Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 189. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						36
MORGUNBLAÐID, SUNNUDAGUR 29. ÁGÚST 1982
Thorvaldsen
kemur heim tíl íslands
og lét höggva í marmara. Hann
dvaldist á italíu næstum alla
manndómsævi sína og undi þar vel
hag sínum, nefndi fæöingardag
sinn þann dag sem hann kom fyrst
þangaö. jtalskur varö hann þó
aldrei. Hann var danskur, en um
leið íslenskur, og þetta er svo ein-
falt og augljóst sem veröa má. Hiö
rétta er aö eigna hann báöum
þjóðum, þó hvorri með sinum
hætti. Thorvaldsen er líka nógu
mikill til þess að tvær þjóöir megi
vel deila honum meö sér eða eiga
hann í sameiningu."
Ég spyr frú Helsted hvaða verk
sýningarinnar á Islandi sé þekkt-
ast.
„Já, eins og ég sagði fyrst eru
þetta bæöi verk unnin af Thor-
valdsen og einnig hans per-
sónulegu munir. Af þessum 75
verkum eftir hann fer mest fyrir
fjórum marmaramyndum. Þaö er
Heba, sem er um einn og hálfur
metri aö hæö, Amor og Psykke,
sem er fremur stór stytta, Gany-
medes-mynd Listasafnsins og Hin
dansandi stulka, sem er stærst. En
þekktasta verkiö er án efa Nött og
Dagur sem Thorvaldsen gerði
nokkur pör af. Eitt er hér niöri í
safninu, fast í veggnum. En þær
myndir sem fara til íslands hafa
verið í langtima láni hjá Victoria
and Albert Museum í Lundúnum
og fara þangað aftur aö sýningu
lokinni. Þetta eru afar vel gerðar
myndir og jafnvel betur geröar lág-
myndir en þær sem hér eru fastar í
vegg safnsins. Nóttin er e.t.v.
frægari, en þessar tvær myndir eru
þekktustu munir sýningarinnar. En
um leið eru myndirnar þekktustu
verk Thorvaldsens ásamt Krists-
styttunni í Frúarkirkjunni hér í
Kaupmannahöfn."
Og hver er staða Thorvaldsens
nú?, spyr ég frú Helsted.
„Thorvaldsen ris sem klettur.
Hann var aö visu frægari í lifanda
hfi, en hann stendur óhagganlegur
í danskri list. Og í heimslistinni.
Thorvaldsen vill hafa mikla ró yfir
höggmyndum sínum. Hann sleppir
smáatriðunum. Stíll hans er
strangur, en náttúrulegur. Verkin
eru i fornrómverskum anda. Lík-
aminn er tignaður sem fagur og,
fullkominn. Og ekkert er huliö. A
tímum Thorvaldsens áttu hlutirnir
að vera fullgeröir. Þá tiðkaðist ekki
aö halda upp á ófullgeröar teikn-
ingar eða skissur Og þaö er þvi
fyrst nú sem gildi uppdrátta Thor-
valdsens að höggmyndum er við-
urkennt. Þaö er þó vafamál, hvort
hann er færari teiknari en hogg-
myndasmiöur. Þaö fer eftir smekk
manna. En hann var nákvæmur og
næmur myndhöggvari eins og t.d.
lagmyndin Nóttin sýnir. Teikningar
hans eru mjög frjálslega teiknaöar
og líkjast því ekki höggmyndunum
sem hann geröi eftir þeim. Eftir-
menn Thorvaldsens breyttu út af
stíl hans. Myndir þeirra voru meira
i smáatriöum og uröu þá um leiö
raunsærri. H.W. Bissen hét einn
lærisveina Thorvaldsens, en hann
gerði t.a.m. Sveitahermanninn og
mynd af Friöriki sjötta sem stend-
ur í Fredriksberg Have, ásamt
myndinni af Friörik sjöunda fyrir
framan Kristjánsborgarhöll. Við lit-
um þó ekki á hreyfingu i högg-
myndalist sem þróun. Meö oröinu
þróun er gefið i skyn aö eitthvaö
betra og fullkomnara leiði af ein-
hverju sem er ekki eins fullkomiö
og vel gert. Viö lítum því á hreyf-
inguna í höggmyndum sem breyt-
ingu Marmaratækni næstu kyn-
sloðar á eftir Thorvaldsen var frá
honum komin, svo og viðhorf til
þess hvaö væri fagurt og hvaöa
drætti bæri að hefja fram."
, Thorvaldsen var nýklassíker.
Með endurreisninni var horfiö aftur
til menningar fornaldar og sú
hreyfing lifði áfram í barokk-list-
inni. En myndverkin uröu flókin.
„Þaö sem nú var þörf fyrir voru
lýsingar á frumeðli og tilfinningum
mannsins. Taliö var að verkiö gæti
boöaö eilífan sannleik og höföað til
manna aöeins ef það var fært í
fornan búning sem hæfi þaö yfir
stund og staö. Á ytra borðinu var
þar með komist frá hinu einstakl-
ingsbundna og aö hinu algilda. Til
aö hugmyndir þessar heföu ein-
hver áhrif varö aö klæöa þær í ein-
faldan búning. Mannslíkaminn
skyldi sýndur i fögrum og sam-
ræmdum hreyfingum þar sem hinn
andlegi boðskapur kæmi í Ijós.
Óþarfa smáatriöum sem gætu haft
truflandi áhrif var svo til sleppt.
Þessi breyting í átt aö stílhreinni
og einfaldari formum í listum gerð-
ist á lóngum tíma á síöasta þriöj-
ungi 18. aldar." Svo kemst Eva
Henschen aö oröi í sýningarritinu.
Þessi breyting nefndist Hinn
sanni stíll, en síðar Nýklassík. Á
timum Thorvaldsens liföi á ítalíu
maður aö nafni Antonio Canova.
Hann var einn af frumherjum þess-
arar stefnu og hefur list hans ugg-
laust kynnt Thorvaldsen fyrir hinni
fornrómversku list í búningi Ný-
klassikur. „Er Canova lést árið
1822 var Thorvaldsen talinn eftir-
sóttastur og frægastur mynd-
höggvara Evrópu. i verkum sinum
stefndi Thorvaldsen að enn ein-
faldari formum í fornum anda og
náöi sú þróun greinilega hámarki í
Róm. Eftir aö hann var komínn til
Kaupmannahafnar áriö 1838 uröu
formin þó nokkuö mýkri eins og
þau aölöguöust hinum nýju að-
stæðum," segir Eva Henschen
ennfremur.
Thorvaldsen naut almennrar
frægðar í lifanda lífi og eftir dauöa
sinn. En frægð hans dalaöi. Þaö
var meö áhuga Dana á erlendri og
innlendri nútimalist í lok 19. aldar
sem Thorvaldsen féll ekki lengur í
kramiö. En meö „... áhuga á ný-
klassík undanfarna áratugi má
segja aö Thorvaldsen hafi veriö
uppgötvaöur á ný. Hann mun
aldrei skipa sama sess og hann
gerði í samtíö sinni, en hann er aö
öðlast viöurkenningu í listasögunni
sem klassíker sem ber svip af róm-
antík og sameinar þar þær tvær
listastefnur sem ríkjandi voru á
hans tíma," segir Bjarne Jornæs
um stöðu Thorvaldsens innan list-
arinnar.
Albert Thorvaldsen var lengst af
í Róm og það er þess vegna sem
Islendingar hafa ekki kynnst verk-
um hans betur en raun ber vitni.
Myndverk hans eiga sér fyrirmynd-
ir er voru íslendingum framandi
fyrr á tíð. íslendingasögurnar
héldu lífinu í þjóöinni og hvöttu
hana til dáða. Hugarheimur
eddukvæöanna, Hávamála og
Völuspár vakti hins vegar ekki
áhuga Thorvaldsens. List hans er
einstök og þarf náin kynni. Þaö er
því gleöilegt aö verk hans komi tíl
íslands til að bera þessum mesta
listamanni Noröurlanda vitni.
Sr. Helgi Konráösson skrifaöi
bók um ævi Thorvaldsens (1944)
og þótt deila megi um ýmislegt
sem þar stendur ritað er viöbúið,
aö margir muni kynna sér bókina,
er sýningin kemur heim, svo og
sýningarritið sem hefur aö geyma
stórfróðlegar ritgeröir um lista-
manninn, líf hans og starf. En sýn-
ingin mun ekki sist leiöa hugann
aö Ijóðunum sem Jónas Hallgríms-
son orti til Alberts Thorvaldsens,
stoltur og þakklátur i garö þessa
heimsfræga landa síns. Þar segir
Jónas m.a.:
í hðfum noröur
viö himin gnæfir
eyja ísi skygnd
og eldi þrungin;
þar rís in fagra
feðra þinna
móöur-mold
úr marar skauti.
~ij.
Fæoingarstaour ThorvaMsens vift QraMiugðtu 7 f      Kristsstyttan í kórnum ( Frúarkirkjunni í Kaup-
Kaupmannahðfn. Hann fa»ddist í bakhúsi loðarinn-      mannahðfn.
ar nr. 7.
Fyrsta Ifosmyndin
Thorvaldsen.
(Danmðrku og hbi eina sem til er af      Hðggmyndm  af
marmara.
m                      m              Éá *                                           W                      n %   HBi   EW**,''"~''*tHI   WF	
_......	rir,_   ,
I             ll	
Thorvaldsenssafn ( Kaup-
mannahðfn. Byggingin var
opnuft almenningi árið
1894. En Thorvaldsen sá
hana þó rfsa. Byggingin er
sérstök hvað byggingarlag
varðar, og líkist ekki
hefobundnum byggingum
Kaupmannahafnar.
Aðstandendur sýningarinnar á
Kiarvalsstððum. Talið frá vinstri:
Dyveke Helsted, safnstjori, og
safnveröirnir Eva Henschenn og
Bjarne Jernæs. í baksýn er upp-
runalega gifsstyttan af Amor og
Psykke, en marmaramyndin
verftur á sýningunni. Fjorir þýskir
sérfrasðingar voru fengnir til aö
ná styttunni niftur af stallinum
sem hún var fðst við og pakka
henni. Þeir notuðu skinnhanska
og krana, en marmaramyndin var
meitluð laus. öllum munum sýn-
ingarinnar var pakkað í géma.
Myndverkið Amor og Psykke
prýftir auglýsingaspjald sýningar-
innar é íslandi.
(Ljówn. Svnnd Aag* MortwtMn,
Nordnk P-mmioio.í

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44