Feykir - 05.10.2022, Blaðsíða 6

Byggðasafn Skagfirðinga fékk
til sín góða gesti dagana 22. -
26. ágúst síðastliðinn. Um var
að ræða síðasta fund þátt-
takenda í Evrópuverkefninu
„Our Way Heritage Lives“
(OWHL), sem gæti útlagst á
íslensku sem „Svona varð-
veitum við menningararfinn“.
Sjö söfn og menningarstofn-
anir eru aðilar að verkefninu;
Gamla Linköping Open-Air
Museum og Ljusdalsbygdens
museum í Svíþjóð, Sagalunds
museum í Finnlandi, Haus
Gutenberg í Liechtenstein,
Highland Folk Museum og
EBUKI/Earth Building UK &
Ireland í Skotlandi og Byggða-
safnið er þátttakandi fyrir
hönd Fornverkaskólans.
Menningarstofnanirnar eiga
það sameiginlegt að veita full-
orðnum fræðslu um menn-
ingararf og búa hver um sig yfir
mikilli reynslu á því sviði en
deila sams konar áskorunum
sem rekja má til smæðar stofn-
ananna og landfræðilegrar
staðsetningar. Verkefnið snýst
um að deila reynslu og skiptast
á hugmyndum um hvernig er
að kljást við þessar sameiginlegu
áskoranir.
Verkefnið fór af stað haustið
2019 og hófst með heimsókn til
Liechtenstein þar sem heimsótt
voru söfn og minjastaðir.
Hópurinn fékk kynningu á því
hvernig menningararfurinn er
varðveittur – hvort sem það
voru munir, hús eða hand-
verksþekking – og honum
miðlað áfram. Það var áhuga-
vert að sjá það sem var ólíkt og
líkt með Íslandi og Liechten-
stein. Bæði eru þetta smáríki
með fátt fólk, við á eyju en þau
umvafin öðrum þjóðum, mitt á
milli Sviss og Austurríkis. Það
fer mikið fyrir húsaarfinum og
varðveislu hans í verkefninu, og
þar ber mikið á milli en í
Liechtenstein eru tignarlegir
kastalar og reisuleg timburhús
ólík torfhúsunum, kastölum
okkar Íslendinga. Þegar heim-
sótt voru byggðasöfn sem
miðluðu lifnaðarháttum til
sveita bar meira á því sem
sameiginlegt var á milli ríkj-
anna og margir kunnuglegir
BYGGÐASAFN SKAGFIRÐINGA GREINIR FRÁ ÞÁTTTÖKU SAFNSINS Í ERASMUS-VERKEFNI
Svona varðveitum við
menningararfinn
gripir, t.d. strokkar, engjafötur,
rokkar o.s.frv. Þar var einnig
stundaður seljabúskapur líkt
og hér á landi nema með kýr.
Í verkefninu er lögð áhersla á
verklega þætti og kennslu í
handverki og réttum hand-
brögðum. Í Liechtenstein
heimsóttum við verknámshús í
framhaldsskóla og lærðum að
smíða skordýrahótel. Full
tilhlökkunar um að hittast í
Finnlandi á ný sumarið 2020
kvaddi hópurinn Liechtenstein.
Úr því varð þó ekki vegna
heimsfaraldurs Covid-19.
Haldnir voru mánaðarlegir
fjarfundir allt frá upphafi
verkefnisins og fljótlega varð
faraldurinn meginstef netfund-
anna, líkt og annars staðar.
Þátttakendur ræddu ástandið í
hverju landi fyrir sig, einnig
samkomutakmarkanir og sótt-
varnaráðstafanir sem voru afar
ólíkar á milli landa. Einnig
viðbrögð safnanna við þessum
framandi aðstæðum og áskor-
unum. Haldnar voru kynningar
um hvernig söfnin héldu uppi
starfsemi og miðluðu m.a. með
stafrænni tækni, einkum í
gegnum samfélagsmiðla. Þar
sem áhersla var lögð á það í
verkefninu að vinna í hönd-
unum var Byggðasafnið með
fræðslu fyrir hina þátttakend-
urna um uppruna öskudagsins
Hópmynd á Tyrfingsstöðum.
Helgi kennir hópnum að rista torf (2)
MYNDIR: HING
og kennslu í öskupokasaumi.
Highland Folk Museum var með
kynningu á skoskum sígaunum
og sýndu hvernig á að búa til
rósir að hætti sígaun-anna, með
trjágreinum og kreppappír svo
dæmi sé tekið. Þessir mánaðar-
legu fundir reyndust söfnunum
mikill stuðningur á þessum
erfiðu tímum.

Stafræn leiðsögn
Faraldurinn dróst á langinn en
verkefninu var ekki veittur
framlengdur frestur. Þá voru
góð ráð dýr og heimsóknirnar
til Finnlands og Skotlands urðu
að netráðstefnum. Í Finnlandi
fengum við kynningu á
Sagalund safninu í suðurhluta
Finnlands. Í gegnum netið
fórum við í siglingu á skútu og
fengum kynningu á því hvernig
skútan var endurbyggð með
aðstoð sjálfboðaliða. Fylgdumst
með bökun á hefðbundnum
Karelian bökum með vatn í
munni, handbrögð við girð-
ingavinnu og fengum kynningu
á finnskri sánamenningu.
Einnig fengum við að sjá
hvernig hefðbundin málning
sem notuð er víða í Finnlandi,
Svíþjóð og Noregi er blönduð
um leið og við fengum kynn-
ingu á sögu hennar. Hún er
rauð á lit, svokölluð Falu rauð,
Margrét frá Ytri-Mælifellsá sýnir hvernig unnið er með hrosshár.
6 37/2022