Morgunblaðið - 13.10.2022, Blaðsíða 10

10 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 13. OKTÓBER 2022
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Hraðaeftirlit og ölvunareftirlit lög-
reglunnar er arðbærasta leiðin til að
stuðla að auknu umferðaröryggi, að
því er segir í Framkvæmd umferð-
aröryggisáætlunar, ársskýrslu 2021.
Innviðaráðuneytið, Vegagerðin,
Samgöngustofa og embætti ríkislög-
reglustjóra gefa skýrsluna út. Í
henni segir m.a. að árið 2021 hafi
verið fimmta árið í röð sem engu
fjármagni var veitt í sérstakt hraða-
og ölvunareftirlit lögreglu. „Ætla
má að hraðaeftirlit sé því með allra
minnsta móti á landsvísu en tölfræði
um meðalhraða á þjóðvegi 1 gefur
vísbendingar um að hann fari hækk-
andi ár frá ári og er það mikið
áhyggjuefni.“
Sigríður Björk Guðjónsdóttir rík-
islögreglustjóri, sem á sæti í um-
ferðaröryggisráði, var spurð hvort
þetta væri rétt lýsing á ástandinu?
„Þessi setning var sett í skýrsluna
til að halda því inni að það væri mik-
ilvægt að veita sérstöku fé í þetta.
Við viljum ekki að það gleymist. En
það þýðir ekki að þessu eftirliti sé
ekki sinnt,“ segir Sigríður. Tals-
verðu fjármagni hafi verið veitt til
þeirra lögregluembætta sem hafa
mest með ferðamenn að gera, m.a.
til að sinn auknu umferðareftirliti.
„Það er haldið úti öflugu umferð-
areftirliti hjá lögreglunni og ég vil
hrósa lögregluembættum landsins
fyrir það. Lögreglan á höfuðborgar-
svæðinu er til dæmis með stóra um-
ferðardeild. Þegar skorið var niður
var þess gætt að hún héldi sínu afli
og það hefur ekki minnkað. Þar er
t.d. stór mótorhjóladeild og öflugt
umferðareftirlit,“ segir Sigríður.
Fleiri ferðamönnum hafa fylgt
tekjur, en ekki sérstök fjárveiting til
umferðar- og ölvunareftirlits.
Vinnsla hraðamynda er of hæg
„Ég hef mestar áhyggjur af því að
við erum ekki að vinna nægilega
hratt úr myndefni úr hraðamynda-
vélum. Myndavélarnar eru gríð-
arlega öflug tæki og koma til við-
bótar eftirliti lögreglunnar úti á
þjóðvegunum. Ferðamenn eru stór
hluti þeirra sem koma í myndavél-
arnar hjá okkur. En við erum of sein
að senda sektarboð til erlendra
ferðamanna til að þetta hafi nægileg
forvarnaráhrif. Við þurfum að ná til
þeirra áður en þeir fara úr landi,“
segir Sigríður. „Það er ekki nóg að
setja meira fé í myndavélar heldur
þarf að sjá líka um tæknihliðina og
að tryggja nægan mannafla til að
vinna hratt úr myndunum. Þetta
skapar dýrmæt störf á Vesturlandi
og störf sérfræðinga og annarra eru
alltaf mikilvæg í hinum dreifðari
byggðum.“
Unnið er að því að bæta tæknina
með þjörkum. Engu að síður er
staðan sú að lögreglustjóraembættið
á Vesturlandi, sem annast úrvinnslu
hraðamyndanna, er að borga með
verkefninu. Sigríður segir að emb-
ættið sé vel rekið og því sé til staðar
geta til að gera þetta, en ef þrengir
að getur staðan breyst.
Vegagerðin veitir fé til þessa
hraðaeftirlits með myndavélum en
þörf er á meira fé til að flýta mynda-
vinnslunni og sektameðferðinni sem
sýslumaðurinn á Vesturlandi ann-
ast. Sigríður segir að komið hafi
fram tillögur um að veita meira fé til
embættis lögreglustjórans á Vestur-
landi til að gera úrvinnslu hraða-
myndanna markvissari og skilvirk-
ari. Það kosti ekki mikið en muni
hafa mikil varnaðaráhrif.
Átak í menntun lögreglumanna
„Brýnasta áskorun okkar er að
fjölga hratt lögreglumönnum,“ segir
Sigríður. Hún segir að það hafi vant-
að fleiri menntaða lögreglumenn,
sérstaklega úti á landi, til að starfa í
lögreglunni. Það stendur nú til bóta.
„Það hefur verið veitt fé til að tvö-
falda fjölda nemenda í lögreglu-
fræðum,“ segir Sigríður. Í stað 40-
50 nemenda á ári eru þeir nú 80-90
og vonar hún að það haldist næstu
þrjú ár. Ófaglærðir lögreglumenn
hafa verið við störf, einkum úti á
landi. Nú eru tíu ófaglærðir lög-
reglumenn á sérstakri námsbraut
sem gerir þeim kleift að afla sér
menntunar í lögreglufræðum. Þann-
ig eru nú alls um 100 nemendur í
lögreglunámi.
Bílamiðstöð ríkislögreglustjóra
var lögð niður og nú heldur hvert
lögregluembætti utan um sinn bíla-
flota. Því fylgir meira svigrúm.
Embætti geta m.a. tekið bíla á leigu
til umferðareftirlits á álagstímum og
hagrætt í útgerð lögreglubíla. Þetta
nýja kerfi er hagkvæmara en eldra
fyrirkomulag og gefur meiri sveigj-
anleika í rekstri, að sögn Sigríðar.
Dómsmálaráðherra leggur nú
meira fjármagn til löggæslunnar og
Sigríður segir að það sé þörf á því.
M.a. hefur verið dregið úr sparnað-
arkröfum til lögreglunnar úti á landi
og auknu fé veitt til lögreglunnar á
höfuðborgarsvæðinu. Þá er unnið að
því að auka fjárveitingar til lög-
regluembættanna úti á landi.
Sigríður segir að nýleg rannsókn
sýni að öryggistilfinning fólks
minnki, sjái það lögreglubíl á höfuð-
borgarsvæðinu, en hún aukist, sjái
það lögreglubíl úti á landi. Hún seg-
ir að miklar umbætur hafi orðið í
umferðaröryggismálum bæði á
vegakerfinu, greiningu „svartra
bletta“ á vegum og í aukinni
fræðslu. Markmið um aukna notkun
öryggisbelta og umferðarljósa hafa
náðst að miklu leyti, þökk sé tækn-
inni sem minnir ökumenn á þessi at-
riði.
„En við erum enn að sjá laus börn
i bílum og hraðakstur og glæfra-
akstur. Það eru líka aukin afskipti af
ökumönnum undir áhrifum ýmissa
annarra vímuefna en áfengis,“ segir
Sigríður. „Erlendir ferðamenn fá
talsvert mikla fræðslu um umferð og
akstur hér. Þar koma bílaleigurnar,
flugfélögin og fleiri sterkt inn. Sam-
göngustofa heldur vel á þessum mál-
um og það er gott samstarf um
þessa fræðslu.“
Herða þarf vinnslu hraðamynda
- Sektarboð vegna hraðaksturs sem næst á hraðamyndavélar berast of seint til ferðamanna - Um
100 nemendur eru nú í lögreglunámi - Námsbraut fyrir ófaglærða lögreglumenn með starfsreynslu
Morgunblaðið/Eggert
Ríkislögreglustjóri Sigríður Björk Guðjónsdóttir segir að brýnasta áskor-
unin sé að fjölga hratt lögreglumönnum til að bæta úr miklum skorti.
Þaufiska sem róa!
Sjávarútvegsdagurinn 2022
Dagskrá
Setning og fundarstjórn
Ásta Dís Óladóttir
Dósent við Háskóla Íslands
Samantekt og lokaorð
Ásta Dís Óladóttir
Dósent við Háskóla Íslands
Afkoma sjávarútvegsfyrirtækja
ogfiskeldis árið 2021
Jónas Gestur Jónasson
Löggiltur endurskoðandi hjá Deloitte
Verðumvið 3%?
ÞorsteinnMár Baldvinsson
Forstjóri Samherja
Ávarp
Svandís Svavarsdóttir
Matvælaráðherra
Sjávarútvegsdagurinn, í samstarfiDeloitte, Samtaka
fyrirtækja í sjávarútvegi og Samtaka atvinnulífsins,
verður haldinn áHiltonNordica þriðjudaginn
25. október kl. 8:00–10:00. Boðið verður upp
ámorgunverð til kl. 8:30. Skráningargjald er
3.900 kr. og skráning fer fram á deloitte.is.