Helgafell - 02.12.1943, Side 22

Helgafell - 02.12.1943, Side 22
404 HELGAFELL ennþá farnir að beita skaflajárnunum að neinu ráði. Sumir stungu upp á, að ísland gerðist eitt af sambandslöndum Breta. Aðrir heimtuðu, að Islend- ingar segðu skilið við Dani og stofnuðu lýðveldi þá þegar. Létu þeir sem mestan gust fylgja þessari kröfu og lögðu landráðasök við hverjum þeim, er fylgdi henni eigi fram. Höfuðröksemd þeirra var sú, að ef Islendingar létu dragast að ákveða sjáljir sjálfstæði sitt og alþjóðlega réttarstöðu fram yfir ófriðarlok, þá mundi verða svo sem ekkert úr þeim og þeirra málefnum á friðarþinginu. Annað mál væri, ef við létum stórveldi friðarþingsins standa gagnvart fullgerðu stórvirki, hinu íslenzka lýðveldi, sem við hefðum stofnað af hugprýði og karlmennsku án þess að virða nokkra þjóð viðtals og þó sízt Dani. ,,Ætli það fari ekki að koma á þá fyrir sunnan“, sagði norð- lenzki vinnukarlinn, er húsbóndi hans sendi einu Reykjavíkurblaðanna harðorða ádeilugrein um landsmál. — Þó ber að geta þess, að til voru íslenzkir stjórnmálamenn, sem litu allt öðrum augum á þetta mál og létu óp hinna eins og vind um eyrun þjóta. Bæði Hermann Jónasson, sem þá var forsætisráðherra, og Jóhann Þ. Jósefsson, þingmaður Vestmannaeyinga, rituðu vel og viturlega um málið og sýndu þjóðinni fram á með slíkum rök- um sem stjórnmálamönnum sæma, að íslendingar ættu vísan veg til full- komins sjálfstæðis, ef þeir kynnu til að gæta. Hitt gæti e. t. v. orðið þeim full- dýrt, ef þeir færi að leika listir sínar á gönuskeiðum eða láta öðrum illum látum. Þetta var mergurinn málsins í greinum þeirra, sem þeir orðuðu annars af mikilli varfærni og kurteisi. IV. Jóhann Þ. Jósefsson gat þess í ritgerð sinni, að varla gæti hjá því farið, að Englendingar veittu sjálfstæðismáli voru nokkur afskipti, ef lslendingar ætluðu sér að ráða því til lykta upp á eigin eindæmi. lsland var þá hernum- ið í þeirra höndum, og því hætt við, að þeim yrði kennt um allt það, er Is- lendingar hefðust að í utanríkismálum sínum. Þessi spá Jóhanns átti sér ekki langan aldur. Þá er það spurðist til Englands, að mörgum íslenzkum forustumönnum væri ríkt í hug að geisast fram til hraðskilnaðar, þá sáu enskir valdhafar ekki annað ráð vænna en að grípa í taumana. Sneri brezki sendiherrann sér þá til íslenzku ríkisstjórnarinnar og réð eindregið frá að sambandsslit væru framkvæmd og hraðskilnaður gerður að svo vöxnum málum, enda var fyrirtækið, ef satt skal segja, ekki efnilegt: Island hernumið, Danmörk hernumin og Englendingar töldu sig vitanlega ábyrga allra pólit- ískra athafna Islendinga út á við I Mega það undur heita, að nokkur Islend- ingur skyldi þá telja hraðskilnaðarleiðina færa eða æskilega, þar sem hins vegar blasti við augum léttfær lagaleið til fullkomins sjálfstæðis á fárra ára fresti. Islendingar fóru vitanlega að ráðum Englendinga í þessu efni, — jafnvel þeir pólitísku snarfarar, sem aldrei höfðu haft eirð í sér til þess að

x

Helgafell

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.