Bautasteinn - 01.05.2018, Page 10

10
Fossvogskapella var í smíðum og haustið 1943 var gerður
samstarfssamningur milli kirkjugarðanna og Bálfarar-
félagsins um samstarf. Komst þá skriður á byggingar-
málin og lánaði félagið m.a. talsvert fé til byggingar
kapellunnar sem þá var vel á veg komin. Gjaldeyrishöft
voru hamlandi á stríðsárunum og drógu verulega úr
framkvæmdum. Árið 1943 tók Bálfararfélagið tilboði frá
sænskum framleiðanda um kaup á tveimur rafhituðum
líkbrennsluofnum í fyrirhugaða bálstofu en það var ekki
fyrr en árið 1945 sem viðskiptaráð veitti samþykki sitt til
yfirfærslu gjaldeyris vegna kaupa á ofnunum. Húsnæðið
reis svo smátt og smátt af grunni á næstu árum.
Duftgarður í skipulag
Í samstarfsamningi Bálfararfélags Íslands og kirkjugarðs-
stjórnar Reykjavíkur er kveðið á um sérstakan reit „til
þess að jarðsetja duftker, en stjórn Bálfararfélagsins skal
skipuleggja svæðið.“ Staðurinn sem menn höfðu auga-
stað á „er fyrir norðvestan núverandi takmörk kirkju-
garðsins, ásamt 10 metra breiðri ræmu innanvert við
þau.“ Ennfremur segir í samkomulaginu að „kirkjugarðs-
stjórn lætur á sinn kostnað girða hið nýja kirkjugarðs-
svæði, gjöra aðalstíga um það og undirbúa það sem
grafreit.“ Var ráðist í samkeppni um gerð reitsins og útbjó
stjórn Bálfararfélagsins ítarlega verklýsingu fyrir
þátttakendur. Gerð var krafa um að hver duftreitur væri
65x130 cm að stærð og áskilið að á milli reita í beinum
röðum væri mjór stígur, aðeins 25 cm. Tillagan sem valin
var til að framkvæma eftir var eftir Ole Pedersen cand
hort, síðar garðyrkjustjóra kirkjugarða Reykjavíkurpró-
fastdæma.
Örlögin höguðu því svo til að 24. júlí 1948 andaðist dr.
Gunnlaugur Claessen sem alla tíð hafið verið aðaldrif-
fjöðrin í félaginu og hvatamaður þess með fleirum að hér
á landi yrði reist bálstofa. Um þær mundir voru fram-
kvæmdir við bálstofu og kapellu á lokastigi. Því hittist svo
á að jarðneskar leifar dr. Gunnlaugs voru þær fyrstu sem
þar voru brenndar á vígsludegi mannvirkjanna þann 31.
júlí 1948.
Takmarkinu náð
Það er ljóst af fundargerðum Bálfararfélagsins að
verulega dregur úr starfsemi þess eftir að helstu baráttu-
málin voru komin í höfn og fundir aðeins haldnir á
nokkurra ára fresti. Á stjórnarfundi 8. apríl 1964 leggur
stjórnin til að félaginu verði slitið. Var jafnframt ákveðið
að peningaeignum félagsins yrði varið til stofnunar
duftgarðssjóðs er ætti að fjármagna skipulag og fegrun
duftgarða Reykjavíkur í framtíðinni. Stofnfé sjóðsins var
95.337,59 kr. og var stjórn kirkjugarðanna afhent það til
varðveislu.
Lauk þar með sögu Bálfararfélags Íslands.
Vinningstillagan. Árið 1948 var efnt til samkeppni um „tillögu um fyrirkomulag á duftgarði félagsins við kapelluna í
Fossvogi“. Verðlaun voru 3.000 kr. Höfundur var Ole Pedersen.