Heimili og skóli - 01.04.1971, Blaðsíða 27

sem þjóð er, því öfgafyllri verður hún um
eigið mál.
Þannig er ástatt um mörg finnsk börn í
Svíþjóð eða hinum Norðurlöndunum, að
þau læra ekki mál til fullnustu. I skólan-
um læra þau að lesa og skrifa sænsku, en
útkoman verður venjulega slæm, þar sem
undirstaðan hefur ekki verið lögð heima.
A heimilinu læra þau að tala finnsku, en í
raun og veru aðeins um vissa hluti. Af því
leiðir, að börnin geta talað um sumt á
sænsku, vegna sænskukennslunnar í skólan-
um, en um annað bara á finnsku. Mjög oft
hætta þessi börn í skólanum án þess að
ljúka námi og fá þá ekki þau prófskírteini
sem eru nauðsynleg til þess að komast í
aðra skóla og til þess að fá vinnu, sem ekki
er sú einfaldasta, lægst launaða og óþrifa-
legasta á vinnumarkaðinum.
Hvað hœgt er að gera.
Þetta fólk verður af eðlilegum ástæðum
alla jafna rótlaust. Því finnst þjóðfélagið
vera sér mótsnúið og skilur venjulega ekki
að þeirra eigin vankunnátta er aðalorsök
vandræðanna. Oft verða félagsmálaskrif-
stofurnar einu stofnanirnar, sem að vissu
marki reyna að hjálpa þessu óhamingju-
sama fólki og stundum liggur leiðin þaðan
til sakamálayfirvaldanna. Þetta er skugga-
leg, en því miður, raunsæ mynd af örlög-
um margra innflytjenda, ef ekki á einhvern
hátt er hægt að stemma stigu við þessari
óheillaþróun.
Börnin.
Mér kemur ekki til hugar að hægt sé að
bjarga öllum þeim börnum, sem hlotið hafa
það sorglega hlutskipti, að alast upp án
þess að eiga raunverulegt mál eða föður-
land. En ég vil benda á, að margir kennar-
ar, sem kunna bæði málin og einnig félags-
málaráðgjafar, geta að nokkru hjálpað
börnunum í skólanum og það sem ég tel
enn mikilvægara, hjálpað fjölskyldunum til
að skilja hvar þær eru á vegi staddar. Þær
verða að þaulhugsa og taka ákvörðun um,
hvað þær ætla að gera í náinni framtíð. Þær
tvær leiðir, sem mér virðast heppilegastar
án þess að valda börnunum of miklu tjóni
eru, annað hvort að stytta dvölina í nýja
landinu eins og mögulegt er, svo böxmin geti
snúið heim og lært móðurmálið sæmilega
meðan tími er til, eða dvelja svo lengi í nýja
landinu að börnin læri málið svo vel, að það
verði þeirra aðalmál. Eg veit, að þetta get-
ur valdið tilfinningaflækjum, en engu að
síður er það vandamál, sem hver fjölskylda
verður að leysa og sem yfirvöld allra þeirra
landa, sem taka við innflytjendum, verða að
aðstoða við. Spurningin er alþjóðleg, en
vegna hins norræna vinnumarkaðar hefur
hún sérstaka þýðingu fyrir Norðurlönd.
Þýtt. G. Ó.
- íslenzkir skólastjórar í Noregi
Framhald af bls. 41.
er síðar er byggt á. Ekki þarf að búast við
að allar nýjungar, sem fram koma reynist
nýtilegar, en margar festa rætur, bæði varð-
andi kennsluaðferðir, námsefni og aðstöðu
til námsins. Breytingar í skólamálum hafa
á síðari árum veiúð mjög örar, og merkar
nýjungar eru nú á ferðinni, er ég mun geta
um í næsta hefti.
Fyrir tveimur árum stóð Skólastjórafélag
íslands að hliðstæðri ferð til Svíþjóðar og
þátttakendur í henni voru álíka margir.
Að loknu mótinu á Tranberg var farið í
10 daga ferð um Noreg. I, Ú.
heimili og skóli
47