Morgunblaðið - 10.06.1989, Síða 31

Morgunblaðið - 10.06.1989, Síða 31
31 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 10. JÚNÍ 1989 Ágústa Ambjöms dóttír - Mhming Fædd 11. ágúst 1899 Dáin 24. maí 1989 í dag, laugardaginn 10. júní, er gerð útför elskulegrar tengdamóður minnar, Ágústu Arnbjörnsdóttur, og fer hún fram frá Landakirkju í Vestmannaeyjum, hennar gömlu sóknarkirkju. Ágústa verður lögð til hinstu hvíldar við hlið eigin- manns síns, Kristins Jónssonar. Ágústa fæddist að Oddsstöðum í Vestamannaeyjum 11. ágúst 1899, dóttir hjónanna Arnbjörns Ögmundssonar og Elísabetar Bergsdóttur. Arnbjörn fæddist í Reynisholti, Mýrdalshreppi, árið 1853 (d. 1941). Foreldrar hans voru hjónin Ögmundur Árnason (f. 1810) og Þóra Jónsdóttir (f. 1814). Arn- björn kom til Vestmannaeyja 1873, sennilega á vertíð, eins og svo margir ungir menn ofan af landi hafa gert, fyrr og síðar. í Eyjum kynntist hann ungri heimasætu, Elísabetu Bergsdóttur (f. 1858) og giftu þau sig 27. nóvember 1881. Elísabet var dóttir Bergs Magnús- sonar, bónda á Vilborgarstöðum, en hann hrapaði í Dufþekju í Heimakletti 23. ágúst 1866. Móðir Elísabetar var Sigþrúður Orms- dóttir, fyrri kona Bergs. Elísabet og Arnbjörn eignuðust fjögur börn: Bergmund, f. 1883, d. 1952. Þorbjörn f. 1886, d. 1965, Guðbjörgu f. 1892, d. 1944, og Ágústu f. 1899. Frá þeim er kom- inn stór ættbogi, sem dreifst hefur víða, en margir afkomendur þeirra eru enn búsettir í Vestmannaeyjum. Ágústa hefur verið á öðru ári þegar foreldrar hennar flytja að Prestshúsum og faðir hennar gerist útvegsbóndi. Minntist hún oft æsku sinnar og þess góða atlætis, sem hún átti í föðurhúsum. Hún talaði oft um lífshætti fólks í Eyjum á uppvaxtarárum sínum. Atvinna var oft lítil, nema á vertíðinni og urðu menn að vera sjálfum sér nógir um mat og annað, er til heimilisins þurfti. Var sá hólpinn, er átti kind- ur og kýr, gat róið til fiskjar og sótt fugl í björg. Heimilið í Prests- húsum var vel bjargálna og nutu margir góðs af gjafmildi Elísabetar ' húsfreyju, fjölskylda, vinir og ná- grannar. Guðbjörg, systir Ágústu, hélt alla tíð heimili með foreldrum sínum og þar ólst upp dóttir henn- ar, Elísabet. Einnig var mikið á heimilinu Laufey Bergmundsdóttir, bróðurdóttir Ágústu. Með Ágústu og þessum tveim systkinadætrum hennar tókst mikil og einlæg vin- átta, sem hélst meðan allar lifðu, en Elísabet lést fyrir nokkrum árum. Laufey sýndi föðursystur sinni einstaka hlýju og góðvild og ekki leið sú vika að hún kæmi ekki í heimsókn til frænku sinnar. Ágústu voru þessar heimsóknir afar mikils virði og þá ekki síst seinustu árin, eftir að heilsu hennar fór að hraka. Árið 1920 kom ungur maður ofan af landi til Vestmannaeyja. Hafði hann ráðið sig sem vinnumann í Kirkjubæ. Þessi ungi maður hét Kristinn Jónsson, fæddur í Neðri- Dal í Mýrdal 29. nóvember 1898, sonur hjónanna Jóns Þorsteinssonar (f. 1867) og Sigríðar Þorsteins- dóttur (f. 1872). Hann hafði flust með foreldrum sínum kornungur að Steig í Mýrdal og þaðan kom hann til Eyja. Ágústa var um sama leyti í Kirkjubæ og var hún þar á heimilinu hjá æskuvinkonu sinni, Helgu, og eiginmanni hennar, Þor- birni. Kristinn var glæsilegur mað- ur, dökkur á brún og brá og ekki að orðlengja það, hann og unga, ljóshærða, fallega stúlkan felldu hugi saman. Ágústa og Kristinn giftu sig 5. október 1921 og hófu búskap hjá foreldrum hennar, en þau voru þá flutt á Faxastíg 12, í hús sem nefnist Hvíld. Stuttu seinna reistu þau húsið Reynisholt áfast við Hvíld og bjuggu þau þar allan sinn búskap. Ágústa og Krist- inn eignuðust þrjá syni: Sigurjón, kennara, f. 1922, Magnús, for- stjóra, f. 1923 og Arnbjörn, bókaút- gefanda, f. 1925. Sigutjón er kvæntur Jónínu Ingólfsdóttur og eiga þ_au tvö börn: Kristin Inga og Unni Ágústu. Magnús var kvæntur Ragnheiði Guðmundsdóttur og áttu þau þrjár dætur: Ágústu Kristínu, Soffíu og Jónínu, en hún lést 1968 á tíunda árinu. Ragnheiður lést 1977. Seinni kona Magnúsar er Gréta Bachmann. Arnbjörn er kvæntur Ragnhildi Björnsson, áttu þau fjögur börn: Guðrúnu, hún lést 1977, 14 ára, Ágústu, Ásdísi og Árna Geir. Það tóku við annasöm ár hjá ungu hjónunum. Drengirnir komu hver af öðrum og nærri má geta að mikill tími fór í umönnun þeirra og líka þurfti að búa í haginn fyrir framtíðina. Kristinn hóf störf hjá Gunnari Ólafssyni á Tanganum, fyrst sem bílstjóri hjá fyrirtæki hans og síðan við verslunina. Ágústa hafði ung lært karlmanna- fatasaum og saumaði hún allt á karlmennina sína og einnig tók hún stundum að sér saumaskap fyrir aðra, sérstaklega ef nágrannakon- urnar höfðu með sér vinnuskipti. ‘ Kom það sér oft vel. Ágústa var með hænsni heima við hús og hafði því alltaf egg, en ekki gat hún matreitt þetta ágæta fiðurfé, hvað þá að hún legði sér það til munns. Einn mektarmaður í plássinu kunni vel að meta kjúkl- ingana og voru honum gefnir þeir með ljúfu geði. Einnig hafði hún lítið stakkstæði, þar sem hún breiddi fisk og þurrkaði. Hún var með matjurtagarð, þar'sem hún ræktaði kartöflur og alls konar kál. Það þótti sérviska á þeim árum að rækta grænmeti, nema þá kart- öfiur og rófur og hló Ágústa oft að því seinna, þegar hún minntist þess, að talað var um þetta líka fína grænmeti hennar sem „kanínu- fóður“. Ágústa sagði mér oft frá drengjunum sínum, þegar þeir voru litlir, leik þeirra og starfi. Margt var brallað í Eyjum þá og er eflaust gert enn. Hættur voru margar, bryggjurnar og klettarnir, en allt blessaðist þetta. Þó voru stundum ýmsir áverkar og jafnvel beinbrot. Einu sinni kom Magnús heim með báða handleggi brotna. Hann hafði dottið ofan af vegg. Þá féllust henni hendur, en hún dáðist mikið að still- ingu drengsins. Ólafur Lárusson, læknir í Eyjum, sem hún sagði að hefði verið snillingur við beinbrot, bjó um handleggina og var Magnús alheill eftir nokkurn tíma. Þegar drengirnir höfðu lokið námi í Vest- mannaeyjum kvöddu þeir heima- byggð. Siguijón var eitt ár í Kenn- araskólanum en fór svo í Verslunar- skólann. Magnús hóf störf í Efna- lauginni Glæsi hjá Oddi Jónassyni og Arnbjörn hélt til Kaupmanna- hafnar í framhaldsnám í prentlist. Eftir Verslunarskólapróf 1943 fór Siguijón aftur til Eyja og starfaði á skrifstofunni á Tanganum og kenndi við Gagnfræðaskólann. Nokkrir unglingar úr Gagn- fræðaskólanum í Eyjum höfðu stofnað skátafélagið „Faxa“ 1938. Bræðurnir gerðust allir skátar og tóku virkan þátt í skátastarfinu. Árið 1942 voru margir af þessum ungu mönnum komnir til Reykjavíkur til náms og starfa og söknuðu þeir félagsskaparins. Stofnuðu þeir þá skátaflokkinn „Útlaga“. Þetta var allíjölmennur flokkur til að byrja með, en með árunum heltust margir úr lestinni og nú, eftir 47 ár, halda þeir áhuga- sömustu enn uppi merki „Útlag- anna“. Hafa þeir „Hvildarbræður", eins og drengirnir þeirra Kristins og Ágústu voru jafnan nefndir, ver- ið ,,Útlagar“ frá upphafi. Árið 1946 kom svo reiðarslagið. Kristinn þurfti að gangast undir skurðaðgerð og Ágústa fylgdi hon- um til Reykjavíkur. Eftir aðgerðina virtist allt ganga vel. Dag einn hafði hún verið í heimsókn hjá Kristni og fór frá honum glöð í bragði og vár komin heim tií vin- konu sinnar, Pálínu Scheving, en hún bjó hjá henni. Þá hringir síminn og Ágústa beðin að koma strax upp á spítala. Þegar hún kemur þang- að, er Kristinn látinn. Þarmalömun, ekkert í mannlegum mætti til bjarg- ar. Þetta var 8. júní 1946. Eftir lát Kristins hélt Ágústa heimili með Sigurjóni í Vestmanna- eyjum en 1948, þegar hann hugði á framhaldsnám, var ekkert sem batt hana lengur heima í Eyjum og fór hún þá með honum tii Reykjavíkur. Hún hélt heimili með Arnbirni, syni sínum, í mörg ár, eða þar til hann kvæntist árið 1962. Eftir það bjó hún fyrst í húsi hjá Ragnhildi og Arnbirni, en flutti seinna í eigin íbúð að Meistaravöll- um 5. Eftir að Ágústa kom til Reykjavíkur, stundaði hún ýmis störf. Hún bakaði í nokkur ár fyrir kaffistofu í vesturbænum og seinna vann hún á barnaheimilinu Haga- borg. Vestmannaeyjar voru Ágústu alla tíð ákaflega kærar og fór hún nær árlega til Eyja fyrstu árin eftir að hún flutti hingað. Eftir gos treysti hún sér ekki til að fara, vildi muna Eyjarnar eins og þær voru áður. Hún gerðist félagi í kvenfé- laginu Heimaey, sem stofnað var af Eyjakonum.og átti hún margar góðar stundir með þeim ágætu kon- um. Árið 1980 var svo komið, að hún þurfti á stöðugri umönnun að halda og flutti hún þá á Hrafnistu í Reykjavík. Fékk hún þar einstak- lega góða hjúkrun og aðstoð, sem fjölskylda hennar þakkar af alhug. Ágústa lést 24. maí sl. Var hún kvödd frá kapellunni í Fossvogi 8. júní, 43 árum eftir að Kristinn, sem hún syrgði alla tíð, féll frá. Ég kynntist Ágústu sumarið 1951. Hún lá á Landakotsspítala allt það sumar, en fékk að koma heim 11. ágúst, á afmælisdeginum sínum, en þann dag settum við Sig- uijón upp hringana. Ágústa leit á okkur tengdadætur sínar sem sínar eigin dætur og vildi allt fyrir okkur gera. Tók þátt í gleði okkar og sorg. Barnabörnin og langömmu- börnin voru líf hennar og yndi. Umhyggja bræðranna fyrir móður sinni var einstök og unni hún þeim heitt. Ágústa var mikil trúkona, en að hnýsast bak við fortjaldið, sem að- skilur heimana tvo, var henni fjarri skapi. Hún hafði djúpar tilfinning- ar, en flíkaði þeim ekki og hún var mikill vinur vina sinna. Hún hafði gaman af skemmtilegum sögum og hafði sjálf gaman af að segja frá. Ung að árum gekk hún GóðtempL arareglunni á hönd og var henni trygg alla tíð. Þegar nú langri ævi er lokið og þráð hvíld er fengin, kveðjum við elskulega móður, tengdamóður, ömmu og langömmu með þakklæti og hlýju og höfum þá trú, að hún hafi átt sæla endurfundi. Ég kveð tengdamóður mína með virðingu og þökk. Jónína Ingólfsdóttlr Nú er hún langamma okkar lát- in. Við öll barnabarnabörnin sem vorum svo nátengd henni eigum svo góðar minningar. Alltaf var gott að koma til ömmu og þegar við komum í heimsókn til hennar fórum við í kapp upp stig- ana og gekk þá mikið á. Beið okk- ar þá hennar hlýi armur á stigapall- inum, síðan var farið inn og borið á borð okkar eftirlætis tekex, ostur og kók. Hvergi var osturinn betri. Inni í skáp átti amma trélest og fleira dót sem var alltaf jafn skemmtilegt að taka fram. Á góð- viðrisdögum fórum við einnig út í garð þar sem voru rólur og önnur útileikföng. Þegar kom að því að fara heim gekk brösulega að finna okkur, við fundum alltaf einhvern felustað því við vildum vera lengur. Tímar liðu og amma fluttist á Hrafnistu í Reykjavík. Ekki breitt- ist ánægjan að fá að koma til henn- ar, alltaf var sama hlýja brosið sem mætti okkur. Þar eignaðist hún nokkra góða vini og viljum við sér- staklega nefna Eyjólf, sem hún hitti þar aftur þar sem þau höfðu þekkst í Vestmannaeyjum sem börn. En síðasta árið hrakaði henni ört. Einum og hálfum mánuði áður en hún fór frá okkur var stór stund í lífi hennar, það var að vera við- stödd þegar elsta barnabarnabarnið gifti sig. Hún vildi alls ekki missa af þessum stóra viðburði þrátt fyrir að vera bundin við hjólastól. Hún var þar allan tímann, og hún yngd- ist upp um mörg ár. Þetta var henni ógleymanleg stund að vera innan um alla fjölskylduna. Svo hrakaði henni mjög snögg- Iega og hvarf úr lífi okkar, það eina sem við getum huggað okkur við eru yndislegar minningar og að hún sé hjá Iangafa. Við kveðjum ömmu og söknum hennar mikið. Heiða S., Erla, Magnús, Einar Örn, Heiða K. og Kiddi. Elsku besta amma okkar, Ágústa Arinbjörnsdóttir, er látin. Minning- arnar hrannast upp og renna sem þögui myndbrot í gegnum hugann. Traustur faðmur sem ævinlega var tilbúinn að veita hlýju þegar ljósleita telpuhnokka bar að garði. Á leið heim og í skóla var hægt að hlaupa inn til ömmu og biðja um eitthvað í svanginn eða leita skjóls undan einhveiju hrekkjusvín- inu. Aðeins í eitt sinn fengum við ekki að koma inn. Það var þegar við komum fýldar á svip til ömmu því mamma hafði verið að skamma okkur. Þá sagði amma nei — og sendi okkur til baka heim til pabba og mömmu. Stelpukríli á Ægisíðu liggja úti í glugga og sjá ömmu koma labb- andi fyrir hornið. Þá var tekið til fótanna — við út og henni fylgt síðasta spölinn heim að húsi. Hún var vart komin inn er háværar radd- ir glumdu: „Amma, hvað er í tösk- unni?“ Við vorum uppi á kolli í eldhúsinu hjá ömmu að undirbúa jólin. Það var mikii upphefð er við fengum loks að mylja sykur og möndlur á kökurnar. Enn æstist leikurinn þeg- ar bökuð var „ömmukaka" með rauðum, grænum og gulum röndum sem enn í dag er vinsælasta jóla- meðlætið hjá öllum í fjölskyldunni. Það voru ófáar næturnar sem við fengum að sofa hjá ömmu. Er fram liðu stundir og við komnar á ungl- ingsárin sagði hún eitt sinn: „Ég er viss um að þið eigið eftir að koma með mennina ykkur upp í rúm til mín.“ Amma hefur ætíð verið sannspá, enda fór svo að önnur okkar hóf búskap sinn, svo að segja, í svefnherberginu hennar ömmu. Oft fengum við að fylgja ömmu: Til Vestmannaeyja, á saumafundi og í Gúttó og til margra vina henn- ar. Undanfarin ár hafa börnin okkar fengið að deila ömmu með okkur. Þau hafa átt ófáar stundir með henni sem þau munu búa að um ókomin ár. Þessi minningabrot og ótal, ótal fleiri eigum við geymd í innstu hugarfylgsnum. Hlýja, trausta amma sem kenndi okkur svo margt og ætíð tók þátt í gleði okkar og sorgum. Traust hennar var það at- hvarf sem aldrei brást. Nú er komið að kveðjustund og við vonum að henni mæti hlýr faðm- ur afa sem hún saknaði svo sárt. Far þú í friði, friður Guðs þig blessi, hafðu þökk fyrir alit og allt. (V.Br.) Kiddý og Soffia t Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar og afi, YNGVI FINNBOGASON frá Sauðafelli, til heimilis i Álfheimum 46, andaðist í Landakotsspítala fimmtudaginn 8. júní. Þuríður Sigurjónsdóttir, Hulda Yngvadóttir, Arnar Laxdal Snorrason, Sigurjón Svavar Yngvason, Margrét Valdimarsdóttir, Margrét Yngvadóttir, Páll Pálsson, Inga Þuriður Þorláksdóttir, Rúnar Gunnarsson. t Maðurinn minn og faðir okkar, HALLDÓR JÓHANNSSON loftskeytamaður, Undir Heygnum 11, Þórshöfn, Færeyjum, lést miðvikudaginn 7. júní í sjúkrahúsinu í Þórshöfn. Jarðarförin fer fram laugardaginn 10. júní. Alma Brend Jóhannson, Snorri Halldórsson, Sigrún Halldórsdóttir, Jóhann Halldórsson, Björg Halldórsdóttir. t Þökkum innilega samúð og vinarhug við andlát og útför föður okkar, tengdaföður, afa og langafa, GUÐMUNDAR JÓNASAR HELGASONAR, Selvogsgrunni 5, Sérstakar þakkir til starfsfólks Hafnarbúða fyrir góða hjúkrun og hlýhug i hans garð. Guðríður Guðmundsdóttir, Friðrik Sigurðsson, Helga Guðmundsdóttir, Halldór Þorvaldsson, Helgi Ingvar Guðmundsson, Nanna Þorleifsdóttir, Gfsli Guðmundsson, Eyrún Þorleifsdóttír, Jónas Gunnar Guðmundss., Sigurrós M. Sigurjónsdóttir, Finnur Guðmundsson, Margrét Þorvarðardóttir, Sigurþór Guðmundsson, Kristín Aðaisteinsdóttir, Sverrir Guðmundsson, Guðrún Aðalsteinsdóttir, Guðmundur J. Guðmund., Sólbjört Aðalsteinsd., barnabörn og barnabarnabörn.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.