Veiðimaðurinn - 01.06.1980, Qupperneq 38

Símon Sigurmonsson
Görðum, Staðarsveit
Vatnasvæði Lýsu
Á Snæfellsnesi sunnanverðu rennur
Vatnsholtsá til sjávar. Vatnasvæði árinnar,
sem þó ber þetta nafn aðeins neðst, er lítið
hóp og nokkur frekar lítil og grunn stöðu-
vötn, Lýsuvatn, Reyðarvatn og Torfvatn
auk nokkurra fjallalækja og minni vatna.
Þessi vötn og ár eru í hallalitlu og grasi
vöxnu landi, og mjög friðsælt og fagurt
umhverfí, bæði nær og einnig er lengra er
litið.
Þessi veiðisvæði voru áður fyrr óhemju-
rík af sjóbirtingi, þessum fallega og góða
físki, sem því miður virðist víkja í sam-
keppninni við laxinn, þar sem þeir hafa
sömu hrygningarstaði. Af sjóbirtingi
veiddust allar stærðir, allt að 12-14 pund.
Oft var þó mikið af smærri físki neðst í
ánni, en stærri fiskur í Lýsuvatni. Auk þess
var mikið af bleikju í vötnunum. Hún var
yfirleitt 250 gr. á stærð, sjógengin og falleg.
Urriðinn átti sér einnig heimili, mikið í
Torfvatni, einkum norðanverðu að því er
virtist.
Ekki er ég nógu kunnugur því, hvenær
laxinum tók að fjölga í þessari á, en eftir
1950 var mikill lax kominn í ána í sambýli
við sjóbirtinginn. Laxinn var veiddur í net
af landeigendum, en netaveiði er ekki
auðveld í þessari á, einkum vegna slýtínslu
seinni hluta sumars. Ekki veiddist branda á
kyrrum, sólbjörtum dögum. Net og allir
hlutir sjást þá skýrt og vel langt að, ekki
síst í hópinu og í Lýsuvatni, þar sem helzt
var hægt að leggja fyrir stærri fisk.
Á þessum netaveiðiárum, 1950-1970, er
ég þekkti til, kynntist ég því mjög vel,
Símon Sigurmonsson
hvernig físktegundirnar röðuðu sér í
vatnasvæðið. Það var eins og hver þeirra
ætti sér sitt heimili í vötnunum og ánum.
Auðvitað mátti veiða allar tegundirnar
nánast allsstaðar þar sem netum mátti við
koma, en hlutfallstalan var mismunandi
eftir vötnum, jafnvel í sama vatninu.
Um 1970-1971 var rætt og stofnað
Veiðifélagið Lýsa, og þessi á og allt veiði-
svæðið gert að stangveiðisvæði. Tíu stangir
eru leyfðar, og hefur reynslan sýnt, að það
er heppileg tala. Fyrstu árin var sett
óhemjumikið magn af laxaseiðum af
flestum aldurs- og stærðarflokkum í vatna-
svæðið. En það er skoðun mín, að ekki sé
þörf að setja mikið af laxaseiðum í þessa
á. Hún er hlý og hefur góða hrygningar-
staði, öiugga fyrir vorleysinga umbrotum.
Viðkomandi aðilar hafa því ef til vill eytt
fé að óþörfu, vegna mikils áhuga á físki-
rækt. Eg get ekki sagt, að ég hafí orðið var
við tilsvarandi stórar sveiflur í laxagöngum
í ánni.
36
VEIÐIMAÐURINN