Helgarpósturinn - 13.05.1983, Page 19

Jpfísturinn.
Föstudagur 13. maí 1983
Að notfæra sér þær upp-
lýsingar sem sagnir
andstæðinganna gefa
Hvort sem að vestur lætur lauf
eða spaða, er það suður í hag. Láti
hann hjarta, þá trompar suður.
Nú kemur síðasti tígull suðurs.
Vilji vestur fá slaginn, verður
hann að trompa með kóng eða
drottningu. Þess utan á hann að-
eins svört spil á hendinni og neyð-
ist til að spila suður í hág. Því
trompar hann ekki en kastar
laufaþristi. Þetta er þó aðeins
gálgafrestur, því suður tekur slag-
inn með spaðatíunni. Nú eru þrír
möguleikar á að vinna spilið.
Suður spilar fjóra spaða, sem
vestur doblar.
S 10-2
H K-D-4-3-2
T G-9-2
L D-10-2
s K-D-/7 S 4-3
H G-10-9-8 H Á-7-6-5
T Á-8-7 T 6-5-4
L K-G-3 L 9-7-6-5
S Á-G-9-8-6-5
H T -
T K-D-10-3
L Á-8-4
Vestur lætur út hjartagosann,
drottning, ásinn og suður tromp-
ar. Nú getur suður losnað við eitt
lauf í hjartakónginn en á enn einn
tapslag í laufi. Vörnin fær á tígul
ás og vegna þess að vestur doblar
á hann sennilega hjónin í tromp-
inu og ætlar sér að hnekkja sögn-
inni með þeim ásamt tígulás og
laufakóngi. Til þess að hindra
þetta áform vesturs, verðum við
að stytta okkur í trompinu um
leið og við gætum þess að eiga
nægar innkomur í borðið.
Við byrjum því með því að láta
lítinn tígul. Vestur lætur sjöið og
við tökum með níunni. í hjarta-
kóng hendum við laufafjarkanum
og trompum meira hjarta. Þá er
tígulkóngur látinn sem tálbeita,
en vestur gefur til þess að láta gos-
ann ekki verða að innkomu. Lítill
tígull látinn og nú tekur vestur á
ásinn.
Hann getur tekið á spaðaás og lát-
ið meiri spaða og þá verður vestur
að spila upp í laufa gaffal suðurs.
Suður getur einnig svínað spað-
anum og sett vestur inn, en hann
verður þá að spila upp í annan-
hvorn gáffal suðurs. En sé það
gert verður fyrst að spila laufaás
og setja vestur inn á laufakóng.
Suður tapar því aðeins þrem
slögum. Vestur fæ'r einn á tromp,
annan á laufakóng og þann þriðja
á tígulás.
Það var vestur sem hjálpaði
okkur að vinna spilið með því að
dobla.
„Unnusti minn hefir lofað að
kenna mér að spila á spil svo að ég
geti spilað þegar við erum gift“.
„En gaman. Er það bridge sem
hann ætlar að kenna þér?“
„Nei, mig minnir að spilið heiti
kapall".
Skákþrautir
VERÐLAUNAÞRAUT
'Á forsíðu mótskrár síðasta ís-
landsþings var þetta skákdæmi
prentað og heitið þrennum bóka-
verðlaunum fyrir réttar lausnir.
Dæmið er ekki sérlega árennilegt,
en engu að síður bárust nokkrar
réttar lausnir. Þeim lesendum
þáttarins sem vilja glíma við
dæmið má benda á, að svarta peð-
ið á g2 kemur í veg fyrir einfalda
lausn: 1. Be2+-Kxe2 2. De2 mát,
og einnig það að svartur er næst-
um patt, hann á einungis tvo peðs-
leiki. Lausnin er svo á öðrum stað
hér í blaðinu.
helgarinnar
Framh. á síðu 18
19
KAUPÆÐI OG HUGGUNARÁT
Fyrrverandi flensuhálsar!
f tílefni af gegndarlausu gotteríisáti sem maður
verður vitni að hvarvetna, svo og yfirvofandi geng-
isfellingu, lækkandi kaupmætti launa og ört
hækkandi verðbólgustigi, verður þessi pistill helg-
aður kaupæði og huggunaráti. Til þess að lesendur
megi skilja áður en skellur í tönnum, og til að forð-
ast illskiljanlegt vaníamálafræðingamál, snaraði
ég tveimur Ijóðum um merg þessa máls eftir
dönsku skáldkonuna Vitu Andersen. En hún hefur
sem kunnugt er verið ansi ötul við að útmála hvers
kyns „frústrasjónir". í framhaldi af huggunarátinu
verður vikið að huggunarríkum en hitaeininga-
snauðum gúrkum, þar sem þær eru einar um að
lækka í verði um þessar mundir.
Nú stefna íslendingar hraðbyri inn í 100% verð-
bólgu, „á suðuramerískan mælikvarða“, eins og
sumir stjórnmálaforkólfar segja í miklum fyrirlitn-
ingartön. í hvert skipti sem maður fer út í búð hefur
einhver vörutegund hækkað frá því maður keypti
hana siðast og fimmhundruðkallarnir gufa upp i
þvölum höndunum. Algengustu viðbrögð fólks eru
sjálfsagt þau, að þeir sem hafa tíma tií að vera
hagsýnir, fylgjast með álagningarkönnunum og
reyna að gera hagstæð innkaup með tilheyrandi
heimilisbókhaldi; hinir, og þeir eru sjálfsagt í mikl-
um meirihluta, sem eru á stöðugum hlaupum versl-
andi í hádeginu eða rétt fyrir sex, loka bara augun-
um, sópa vörum ofan í körfurnar og reyna að vita
sem minnst af verðinu. En svo rekast þeir kannski
á einhverja vöru á „tilboðsverði" og þá grípur um
sig löngun til að vera hagsýnn og menn ranka við
sér þegar heim er komið með tíu uppþvottabursta
og fimm danskar rúllutertur, í þeirri trú að slík inn-
kaup borgi sig þegar til lengri tíma er litið.
Svo virðist sem fullir skápar veiti fólki öryggis-
kennd, sama hvort innihald þeirra er hagnýtt eða
ekki. Vita Andersen lýsir svo innkaupum einnar
Alatkrakan
eftir Jóhönnu Sveinsdóttur 1
kynsystur sinnar í bókinni Næste kærlighed eller
Laila og de andre (1978);
Mona
keypti tóif kaffipakka
á tilboðsverði
því kaffið hœkkar stöðugt
og Móna hugsaði með áncegju tii þess
að kaffið myndi fylla skápinn
ásamt öllum sykrinum sem hún hafði keypt
því sykurinn myndi líka hcekka fljótlega
og í skápnum var enn eftir
eitthvað af sápu kertum og þvottaefni
auk nokkurra afgangs plastpoka
síðan í olíukreppunni
Móna gladdist í hvert sinn
sem hún ieit á skápinn
og henni gramdist ncestum
. þegar hún þurfti að taka eitthvað úr honum
Hrædd er ég um að íslensku Mónurnar séu
margar og þær færast allar í aukana rétt fyrir geng-
isfeliingu, sem vitað er. Væntanlega er stutt í þá
næstu; varið ykkur því, haldið fast í pyngjuna, far-
ið í naflaskoðun og reynið að flokka sundur gervi-
þarfir og raunverulegar þarfir.
Annað sálrænt fyrirbæri tengt kaupæðinu er hið
svokallaða huggunarát (trðstespiseri). Það er löngu
ljóst að margir reyna að borða sig frá vandamálum
sínum, eða deyfa sársaukann um stund og gera sig
um leið „stikkfrí": þunga og sljóa, ófæra um að
takast á við hvað sem vera skyldi. Dönsku kvenna-
blöðin eru t.a.m. stútfull af lesendabréfum þar sem
konur skrifa: „Kæri vandamálasérfræðingur. Allt-
af þegar ég hef rifist við manninn minn hleyp ég í
ísskápinn og treð mig út. Ég ræð ekkert við þetta
og nú er ég búin að þyngjast um 10 kíló á viku.
Hvað á ég að gera?“ Svar vandamálasérfræðings-
ins: „Reyndu að skilja manuinn þinn betur og
stjana meira við hann. Þá hættið þið að rífast og
þig að langa í mat“. Eða: „Ég er alltaf andvaka á
kvöldin af því að ég er svo einmana, (hef ekki verið
á föstu í 4 mánuði). Það endar alltaf með því að ég
treð mig út af mat til að geta sofnað. Ég er orðin svo
feit að ég er orðin úrkula vonar um að komast
nokkurn tíma á sjens“. Svar Matkrákunnar er:
„Hættu þessu mjálmi og fáðu þér kött. Hann mun
bæta þér upp langvarandi blíðuskort, auk þess sem
kettir eru mun betri í umgengni og trygglyndari en
karlmenn".
Einu sliku „huggunarátstilfelli" lýsir Vita
Andersen svo í fyrmefndri bók:
Sonja
byrjaði á að segja
hvers vegna kemurðu fyrst núna
maturinn er orðinn kaldur
og það var alls ekki það sem hún œtlaði að segja
og hann leit á hana
þessar eilífu ásakanir
og reyndar hringdi ég
það er ánœgjulegt að koma heim
eða hitt þó heldur
og því miðurfór Sonja að gráta
án þess að cetla sér það
hún var aldrei eins og hann cetlaðist til
hún var ósanngjörn
og það var reyndar hennar vegna
að hann vann svona mikið
hann leit á hana í uppgjöf
þú ert klikkuð
og hann fór
og þegar hurðin skelltist
brotnaði eitthvað innan í Sonju
og hún hugsaði nú verð ég vitlaus
og hún varð að komast yfir það
og hún gat ekki hringt í neinn
og Sonja œddi að ísskápnum
tróð munninn fullan af pylsu mysuosti og tómati
tróð öllu í munninn í einu
og Sonja tuggði og lyppaðist niður
en það hjálpaði ekki sem skyldi
og hún beit á jaxlinn
og rótaði yfirvegað í skápunum
ogfann poka af frönskum kartöflum
í fjölskylduumbúðum
ými
morgunmat barnanna
hellti þykku sykurlagi yfir
borðaði þetta fyrir framan sjónvarpið
undir beinni útsendingu
gott að þau gátu ekki séð hana
svo náði hún í sósusjerríið
það var ömurlegt á bragðið
en það hjálpaði
•þetta var að líða hjá
henni leið betur
svo náði hún í tuskudúkkuna og stóra bangsann
og dálítið af sœlgœti barnanna
og með munninn fullan af karamellum
og bangsann og tuskudúkkuna i fanginu
leið henni vel
og hann hlyti að koma bráðum heim
og þau yrðu að tala út ufn hlutina
þau æstu sig bara alltaf o‘g fóru að rífast
og ef hún œtti að segja
allt sem henni lœgi á hjarta
gæti hún talað linnulaust í viku
Sem sagt, ef þið eigið bágt, eruð einmana,
öryggislaus og/eða rugluð, fáið ykkur þá kött til að
knúsa. Ef þið eruð haldin sjúklegri matarfíkn sem
-ekki síst grípur um sig á kvöldin og næturnar, er
best að eiga engin sætindi tiltæk að laumast í. Birg-
ið ykkur heldur upp af hitaeiningasnauðu holl-
meti, s.s. gúrkum og gulrótum. Af þeim getið þið
borðað ótakmarkað án þess að fitna. Auk þess sem
nota má gúrkur sem barefli án þess að stórskaða.
Gúrkusalat meö myntu
Ágætt salat eitt og sér ásamt brauði, handa
tveimur, eða sem meðlæti t.a.m. með lambakjöri,
fiski, kjötbollum og lifur.handa fjórum.
1 gúrka
salt
2 msk Ijóst vínedik
1 paprika (gjarnan rauð)
Vi laukur
Sósa:
2 dl. hrein jógúrt
1-2 tsk Ijóst vinedik '
salt og pipar (gjarnan hvítur)
u.þ.b. 1 msk þurrkuð mynta
1. Skerið gúrkuna í 5 cm langa bita. Skerið hvern
bita í tvennt eftir endilöngu, skafið kjarnana úr
og skerið bitana í mjóa strimla. Leggið þá í skál
og dreypið edikinu yfir og saltið þá ögn. Látið
standa í 15 mín.'
2. Fjarlægið kjarnana innan úr paprikunni og
skerið hana í litla bita. Saxið laukinn mjög
smátt.
3. Hellið gúrkubitunum í sigti og látið drjúpa af
þeim. Búið til sósuna og hrærið henni saman við
grænmetið. Berið salatið fram vel kalt.
í gómsæti
Ég vona að með hækkandi sól dragi úr krisum og
huggunaráti, að þið berið gæfu til að borða
gúrkurnar í stað þess að nota þær sein barefli, að
þær verði ykkur á breiðum grundvelli huggun
harmi gegn — og að sem flestir eigi eftir að taka
undir eftirfarandi orð mín, skrifuð endur fyrir
löngu að afloknu hitaeiningasnauðu huggunar-
áti:
Gúrkurnar voru góðar ,
gulrœturnar einnig
en nú trónir
þú -
í gómsætinu