Helgarpósturinn - 04.07.1980, Side 20

20
Föstudagur 4. júlí 1980.
Jie/garpásturinrL.
i
i
i
i
i
í
i
i
!
i
I'
1
i
i
I
i
L
l
I
I
I
I
I
I
I
I
I
!
I
„Allir halda aö þaö eigi aö vera
pönknafn. En þetta er gamalt
færeyskt eftirnafn: þeir sem til-
heyröu aksjóngriippu Þránds f
Götu báru þaö. Og haföi legiö
niöri þartil pabbi tók þaö upp,
þannig aö þetta er mitt ættar-
nafn.”
Helgarpósturinn er sestur innf
stofu hjá færeyska neöanjaröar-
skáldinu Martin Götuskeggja,
sem býr ásamt konu sinni, Guö-
rúnu Eddu Káradóttur mynd-
listarmanni, og tveimur börnum I
vinalegu timburhúsi viö Baldurs-
götu hér i bæ. Martin hefur sent
frá sér tvær ljóöabækur ðrindi (á
færeysku) og Tungl hjól sól allt
nema nema staöar, auk þess áttu
hann og Guörún Edda stóran þátt
I bókinni Heima I héraöi — nýr
glæpur, ljóöa og myndasafn sem
nokkur neöanjaröarskáld gáfu út
siöastliöiö haust. — Og hafandi
fengiö ofangreinda útlistun á
nafni skáldsins, spyrjutn viöhann
aö þvl hvenær leiö hans lá fyrst til
Islands:
UR HAFA VOPN
GEGN MANNI
SEM RÆÐST
AÐ MÉR
„Stateless”
I annaö — og tala um þaö sem viö
ætluðum ekki að tala um. Heim i
héraði varð td til þannig að við
komum fjórir saman og ákváðum
að gera bók, og gerðum bók. En
það voru aldrei nein formlegheit i
kringum hana. Þegar hist var og
átti að vera útgáfu- og rit-
stjdrnarfundur, vorum viö
kannski saman heilt kvöld, en
þegar við skildum, þá vorum viö
ekkert búnir að tala um bókina,
heldur allt annað. Bókin var svo
seld þannig aö menn voru með
hana á sér, nokkur eintök, og
seldu þeim sem þeir hittu á rölt-
inu. Og ef menn seldu tvær var
farið i Rikið og keypt bokka, ef
ein þá hamborgari eða kaffi á
Mokka, þannigað við sáum aldrei
neinn hagnað af þessu. Mesta
sem ég sá I einu voru 20 þús
krónur, en bókin seldist 11000 ein-
tökum.”
— Hvernig var bókinni tekiö?
„Tekið sem pönk. Flest blöö
gerðu varla annaö en að birta
fréttatilkynninguna — við ætl-
uðum aldrei að fá hana tilkynnta.
Jóhann Hjálmarsson á Mogg-
anum skrifaði aö vlsu dálitið pósi-
tift um hana, en ég held hann sé
nú pósitifur á allt. Helga Kress
talaði um okkur sem komplexaða
unglinga að klæmast I húsa-
sundum — sem getur svosem al-
veg verið rétt, en ef svo er þá á
það llka rétt á sér. Arni Berg-
mann hristi bara hausinn.”
,,Þið eruð i rauninni mitt
fólk”
„Við verðum að tala um 1. maí-
gönguna okkar og menningar-
fasisma. í göngunni vorum viö
með svarta fánann, sem er merki
anarkista, en það voru margir
sem héldu að við værum fasistar.
Lögga sagði við okkur: „Þið eruð
i rauninni mitt fólk” — en dags-
brUnarfólkiö: „Við héldum að
þetta ætti ekki eftir aö koma
aftur”. Okkur var ógnað og slóg-
umst aöeins við vinstra Ihaldið I
landinu. Menningarfasisminn og
snobbið 1 kringum hann er td
áberandi I StUdentakjallaranum,
Sama kvöld og Stjörnumessa
Dagblaösins og Vikunnar var á
Sögu, báðu strákar Ur Stúdenta-
ráði okkur, svokölluð neðan-
jarðarskáld, að lesa upp Ur verk-
um okkur, — kölluðu það Stór-
stjörnumessu. En við áttum
ekkert aö fá borgað fyrir, ekki vln
I glas eða kaffibolla án þess að
borga fyrir það sjálf. Svo settu
þeir upp 20 ára aldurstakmark,
þannig að margir sem vildu
koma, fólk sem hafði áhuga á
okkur, td strákurinn sem keyrði
okkur á staðinn, komst ekki inn.
Þarna safnaðist saman públíkum
sem okkur likaði ekki og það
skapaði leiðindamóral. Nú hefur
StUdentak jallarinn bannað
neöanjarðarskáldum að koma
þangað. Allir þessirmenn þykjast
vera miklir róttæklingar en eru
svo menningarfasistar sem
ignorera þá sem hafa ekki stú-
dentspróf, eru „óæðri”. Það
vantar einhvern stað fyrir okkar
fólk. Viö erum ekki að biöja um
nein formlegheit! Þeir geta átt
sina Kjarvalsstaöi, sitt Norræna
hús og Stúdentakjallarann, en
það eru ekki okkar hagsmunir.
Við erum ekki hluti af þessu aka-
demlska kúltúrliði. Hitt er svo
aftur annað mál að það vantar I
rauninniekkert hér á íslandi.Hér
er allt fyrir hendi, bara spurning
um að notfæra sér það sem við
höfum. Margir, listamenn og
aörir, tala mikið um að hér vanti
bjór og hass — það breytir engu.
Þá höfum viö bara bjór og hass til
viðbótar öllu hinu.”
Fólk i aksjón
— ÞU talar um anarkisma og
fólk I aksjón, — ertu hlynntur aö-
geröum einsog td. Baader-Mein-
hof stóðu fyrir?
„Vestur-þýska lögreglan drap
allt fólk I aksjón. Fólk sem var að
svara I sömu mynt. Þaö þýöir litið
að velta fyrir sér siðferðilegum
spurningum, svosem að til-
gangurinn megi ekki helga með-
aliö, einsog ástandið er I heimin-
um núna. Ég vil sjálfur hafa vopn
gegn manni sem ræðst að mér
með vopn. Mér finnst Baader-
Meinhof, PLO, Rauðu her-
deildirnar og IRA eiga rétt á sér.
Mér finnst glslatakan I íran eiga
rétt á sér. Þetta er fólk I vörn, það
finnur fyrir átroðningi auðvalds-
ins, og ég ber mikla virðingu
fyrir þvl. Anarkistinn trúir á það
góða I manninum. Inntak anark-
ismans er að það er engin þjóð
frjáls fyrren hver einasti einstak-
lingur er frjáls. Takmark anark-
istans er að vera hann
sjálfur — og þess vegna eiga
anarkistar kannski svona erfitt
meö aö stofna og vinna 1 sam-
tökum — en þegar kringum-
stæður krefjast gera þeir sitt.
Styrkur hreyfingarinnar liggur I
þvl að þaö eru þúsundir manna
með stööugar aðgerðir I gangi til
að rugla kerfi valdhafanna á ein-
hvern hátt, ss með þvl að borga
ekki sektir, gera göt á póstkort,
skrifa á reiti sem eru fyrir tölvur
osfrv. Það er mesti misskilningur
að þetta sé fólgiðiþvi að hlaupa
Utá götu með hrlðskotabyssur og
drita niður saklaust fólk.”
— Eitthvað að lokum Martin?
„Ég legg til að Sævari
Ciesielski veröi sleppt. Ég lit á
það mál sem dóm yfir ákveðnum
þjóöfélagshóp, óréttmætan dóm”.
SPJALL VIÐ MARTIN
GÖTUSKEGGJA
NEÐANJARÐARSKÁLD
„ÉG VIL SJÁLF-
„Ég flyt fjögurra ára gamalltil
Islands, siöan 12 ára aftur til
Færeyja, 19 ára aftur til íslands,
og er hér ennþá og hef ekki hug-
mynd um hvað ég er gamall. Ég
hef hvergi fest rætur, einsog ég
tek fram aftaná Tungl hjól sól...
Alveg frá þvl ég man eftir mér
hef ég verið útlendingur — sama
hvar ég er — og það kemur I
rauninni sjaldan fyrir að ég hugsi
um hvar ég sé staddur. Kosturinn
við að vera á lslandi er hvaö
landiö er stórt og að maður er aö
mestu laus við að hlusta á að allir
séu að rífast um meistara Krist
og hvað hann sagði, sem er eitt
aöalumræðuefniö I Færeyjum.
Afturámóti er margt gott við
Færeyjar sem er persónulegra.
Þar hefur maður tilfinningu fyrir
að fara niðrávið, til rótanna, en
hér upp og útávið. Jú, ég er
dansk- færeyskur rikisborgari, en
mér er sama um allt slikt. Ég er
„stateless” I huganum og finnst
jikisfang ekki skipta máli.”
— NU heyrir maður oft talað
um aö það sé miklu betra að lifa I
Færey ju m en hér. Hvað finnst þér
um það?
„Færeyingar eru einsog maöur
sem hefur fengið stóra vinninginn
I happdrætti og er á fullu
við að eyöa honum, llkt og
tslendingar voru á
sinum tlma. En þessi
rómantfk um að allt
sé betra þar er
tóm della.
Lifsgæðakapp-
hlaupiö er
slst minna
þar en hér,
nema slður
væri. Þar
þrælar
fólkiö myrkr-
anna á milli.
Ég held að
fangamir á
Litla Hrauni
hafi betri lífs-
skilyrði, en þeir
sem fara
I fimm mánaða
útilegu á tog-
ara á saltfisk-
veiðar.Vinnan
er líka
glfurleg á llnubátunum, oftast 18
tlmar á sólarhring. Það væri ekki
hægt aö bjóöa Islendingum uppá
slikt. Þetta er ekki sagt til þess að
þagga niöur I Islenskum verka-
mönnum — einsog það er ekki
hægt að neyöa börn til aö borða
mat sem þau vilja ekki með þvi
að benda á „svöngu-börnin-I-
Biafra.”
Orgasmus
— ÞU tilheyrir félagsskap sem
kallarsig Orgasmus. Hverskonar
félag er það?
„Orgasmus er aksjóngrúppa.
Viö erum tveir I henni, égogÞorri
Jóhannsson, og þorum ekki að
fjölga meðlimum fyrren betra
samkomulag næst innan hennar.
Við erum nefnilega aldrei sam-
mála. Orgasmus er nú að fara til
Kaupmannahafnar ásamt miklu
fylgdarliöi — við leyfum grúpp-
ís — til að hugsa málið. Meðal
þess sem við hyggjumst gera er
að fara og taka upp raggaeúl-
trapönkplötu I tveggjarása
stúdíói I Lýblu. Skáldiö Bragi
Bergsteinsson fer á undan okkur
austur og ætlar að skipuleggja
hljómleikaferð um Lýbiu, Afgan-
istan og lran (ef við fáum vega-
bréfsáritun). Það er einnig hug-
myndin aö dressa sig upp I
þessari ferð, —okkur þykir
vesturheimskur klæðnaður svo
ógeðslegur. En I Kaupmannahöfn
ætlum við aö þýða Heima I héraði
yfir á dönsku og gefa Ut. Það er
eina bókin sem kom út á slðasta
ári og virkilega var varið I. Viö
brutum múrinn með henni. Ef til
eru myndskreyttar bækur þá er
þessi hljóðskreytt. Þetta er bók
sem hægt er að gripa til án þess
að þurfa aö sökkva sér niöur I
hana, eða langa til þess. Við erum
þama alltaf. Að þvl leyti finnst
mér þetta merkisbók — þó svo aö
ljóð okkar séu kannski svona upp
og niður að ööru leyti.
Tvær—bokka
ein — kaffiá
Mokka
„Ég get sagt þér, af þvi þú ert
blaðamaöur, að við erum fræg
fyrir að vera alltaf að fara Ur einu