Tíminn - 18.05.1961, Blaðsíða 16

Tíminn - 18.05.1961, Blaðsíða 16
Fimmtudaginn 18. mai 1961. .111. hlaS. Stöðugar urtöíur og viðbárur H ^^HIÉ^^^^^^^Híi^^HW í umræðum danskra blaða um handritamálið hefur margt borið á góma, svo sem getið hefur verið í fréttum í Tímanum. í grein, sem Vern er Hansen skrifaði í Dagens nyheter, er lögð mikil áherzla á þær afleiðingar, sem af- hending handritanna gæti haft fyrir dönsk söfn og slegið á þá strengi, að þá muni f jöldi þjóða rísa upp og heimta þá Firmakeppni Fáks lokið A uppstigningardag íór fram firmakeppni Hestamannafélags- ins Fáks á skeiðvellinum við Elliðaár. 136 firmu töku þátt í keppninni, og kepptu fyrir þau iafnmargir gæðingar. Dómnefnd skar úr um það, hverjir væru mestir alhliða gæðingar og hvar samband milli knapa og hests væri hezt. Sigurvegari varð Börkur Þor- láks Ottesen, sem keppti fyrir Trésmíðavinnustofuna Krossmýr- arbletti 14. Annar varð Sveipur Friðjóns Stefánssonar, keppti fyrir gull- smíðavinnustofu Guðm. Andrés- sonar. i Þriðji varð Stjarni Boga Egg- ertssonar, keppti fyrir Héðin. Fjórði Stjarni Hómfríðar Guð- mundsdóttir, keppti fyrir Ræsi. Fimmti Grani Leifs Jóhannes- sonar, keppti fyrir Glóbus. Mjög margir glæsilegir góðhest ar komu fram í keppninni. Kapp reiðar Fáks fara fram annan dag hvítasunnu ag venju. :ismmm.iiimmimiiíi dýrgripi, sem dregnir hafa verið saman víða að úr heim- inum í söfnum í Danmörku. Vitnar höfundur til ummæla ýmissa safnvarða, er hann hefur borið þetta undir. Verner Hansen segir þó, að „menn séu beinlínis hræddir við að nefna hluti, sem í söfnunum eru, því að athygli myndi þá beinast að þeim. Þeir vilja að minnsta kosti ekki vekja á þeim eftirtekt, og þetta er ekki hægt að skoða öðru vísi en ótta við ó- vissu, sem vakin er með frum- varpi, sem kalla má hafa ólög- legt markmið, þar eð það er árás á eignarréttinn". Eftir Jörgen Paulsen, forstjóra Friðriksborgarsafns, er þetta haft: „Ég kæri mig ekki að vekja athygli á munum safnsins, heldur reyni í lengstu lög að láta skrárn ar varðveita þá vitneskju". Þá er vikið að konunglega bókasafninu og háskólabókasafn- inu og ummælum bókavarða þar: „Eigi að nefna einstaka hluti, verða fyrst fyrir indversk hand- rit, sem Rasmus Rask kom með heim á sínum tíma, en mongólsku og tíbezku handritin eru einnig einstæð. Um þau öll gildir, að þau eru fengin með fulkomlega löglegum hætti, annað hvort þeg- ið að gjöf eða keypt. Um raun- veruleg herfang er ekki að ræða. Eitt þeirra handritasafna, sem borið hefur á góma síðustu daga, að krafa kunni að verða gerð til, eru Gyðingahandrit, sem hið nýja ísraelsríki hlýtur að hafa áhuga á. En þetta eru að mestu leyti dán- argjafir og handrit, sem keypt hafa verið á uppboðum." Síðan víkur sögunni að frægu handriti frá Perú, er sagt er, að Perúmenn líti svipuðum augum og Danir rit Saxa og íslendingar fornsögurnar. '* „Handritið er á blönduðu máli, gamalli spænsku og Inkamáli. — Höfundurinn var konungborinn, þar eð hann var niðji hinna gömlu Inkakonunga, sem töldu sig vera syni sótarinnar. Hann hét Don Filipe Huaman Poma de Ayala, og hann segist hafa lokið við bók ina árið 1613". Þá eru tíundaðir gripir úr þjóð- minjasafninu danskæ „Ameríka hefur mikinn hug á einstæðri Indíánaöxi frá írekes- um . . . flún tr úr gljáslípuðum steini, sem festur er á tréskaft og þéttsettur wampúm, það er að segja slípuðum skeljum, hvítum og dökkum". ) Þannig er haldið áfram að telja ýmsa gripi, sem Danir hafa fengið frá öðrum löndum, þar á meðal mörg listaverk og ýmis konar list- iðnað fornan. Frá sjónarmiði ís- lendinga gegnir þó að sjálfsögðu allmjög öðru máli um gripi,, sem dönsk söfti hafa fengið frá lönd- um, sem á engan hátt lutu Dön- um, heldur það, sem fært var Kaupmannahöfn vegna þess, að ís- land laut danskri stjórn. Það at- riði hafa líka þeir dregið fram, er hlynntir eru afhendingu ís- lenzku handritanna. Hæstur allra á landinu — Frábærlega falleg stn'Ssöxl, sem einhvorn tlma í fyrndinni hefor verið eign Indíána af írekesastofni. Nú því lostlS wpp, að ame- rískir aðilar heimta öxina, ef íslend ingar fái handrltin. Patreksfirði 16. maL,~^t arnir hérna eru nú hættirröSr', um nema Andri, sem róið, hefur undanfarna daga og aflað vel. Andri hefur veitt^ með línu alla vertíðina og er, aflahæsti bátur á landinu af þeim, sem hafa haldið sig við, þessa veiðiaðferð. Hann er kominn í 870 lestir. Skipstjóri, er Jón Magnússon. Þrátt fyiir erfiða og gæftatrega vertíð, er útkoma Patreksfjarðar- og Tálknafjarðarbáta góð. Það sýnir sig æ betur, að Patreks-' fjörður er einhver hagkvæmasti útgeJ-ðarstaður á Vestfjörðum á vetuma, vegna þess, hve hann er miðsvæðis og liggur vel við flest- um fiskimiðum. Patreksfjarðarbát- urinn Dofri er aflahæsti Vest- fjarðabáturinn á vertíðinni, með 1045 lestir samtals. Skipstjóri er Finnbogi Magnússon. S.J. Norskur styrkur Norsk stjórnarvöld hafa ákveð ið að veita íslenzkum stúdent námsstyrk, að fjárhæð 4800 norsk ar krónur, til átta mánaða há- skólanáms í Noregi skólaárið 1961—1962. Umsækjendur skuli eigi vera eldri en 30 ára og hafa stundað nám að minnsta kosti tvö ár við Háskóla fslands eða annan há- skóla utan Noregs. Enn fremur ganga þeir fyrir styrkveitingu, sem ætla að leggja stund á náms greinar, sem einkum varða Noreg, svo sem norska tungu, bókmennt ir, réttarfar, sögu Noregs, norska þjóðmenningar- og þjóðminja- (Framhald á 2. síðu). Eggert Guðmundsson listmálari hefur opnað málverkasýningu í samkomu- col iðnskólans, svo sem skýrt var frá í blaðinu í gær. Hér stendur lista- | maðurinn hjá einu verka sinna, Úr Eiríkisfirði. (Ljósmynd: TÍMINN, GE.) Fyrstu letingjarnir dæmdir í Rússlandi Inkabókin frá 1613 — skrifuð á blenjingi Inkamáls og g?mallar spænsku. Fyrstu dómarnir samkvæmt hinum nýju lögum um letingja og blóðsugur í Ráðstjórnar- ríkjunum hafa nú verið kveðn ir upp. Fór málreksturinn fram fyrir opnum tjöldum í Nóvósíbirsk, og voru sakborn ingarnir þrír, tveir karlmenn og ein kona. Þeir voru dœmd- lr í þriggja til fimm ára út- legð. Lydia Smolenskaja var kærði fyrir að vilja ekki vinna. Hún hafði áðúr verið dansmær og hrað ritari, en var sökuð að hafa hætt allri vinnu og lagzt í drykkjuskap á kostnað móður sinnar, er nýtur ellilauna. Sakborningurinn kvaðst aftur á móti hafa verið heima til þess að annazt sjúka móður sína, en vitni voru leidd að því, að hún hefði gert sér far um að bola móður sinni brott af heimilinu. í febrúarmánuði í vetur gengust barnakennarar fyrir því, að börn- in væru tekin af þessari konu, þar eð hún var ekki talin fær um að (Framhald á 2. síðu).

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.