Bautasteinn - 01.05.2018, Síða 35

35
Og vatnið. Ha, ha, þessi var góður, Steinn. Hvað segirðu?
Lágkúruleg sjálfsvorkunn. Margir verr staddir en ég. Það
er ekki það, Steinn. Það er þetta holundarsár við hjarta
mitt sem blæðir og blæðir. Það ættir þú að skilja manna
best. Og ég er þegar orðinn eldri en þú varðst. Hvað
segirðu? Hefðir þú vel getað hugsað þér að lifa lengur. Já,
en Steinn, þú vissir þó alltaf að þú varst skáld. Það hef ég
aldrei vitað, heldur kvalist dag hvern í tuttugu ár. Ég get
það ekki lengur, Steinn. Ég bið þig. Þú verður að skilja
mig. Hvað með fjölskylduna, ástvini mína? Já, þarna
komstu með það. Ástvini. Ætla ég að leggja þetta á fólkið
sem elskar mig? Elska. Þetta skelfilega orð. Sjálfsagt
elskar þetta fólk mig. Hefur að minnsta kosti sýnt það í
verki. Bróðir minn. Alltaf staðið við bakið á mér. Þegar ég
var veikur. Lánaði mér. Aldrei borgað. Foreldrar mínir.
Hreykin af skáldinu. Alltaf að tala um það. Þoldi það ekki.
Konurnar mínar. Börnin mín. Yngsti drengurinn. Augun.
Augun hans. Af hverju horfa þau svona á mig? Pabbi, en
ég? Ég hef aldrei elskað þau. Ekkert þeirra, Steinn. Það er
meinið. Ég hef aldrei kunnað að elska aðra manneskju. Ég
hef elskað ljóð. Ég hef elskað ljóðin þín, Steinn. En ekki
fólk. Ekki fólk. Af hverju get ég ekki einu sinni elskað
börnin mín? Segðu mér það. Ég -- ég bið þig. Segðu mér
sannleikann. Þú vilt kannski ekki særa mig en mér er
alveg sama um sársaukann. Ég verð að fá að vita sann-
leikann. Láttu það koma. Var það hrokinn, Steinn? Ég veit
að hann er verstur af dauðasyndunum sjö. Var það það
sem ég sagði við gröf þína fyrir tuttugu árum? En þetta
voru bara orð, Steinn. Og ekki einu sinni orð. Aðeins
hugsanir. Hvernig geta hugsanir haft bölvun í för með
sér? Ég bið þig. Svaraðu mér. Ég verð ...
Hann lét fallast niður í grasið með hálfkæfðri grátstunu.
Axlirnar gengu upp og niður í krampakenndum hreyf-
ingum og niðurbældur gráturinn var undarlega hljóm-
laus.
- Af hverju ertu að gráta?
Hann kipptist við. Reis upp við dogg og þurrkaði snöggt
framan úr sér með frakkaerminni.
Lítill drengur, á að giska átta ára, stóð álengdar og horfði á
hann alvarlegur á svip. Hann var í mórauðri peysu og
bláum gallabuxum með jarpt hár og stór, dökk augu.
- Hvaðan kemur þú, drengur minn? sagði skáldið
dimmum rómi.
- Ha, ég? Ég kem bara úr Kópavoginum.
- Áttu heima þar? spurði skáldið og færði sig til svo bakið
nam við legsteininn.
- Já, sagði drengurinn og hafði ekki augun af skáldinu.
- Og hvað ert þú að gera hér svo snemma morguns? sagði
skáldið og ræskti sig.
- Ég er að heimsækja afa minn.
- Nú, býr hann hérna í grenndinni? Skáldið litaðist um.
- Ha, nei, sagði drengurinn og roðnaði. Hann er dáinn. Ég
kem svo oft að heimsækja hann. Ég kalla það að fara í
heimsókn. Hérna er steinninn hans, sagði hann og
klappaði á legsteininn við hlið sér.
Skáldið þagði og horfði á drenginn sem hélt áfram að
strjúka legsteininn, fínum, mjúkum hreyfingum.
Eftir drykklanga stund hélt drengurinn áfram.
- Hann dó fyrir tveimur árum. Amma dó löngu áður en ég
fæddist og var grafin hérna en hann lét taka frá pláss fyrir
sig við hliðina á henni. Hann sagði mér oft frá því þegar
ég kom hingað með honum. Ég kem hingað til þess að
tala við hann. Hann heyrir allt sem ég segi. Og skilur,
bætti hann við feimnislega. Mér líður alltaf svo vel á eftir.
Þá finnst mér ég ekki vera einn. Afi var sá eini sem, sem ...
Drengurinn þagnaði og byrjaði aftur að strjúka steininn.
Skáldið dæsti, saug upp í nefið og leit til himins.
- Það er alltaf bara einn, sagði hann svo seint og fast. Bara
einn.
- Mér fannst allt búið þegar afi dó, sagði drengurinn lágt.
Hann var sá eini sem hlustaði á mig.
- Áttu ekki foreldra? spurði skáldið.
- Jú, jú, en þau hlusta aldrei á mig. Þau þykjast bara gera
það. Jánka og kinka kolli en ég finn að þau eru alltaf að
hugsa um eitthvað annað. Afi, hann hélt oft í höndina á
mér á meðan ég var að tala við hann. Horfði í augun á
mér og brosti. Brosið hans afa. Það var svo fallegt, sagði
drengurinn, hætti að strjúka steininn og leit framan í
skáldið. Það komu svona hrukkur í kringum augun. Eins
og á þér, bætti hann við. Og svo fórum við í langar
gönguferðir niðrí fjöru. Alveg út á nes og til baka. Tíndum
alls konar dót, skeljar og kuðunga í plastpoka. Hann
kenndi mér að þekkja tjald, sandlóu og stelk og hvar ég
gæti fundið hornsíli. Við höfðum alltaf með okkur nesti.
Settumst á steinana okkar úti á nesi og horfðum á skipin á
meðan við borðuðum nestið, döðlur, kex og kökur og
drukkum kakómjólk með. Hann sagði mér frá skipunum.
Hvert þau væru að fara og hvað þau kæmu með til baka
frá útlöndum. Alls konar vörur og kræsingar úr svörtustu
Afríku. Það er þar sem krían er á veturna. Svo kemur hún
hingað í maí. Það sagði afi.
- Það hefur verið heljar mikill kall, hann afi þinn, sagði
skáldið og brosti lítið eitt. Ferðu nokkurn tíma í fjörur
núna?
- Ja, stundum. Ekki oft, sagði drengurinn með semingi.
Það vantar eitthvað þegar afi ... Hann hætti að tala og
horfði í augu skáldsins.
- Ferð þú oft í fjörur?
- O, nei, sagði skáldið. Það er nú orðið langt síðan ég hef
gengið fjörur.
- Eigum við að koma núna? spurði drengurinn.
- Ja, það væri kannski ekki svo galið, sagði skáldið hásum
rómi og reis á fætur hægt og stirðlega.
Klukknahljómur heyrðist í fjarska. Skáldið og drengurinn
stóðu í sömu sporum og hlustuðu á tónana deyja út.
- Ég þekki leiðina, sagði drengurinn, tók í hönd skáldsins
og þeir leiddust niður stíginn og hurfu inn á milli trjánna.
Eysteinn Björnsson.