Búreisingur - 15.09.1902, Side 20

152
Útheiraurin.
túr og andslívi standa smálondini javnliga líka hogt sum stór-
londini. Soleiðis hevur almúgin ongastaðni í verðini so góðan
upplýsning og kunnugleika sum í teim smáu Norðurlondunum
— Føroyar tó undantiknar.
Hin kroppsliga fruktin av sambandinum millum fólkini
er fyrst ein handil so stórur og livandi, sum hann
aldrin aður hevur verið sæddur. Handilin er blivin ein h'vægr
hjá fólkaslogunum nú á dogum, ein av hovuðskeldunum til
eitt lanđs ríkidømi; tí er tann politikkur, ið eyðkennir okkara
dagar, fyri ein stóran part ein handilspolitikkur, ein
politikkur, ið vil verja um og eyka lanđsins handil útlendis
og innlendis. Hetta livanđi handilssambandið hevur aftur
skapað ein stóran bývoxtur: alstórir býir reisast og gerast
miðstaðir fyri voruumsetning og vórutilgerð. Og í býunum
er vaxin framm ein stórur arbeiðsmannastandur; og
hesir arbeiðsmenn, sum meiri og meiri útinna alt arbeiði við
m a s k i n u m , ganga saman i stór arbeiðsmannafelog fyri at
verja rætt sín móti arbeiðsharrunum, og frá teimum er s o c i-
a 1 i s m a n sprottin, ein nvggjur demokrátiskur tanki, ið vil
lyfta tey niðastu logini av fólkinum upp til ávirkan á og lut-
tak í landastýri.
Tann handilspolitikkur, ið londini føra, ger, at stór-
londini og tey, ið rnent eru til tess, royna at leggja unđir seg
fleiri og fleiri n ý 1 o n d , fyri at vinna nýggjan markað fyri
heimlanđsins hanđil. Eisini hetta er eitt merki, ið eyðkennir
okkara dagar, tar.n kappsama eftirsóknin eftir nýlondum.
Men hetta kapplopið eftir nýlondum krevur eina stóra
kríggsmakt bæði til at taka tey og til at verja tey móti
óðrum; smálondini eru tí ikki ment at vera uppi í, hóast
summi, t. d. Háland, úr gomlum dógum eiga nógv nýlond.
Tað er fyri ein stóran part ’nesin nýlandspolitikkurin — um-
framt illvilja og avundsjúku yvirhðvur —, ið noyðir stór-
londini til at hava á fóti stórar og dýrar herar og flotar;
eisini í kríggsvesinum er eitt satt kapplop millum teirra
eftir at verða fremst.
Undir hesum almenna kapplopi eftir at vinna sær framm
um onnur, gerast tey veikaru og smærru fólkaslðgini eftir-
bátar, meðan tey stóru fólkini verða enn størri. Fyri teimum
ángilsku, germansku og slævisku fólkaslðgunum er uppgonga,
meðan tey rómanska og utanevropeisku fólkaslógini (Jápan