Fróðskaparrit - 01.01.1978, Blaðsíða 57

Fróðskaparrit - 01.01.1978, Blaðsíða 57
Forn búseting í Føroyum 65 fyri Velbastað (Andreassen 1976) og í Søltuvík á Sandi (Dik- lev 1978), men tíverri ber ikki til at siga stórvegis meir um uttangarðs búsetingina í løtuni annað enn, at hesi búpláss eru horvin, tá vit fáa ta elstu jarSarbókina í 1584. Eg eri ikki enn farin so nágreiniliga ígjøgnum tað forn- frøðiliga miSaldartilfariS, at eg fái brúkt taS í hesum sam- bandi, men taS ger helst minni, tí hetta tilfar er ikki so rúgvis- mikiS sum víkingaaldartilfariS, og eg hugsi ikki, at taS fer at broyta stórvegis í teirri mynd av tí fornu føroysku búset- ingini, vit nú kunnu royna at gera okkum. FornfrøSiliga er landnámstíSin og eldri parturin av víkinga- øld, 9. øld, framvegis púra ókend. Her hava vit bert staSa- navnagranskingina at líta á. Eftir henni skulu landnámsgarS- arnir hava umfataS fleiri bygdir (Matras 1932: 13—24), t. d. alla Kalsoynna, viS einum høvuSsgarSi, á Kalsoynni í bygdini á Húsum. ViS sundurbýting av landnámsgarSinum verSa onnur búpláss sett á stovn, á Kalsoynni í fyrstu syftu í Mikla- dali, og í aSru syftu á Blankskála og Trøllanesi. Henda upp- fatan tykist mær rímilig, tí hetta at skifta garSin sundur er fult heimilaS í teimum elstu miSaldarlógunum, og er taS, fyri tað, tann sama heimild, sum hevur veriS brúkt í føroyskum arvaskiftum í yngri tíS, og er orsøkin til ta væl kendu ognar- fløkjuna. Tó kundi eg væl hugsaS tann møguleika, at áSrenn taS veruliga ognarskiftiS skildi bygdirnar sundur, er taS nýggja búplássiS longu sett á stovn viS niSursetumonnum sum fest- arum, og festigarSurin hevur so veriS grundarlagiS undir ognarbýtinum. Stovnsetanin av nýggjum bygdum hevur hildiS fram í 10. øld og helst nakaS inn í miSøldina. Helst eru tær flestu bygdirnar ikki bert settar á stovn um ár 1000, men fleiri teirra eru longu tá sundurskiftar í býlingar. Stovnsetanin av teimum fyrstu býlingunum, sum hevur veriS tíSarfest til umleiS 1300 má tí verSa flutt eini 300—400 ár aftur í tíSina. Stovnsetanin av býlingum hevur tó hildiS fram langt upp í tíSina, men serstakliga síSst í víkingaøld og tíSliga í miðøld tykjast menn hava sett nógv fleiri býlingar á stovn enn ráSi- ligt var, bæði innangarðs og har sum nú er uttangarðs. Nógvir býlingar vórðu tí skjótt avtoftaðir aftur.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.