði nýlega lýst yfir óánægju
sinni með frammistöðu Pútíns í
Úkraínustríðinu beint fyrir framan
forsetann. Hafði blaðið upplýsingar
sínar frá bandarískum leyniþjón-
ustustofnunum.
Reynist tíðindin rétt þykja þau
vera til marks um að fleygur sé að
myndast meðal æðstu manna í
stjórnkerfi Rússlands vegna þess
hversu illa stríðsrekstur þeirra
gengur. Þannig bárust fregnir af því
í fyrradag að Sergei Shoígú, varnar-
málaráðherra Rússlands, fyndi nú
fyrir sífellt meiri þrýstingi vegna
þeirra ósigra sem Rússaher hefði
beðið til þessa.
Sú gagnrýni berst einkum frá
rússneskum harðlínumönnum, sem
telja að Rússar hafi ekki gert nóg til
þess að vinna stríðið, og voru þeir
Jevgení Prigoshín, stofnandi
Wagner-herdeildarinnar, og Rams-
an Kadírov, leiðtogi Téténa, á meðal
þeirra sem sagðir voru hafa gagn-
rýnt Shoígú eftir að borgin Líman
var frelsuð af Úkraínumönnum.
Þá sagði Kírill Stremousov, vara-
leppstjóri Rússa í Kerson-héraði, á
Telegram-síðu sinni á fimmtudaginn
að frammistaða Shoígús sem varnar-
málaráðherra í Úkraínu hefði verið
svo lök að ef hann væri „alvöru her-
maður“ hefði hann fyrirfarið sér. Vís-
aði Stremousov þar til þess að Shoígú
hefur aldrei gegnt herþjónustu, þrátt
fyrir að hann hafi verið varnarmála-
ráðherra í um áratug.
Dmitrí Peskov, talsmaður Pútíns
Rússlandsforseta, vísaði hins vegar
fréttaflutningi Washington Post á
bug. Sagði Peskov við dagblaðið að
vitanlega hefðu menn skipst á skoð-
unum og jafnvel tekist á um hvaða
stefnu ætti að taka, en að það væri
hluti af venjulegu vinnuferli og ekki
dæmi um misklíð í innsta hring Pút-
íns. Þá hafnaði hann alfarið að ein-
hver hefði gagnrýnt Pútín beint.
Hermenn leggi niður vopn sín
Oleksí Resnikov, varnarmálaráð-
herra Úkraínu, skoraði í gær á rúss-
neska hermenn að leggja niður vopn.
Hét hann því að lífi þeirra yrði þyrmt
og að þeir yrðu öruggir. „Þið getið
enn forðað Rússlandi frá harmleik og
rússneska hernum frá niðurlæg-
ingu,“ sagði Resnikov á rússnesku í
myndbandsávarpi til rússneskra her-
manna.
„Við ábyrgjumst líf, öryggi og rétt-
læti fyrir alla sem neita að berjast
þegar í stað, og við munum tryggja
að herdómstóll rétti yfir þeim sem
gáfu ólöglegar skipanir,“ sagði
Resnikov.
Emmanuel Macron Frakklands-
forseti lýsti því yfir í gær að Frakkar
hefðu stofnað sérstakan sjóð með
stofnframlagi upp á 100 milljónir
evra, eða sem nemur um 14 milljörð-
um íslenskra króna, til að gera Úkra-
ínumönnum kleift að kaupa vopn og
önnur hergögn sem þeir þurfa til
þess að verjast innrás Rússa.
Sagði Macron að sjóðurinn myndi
hjálpa Úkraínumönnum að kaupa
vopn sem Frakkar hefðu þegar sent
til landsins og einnig vopn sem
Frakkar ætluðu sér að senda áfram
þangað. Þá sagði Macron að verið
væri að ræða við önnur ríki, sérstak-
lega Danmörku, um að senda til
Úkraínu fleiri CAESAR-fallbyssur,
en Úkraínumenn hafa nú þegar 18
slík vopn og hafa látið vel af þeim.
Gagnrýndi stríðsreksturinn
Norska Nóbelsverðlaunanefndin
lýsti því yfir í gær að hún hefði
ákveðið að veita mannréttindasam-
tökum í Úkraínu, Rússlandi og
Hvíta-Rússlandi friðarverðlaun Nób-
els. Gagnrýndi dómnefndin „alræð-
isstjórn“ Pútíns Rússlandsforseta og
landvinningastríð hans í Úkraínu.
Samtökin Memorial í Rússlandi,
Center for Civil Liberties í Úkraínu
og Ales Bíalíatskí, stjórnarandstæð-
ingur í Hvíta-Rússlandi, fengu
friðarverðlaunin í sameiningu. Berit
Reiss-Andersen, forseti Nóbelsverð-
launanefndarinnar, sagði að verð-
launahafarnir hefðu verið framúr-
skarandi við að skrásetja
stríðsglæpi, mannréttindabrot og
valdaníð. „Saman sýna þeir mikil-
vægi borgaralegs samfélags fyrir
frið og lýðræði.“
Oleksandra Matvítsjúk, stofnandi
Center for Civil Liberties, lýsti því
yfir að setja ætti á fót alþjóðlegan
stríðsglæpadómstól, þar sem Pútín
gæti verið dreginn til ábyrgðar fyrir
glæpi sína, en stofnunin fékk verð-
launin fyrir að hafa borið kennsl á og
skrásett stríðsglæpi Rússa gegn
Úkraínumönnum.
Sagði Matvítsjúk að slíkur dóm-
stóll myndi gefa hundruðum þús-
unda fórnarlamba stríðsglæpa
möguleika á að sjá réttlæti. Forseta-
embætti Úkraínu sendi frá sér yfir-
lýsingu vegna útnefningarinnar og
sagði þar að úkraínska þjóðin væri
„arkitektar friðarins“.
Ekki voru þó allir Úkraínumenn
ánægðir með val Nóbelsverðlauna-
nefndarinnar, þar sem með því væru
Úkraínumenn enn og aftur settir
saman í hóp með Rússum og Hvít-
Rússum. Míkhaíló Podolíak, ráðgjafi
Selenskís Úkraínuforseta, sagði á
Twitter-síðu sinni að Nóbelsnefndin
hefði „áhugaverðan skilning“ á orð-
inu friður, með því að stilla saman
fulltrúum tveggja ríkja, sem hefðu
ráðist á það þriðja.
Höfuðstöðvar gerðar upptækar
Memorial-samtökin rússnesku
voru stofnuð árið 1989 af Andrei
Sakharov, sem sjálfur hlaut friðar-
verðlaunin árið 1975. Eru þau
stærstu mannréttindasamtök Rúss-
lands, en hæstiréttur landsins fyrir-
skipaði í desember síðastliðnum að
þau skyldu leyst upp.
Yan Ratsjinskí, yfirmaður sam-
takanna, sagði að verðlaunin gæfu
þeim móralskan styrk á sorglegum
tímum, og að það væri mikill heiður
að deila þeim með úkraínsku sam-
tökunum. Rússnesk stjórnvöld svör-
uðu útnefningunni í gær með því að
láta dómstól í Moskvu fyrirskipa að
höfuðstöðvar samtakanna í borginni
yrðu gerðar upptækar og að ríkis-
eign.
Eiginkona Bíalíatskís sagði að
hann hefði verið frá sér numinn af
gleði þegar hann heyrði tíðindin, en
hann situr nú í fangelsi í Hvíta-Rúss-
landi vegna baráttu sinnar fyrir
auknum mannréttindum þar.
Svetlana Tikhanovskaja, leiðtogi
stjórnarandstöðunnar í Hvíta-Rúss-
landi, sagði að verðlaunin væru við-
urkenning fyrir alla Hvít-Rússa sem
berðust fyrir frelsi og réttlæti.
Segjast sækja fram við Bakhmút
- Rússar hertaka nokkur þorp í Donetsk-héraði - Pútín fagnar sjötugsafmæli - Vaxandi misklíð sögð
ríkja meðal æðstu ráðamanna - Friðarverðlaun Nóbels til Úkraínu, Rússlands og Hvíta-Rússlands
AFP/Yasuyoshi Chiba
Líman Úkraínskir hermenn sitja hér á bryndreka í nágrenni Líman, sem nýlega var frelsuð í Donetsk-héraði.
AFP/Rodrigo Freitas
Nóbel Mynd af Ales Bíalíatskí, einum af Nóbelsverðlaunahöfunum þremur,
var til sýnis í garði Nóbels í gær, en Bíalíatksí er í fangelsi í heimalandinu.