Heimili og skóli - 01.12.1956, Page 16

124
HEIMILI OG SKÓLI
barni nema lesturinn sé ekki í samræmi
við þroska barnsins að öðru leyti.
Harald Torpe magister, forstjóri skóla-
sálfræðiskrifstofunnar á Friðriksbergi gaf
þessar upplýsingar í gagnmerku erindi, sem
hann hélt á mótinu og hann gat þess um
leið, að þar eð vitað væri, að drengir væru
ekki eins bráðþroska og stúlkur mætti
nokkuð ráða af því hvort fleiri drengir eða
stúlkur ættu við mikla lestrarörðugleika að
etja. Kom í ljós við athugun, sem gerð var
á 2000 börnum á Friðriksbergi, sem öll
höfðu átt við mikla lestrarörðugleika að
etja, að 72% þeirra voru drengir en aðeins
28% stúlkur.
Orðrétt sagði magister Torpe þetta:
„Því er haldið fram að kenna megi öllum
börnum að lesa nema þeim allra minnst
gefnu. Geti þau ekki lært lestur þegar þau
eru 7 ára geta þau það ef til vill þegar þau
eru 8 ára, 9 eða jafnvel 10 ára. Mestu máli
skiptir, að menn gefi sér tíma til þess að
bíða eftir því að börnin hafi náð nægum
þroska á þeim sviðum, sem varða lestur-
inn. Þetta grundvallarsjónarmið þróunar
eða þroskasjónarmiðið er alls staðar talinn
kjarni málsins í þeim fagritum, sem ég hef.
séð og um þetta mál fjalla. Þroski barnanna
er mjög mismunandi á öllum sviðum. Þess
vegna mega menn ekki gera það að tak-
marki að öll börn verði læs í fyrsta og
öðrum bekk af þeirri einföldu ástæðu að
sumum þeirra er það um megn. Versta villa
sem hægt er að gera í lestrarkennslu er að
herða svo mikið á börnum, sem ekki hafa
náð nægum þroska, að þau bíði einn ósig-
urinn eftir annan og fái snuprur bæði heima
og í skólanum. Þar með er óheillaþróun haf-
in. Tilfinningar barnsins beinast gegn nám-
inu og það dregur úr möguleikum þess við
að læra að lesa. Þeir, sem fást við sér-
kennslu vita, hversu erfitt er að beina slík-
um börnum inn á heilbrigða þróunarbraut,
en hún er byggð á léttu lestrarefni, árangri,
hrósi, sjálfstrausti, örlítið örðugra náms-
efni o. s. frv.“
Þetta er álit manns, sem árum saman
hefur stundað sérkennslu sjálfur, unnið
mörg ár sem skólasálfræðingur og skrifað
merkt rit um greind og greindarmælingar.
Enginn varð til þess að andmæla skoðun
hans og magister Tordrup á þessum málum,
enda munu þeir hafa einna mesta reynslu
og þekkingu á þessu sviði af starfandi skóla-
mönnum og sálfræðingum Norðurlanda.
Það liggur í augum uppi, að aðstoð sú,
sem börnum er veitt við lestrarnám, kostar
talsvert fé, kemur þar bæði til að færri
nemendur eru í þeim bekkjum, sem njóta
sérkennslunnar og er því þörf á fleiri kenn-
urum en ef allt væri látið reka á reiðan-
um. I öðru lagi fer talsvert af tíma skóla-
sálfræðinganna í að rannsaka þessi börn og
í þriðja lagi þarf meira af hjálpartækjum
við kennslu þessara barna en hinna, sem
ekki þurfa á aukaaðstoð að halda. Það var
því ekki nema eðlilegt að fjárveitingavaldið
vildi vita hvaða árangur væri af allri þess-
ari aðstoð. Arið 1951—-52 voru því athug-
aðir 72 fullorðnir lestrarbekkjanemendur
og voru þeir þá allir 21 árs. Það sem ráðu-
neytið spurði um var þetta. Fer lestrar-
bekkjabörnum raunverulega fram í að
stafa og lesa? Fer þeim aftur í lestri og
réttritun þegar þeir fara úr skóla? Geta
fyrrverandi lestrarbekkjanemendur bjargað
sér þegar út í atvinnulífið er komið?
Við rannsóknina kom í ljós, að þessir
nemendur stóðu ekki að baki foreldrum
sínum eða öðrum forráðamönnum hvað af-
komu varðaði. Helmingurinn hafði gengið
á tækniskóla. Tekjur þeirra voru að meðal-
tali 175 krónur á viku, en í því sambandi
er skylt að benda á að kaup er hvað krónu-