Morgunblaðið - 15.06.1954, Blaðsíða 7

Þriðjudagur 15. júní 1954
MORCUNBLAÐIfí
7
Frú Jósefína Blöndal — minnini
HINN 3. júní s.l. andaðist að
heimili sínu, Gilsstöðum í
Vatnsdal, merkiskonan Jósefína
Blöndal, er hafði skipað þar hús-
freyjusætið síðast liðin 58 ár,
meg, dugnaði, virðingu og skör-
ungsskap.
Sem sveitungi hennar og vinur
fjölskyldu hennar, vildi ég með
línum þessum minnast hennar í
dag, er hún verður ílutt síðasta
áfangann, að viðstöddum sveit-
ungum og fjölskyldu sinni.
Jósefína Blöndal var fædd á
Gilsstöðum hinn 16. ágúst 1872,
dóttir hinna merku hjóna Guð-
rúnar Jasonardóttur og Magnús-
ar Steindórssonar, er lengst af
bjuggu í Hnausum í Þingi og
gerðu þann garg, frægan á sinni
tíð.
Magnús í Hnausum var um
langt skeið einn mesti stórbóndi
Húnvetninga og landskunnur
jnaður fyrir höfðingsskap, gest-
risni og óvenjulegan persónu-
leika. Þá var hann mjög þekktur
fyrir sína mörgu og góðu reið-
hesta og hestakyn, er fluttist víða
um landið og var mjög rómað.
Jósefína, heimasæta í Hnaus-
um, mun á þeim tíma hafa þótt
óvenjulega glæsilegur kvenkost-
ur, því snemma gætti þess, að
hún hafði að kynfylgju marga
eiginleika föður síns og skörungs-
skap hans. Að þeirra tíma sið
mun það því hafa þótt jafnræði
til ráðahags, er Kristján Lárus-
son, sýslumanns Blöndals á
Kornsá, gekk að eiga Jósefínu
frá Hnausum árið 1895.
Árið 1896 fluttust þessi ungu
hjón að Gilsstöðum í Vatnsdal og
hófu þar búskap. Bjuggu þau þar
saman, þar til Kristján andaðist
á árinu 1941. Frú Jósefína hélt
þá áfram búskap með aðstoð
barna sinna til dauðadags, með
sinni alkunnu rausn, fyrirhyggju
og áhuga.
Heimili þeirra Gilsstaðahjóna
varð fljótt vel þekkt fyrir glað-
værð og gestrisni og munu marg-
ir minnast þaðan ánægjulegra
stunda. Kom fljótt í Jjós, að reið-
gatan þangað heim myndi eigi
verað grasi gróin. Voru þau hjón
mjög samhent um að gera gest-
um sínum og vinum ánægjulegar
samverustundir. Kristján bóndi
var gleðimaður, listhneigður og
söngmaður ágætur og Jósefína
hafði alla tíð mjög gaman af að
taka á móti gestum. Kunni hún
frábærlega vel að láta tímann
líða fljótt, því orðheppni hennar
og frásagnarstíll var á fallegu
máli og sett fram í lifandi mynd-
um af atburðum og dagsins mál-
um.
Þau hjón eignuðust 10 börn.
Tvö þeirra misstu þau á unga
aldri og tveir synir þeirra, Lárus
og Hjörleifur, dóu uppkomnir
menn.
Eftirlifandi börn þeirra Gils-
staðahjóna eru þessi:
Ásgeir, bóndi á Blöndubakka;
Kristján, til heimilis á Blöndu-
ósi; Laufey, húsfreyja að Hjarð-
arholíi í Stafholtstungum; Emilía,
Hulda og Magnús, sem hafa ver-
ið heima á Giisstöðum og staðið
að búskap með móður sinni og
annast hana í sjúkleika hennar,
er elli og heilsuleysi gerðu hana
þrotna að kröftum. Þá ólu þau
Gilsstaðahjón upp stúlku, Rögnu
að nafni, er var þeim sem dóttir.
Hún er nú búsett á Blönduósi.
Við fráfall Jósefínu á Gilsstöð-
um, er horfin af swjðinu stórbrot-
in kona með óvenjulegan per-
sónuleika. Stjórnsöm, fjárhyggin,
skapmikil kona með góða dóm-
greind, gædd óvenjulega
skemmtilegri frásagnarlist.
Trygglynd og staðföst í skoð-
unum, enda að líkum fáir reynt
að hafa áhrif á þær um meðferð
þjóðmálá/ svo bar hún með sér,
að slíkt var óhugsandi.
Búsýslukona var hún mikil og
hélt andlegum kröftum til þess
að fyigjast með afkomu heimil-
isins til hins síðasta. Mátti heita,
a& lengst af hennar æfi félli
....- . *
henni eigi verk úr hendi, ef hún
gat set.ið upprétt.
Nokkur siðan árin var hún þó
orðin mjög þrotin af líkamlegum
kröftum.
Að eðiisfari var Jósefína ó-
venjulega sýnt um að vinna að
búskap í sveit. Þrekmikil, stjórn-
söm og samgróin störfum við bú-
sýslu og gróandi jcrð. — Börn
hennar áttu sinn sterka þátt í því,
að gera nenni starfið ánægjulegt
og treysta efnahag heimilis henn-
ar, jafnframt því, að nútíma-
tækni var tekin í þjónustu af-
komu og umbóta.
Ég býst við því, að Jósefína
hafi verið þakksát forsjóninni, að
geta til hins síðasta notið sam-
starfs við börn sín og hlotið á-
gæta umönnun þeirra í sjúk-
leika sínum hin síðari ár.
Mér finnst það táknræn tilvilj-
un, að fráfall Jósefínu bar að í
þann mund, er sveitin hennar er
vafin gróðri og frjósemi. Hún
hefur á sinni löngu æfi staðið í
nánu sambandi við störf náttúr-
unnar og gróandi líf, því verður
kveðja dalsins hennar mild og
þrungin gróðri og trú á fram-
tíðina.
Við sveitungar Jósefínu þökk-
um hið langa og heillaríka lífs-
starf. Saga hennar sem hús-
freyju í 58 ár er saga mikilla
starfa, margra vanadmála og erf-
iðleika, en um leið er það saga
konu, sem hefur leyst mörg
vandamál og unnið mikla sigra.
Ágúst á Hofi.
ATVINNA
Ungur maður, 26 ára, með
talsverða reynslu í hvers
konar verziunarviðskiptum,
óskar eftir atvinnu. Getur
tekið að sér bæði verkstjórn
og stjórn fyrirtækja. Mennt-
un: Samvinnuskólapróf. —
Tilboð leggist á afgr. Mbl.
fyrir 19. þ. m. merkt: „At-
vinna — 612“.
Stúdei?<ts?
Tvíhnepptur smoking á
grannan meðalmann. til ;
sölu. Tækifærisverð. — Ás-
vallagötu 33, 1. hæð.
IBUÐ
1—2 herb. og eldhús eða
eldunarpláss óskast. Þrennt
í heimili. Uppl. í síma 81314
í dag og á morgun.
Vondad'tr trúlofunarhringir
.undg ræðslusjóður og gr eniluisd-
urinn morkusti minnisuarðinn
a:
LAUGARDAGINN fóru menn
þeir er sæti áttu í landsnefmi
lýðveldiskosninganna í boði
Landgræðslusjóðs í stutta kynnis
för austur í rijoistijio, ijj au
skoða skógræktarstöðina að
Tumastöðum, en einnig var farið
ag Múiakoú. — Auk landsnefnd-
tumanna voru blaðarnenn. Kákon
Bjarnason, skógræktarstjóri, var
að sjáifsögðu íararstjórinn. Var
feiðin mjog fróðleg og skemmti-
leg, því hið fegursta veður var í
Fljótshlíðinni og rúmiega 20 st.
hiti.
Fyrst var ekið að Múlakoti í
Fljorsniíð Þar tók gróðrarstöð
til síarfa árið 1935 og var þar til
ársins 1944 að stöðin var orðin
of iítil og um líkt leyti tók Tuma-
staða-síöðin til starfa
I girðingu Múlakostsstöðvarinn
ar var margt fróðlegt að sjá,
enda sagði Hákon, skógræktar-
stjóri, að stöðin myndi verða
nokkurs konar sýningastöð skóg-
i æktarinnar. — Undrun gest-
anna vakti hin hraðvaxta Alaska-
ösp. Öspin er vaxin af græðling-
um fyrir 10 árum, en hæstu trén
eru um 7—8 m á hæð. Árssprotar
asparinnar í hinni skjöigóðu
Au’iiakotsstöS eru um 70—80 sm.
Þá urðu menn undrandi er þeir
sáu hm noxsku ep;atré standa í
fuilum blómskrúði, en ekki er ó-
sennilegt að þau muni eiga eftir
Heímsókn að Tuiuastöðum
Norska eplatréð stsndur í fullum
blóma.
að verða almenn í görðum hér á
landi, áður en mörg ár líða. —
Alaska-lúpinurnar á Þverár-aurum.
Barrtré í hlíðinni fyrir ofan Tumastaði.
Rúnnur frá Alaska, sem kallaðuí
hefur verið iaxaber á vondu
máli, er í Múlakotisstöðinni. Á.
honum vaxa rauð ber, stærri cn.
hindber, og eru mikið iostæti.
Þá gengu gestirnir upp í hiíð-
ina fyrir ofan stöðina til að skoða
grenitrén, sem þar standa. Eru.
það mjög faileg tré og vöxtug-
leg, en þau elztu voru gróðursett
1940.
Áður en farið var frá Múla-
koti var ekið niður á aurana, þar
sem bjvógrækt ríkisins gróður-
setti nokkuð af Aiaska-iúpum. Er
það hin merkilegasta sjón að sjá,
hvernig þessi harðgerða planta
hefur skotið rótum í malaborn-
um árfarvegi og þarna sáir hún.
sér í stórum stíi. — Hókon, skóg-
i-ækarstjóri, kvað iúpinu þessa *
tölu eins hins merkilegasta gróð-
urs sem skotið hefur rótum hér
á landi. Með því að rækta Alaska
lúpinur á söndunum, er hægt aS
hefja aðra ræktun á þeim meði
litlum kosthaði.
Þegar ekið er af þjóðveginum
heim að Tumastöðum, blasir við
manni mjög fallegur grenilundur,
í hiíðinni fyrir ofan bæinn. Þessi
tré voru gróðursett árið 1944,
sama árið og Landgræðslusjóðuir
var stofnaður, en upphafsmenrw
hans voru nefndarmenn í lands-
nefnd lýðveidiskosninganna, senv
kunnugt er. — Er iundur þessi
svo fallegur og áþreifanlegt dæmi
um að barrskógar geta vaxið upp
á víðavangi, þar sem skilyrði er»
sæmiiega hagstæð. Þangað ætti
að fara með hvert einasta skóla-
barn tii þess að það sjá með eig.in
augum, að ef landsmenn viija, þá
er hægt að klæða landið skógi
á ný.
Undir ieiðsögu Garðars Jóns-
sonar skógarvarðar, Tumastöð-
um, skoðuðu gestir stöðina, cn
græðireitir hennar eru nú um 3
hektarar. — Um sama ieyti og
skógræktin keypti Tumastaði var
Landgræðslusj óður stofnaður,
sagði Hákon Bjarnason, er gest-
irnir sátu að kaffidrvkkju í boði
Garðars. Hér væri nú alls ekki
í jafn stór skógræktarstöð og raun
j ber vitni um, ef Landgræðslu-
' sjóður hefði ekki verið stofnaður
| og getað léð mikig stofnfé til
stððvarinnar.
— Mér er það sönn ánægja aj»
landsnefndarmenn lýðveldiskosit
inganna geti með eigin augnm
séff þá skcgræktastöð, sem Land-
græðslusjóður hefur lagt grunét-
völlinn að, og grenilundurinn hér
uppi í hlsðinni verður ásamt-
Landgræðslusjóffi merk;Tegasí»
minnisvarðinn, sem enn hefur
verið reistur um stofnun JýS-
veldis á JsJandi.
I iandsnefnd lýðveldiskosninj
anna voru: Eyjólfur ' Jóhann
son, Sigurður Ólason, Jens Hóln
geirsson og Arngrímur Kristján
son.
Myndimar tók Gunnar Rúnai
sterkár. '<~'f
Séð yfir trjáræktarstöð Tumasíaða, úr hlíðinni, þar sem
harrtrén standa.
LT DVIG STORlt & CO.