Morgunblaðið - 23.08.1963, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 23.08.1963, Blaðsíða 8
8 MORGUNBLAOIO Pðstudagur 23. ágúst 1963 ^^^.n^'"'^AV»,*v*^v.r\*wi n^vpiViaW^tvefiV^vct^yK^wt^ Rannsóknir á blóðflokkun slenzka hestsins Á Svaðástaðakynið arabiska forfeður ? Tveir Norðmenn a /e/ð til ísrael á 70 ára seglskútu Victoria á leið inn í Nýhöfn 26. júlí sL í HAUST hefjast rannsóknir á blóðflokkun íslenzka hrossa- stofnsins, os verða fyrst um sinn athuguð þúsund hross. Dansk-ís- lenzk samvinna verður um rann sóknirnar. i Var saknað 1 hálfan mánuð, en sáust á laugardag á Norðursjó 1 MAÍLOK í vor lögðu fimm Norðmenn af stað frá Fauske í Noregri á gamalli seglskútu. Huðust beir sigla til fsrael. -"¦yrstu viðkomustaðirnir voru Osló, Skagen og Mölle, o? til Kaupmannahafnar komu fimmmenning'arnir ZS. júií. Þaðan lá leiðin um Kílar- skurð út á Norðursjó. Um mánaðamótin júlí og ágúst bárust fregnir af ferð- um skútunnar til Noregs, þá höfðu þrír af áhöfninni farið í land og aðeins tveir sigldu henni. Síðan spurðist ekkert til skútunnar fyrr en sl. laug- ardaig. Hafði þá verið lýsit eftir henni bæði í Noregi, Danmörku, V-Þýzkalandi og Englandi, en þar hugðist á- höfnin hafa viðkomu. Það voru tveir fiskibátar, sem urðu skútunnar varir á laugardaginn. Voru þeir báð- ir frá Esbjerg og voru að veiðum á Norðursjó. Annar skipstjórinn, sem sá skútuna, Martin Nielsen, sagði, að hún hefði siglt í vestur. Veður var gott og sagði skipstjór- inn, að þær þrjár klukku- stundir, sem skútan sást frá skipi hans, hefði ekkert bent til þess, *ð hún þyrfti að- stoðar með. Skútan, sem er í þessari aevintýraferð, er 20 metrar á lengd, heitir Victoria o^ var smíðuð 1690 til veiða við Lofoten. Mennirnir tveir, sem eru um borð í skútúnni heita Jens Henrik Stemland og Odd Sörensen, sá fyrr- nefndi er blaðamaður. ¦M»»w»^|%**w»¥w^*|M*w»*'^»ww**«*>l»^ww>^*'%^'W»*»*^l|»* wwm**w»P w»^ww» Unnið fyrir 3 millj. kr í Strákavegi í sumar Siglufirði, 21. ágúst: — Unnið hefur verið að gerð Strákave&ar frá í júníbyrjun í sumar, og hefur verkinu miðað vel áfram, enda unnið með fimm stórum ýtum á vakta- vínnu allan sólarhringinn. Þegar verkið hófst í vor, var vegargerðin komin að Hrólfs- vallaá á Almenningum, og hefur vegurinn lengzt um þrjá km. í sumar. Er hinn kominn út yf- ir Mánárskrið ir í Úlfsdaíi, þar Sjem nú er hafinn mikill skurð- gröftur beggja vegna fyrirhug- að- vegarstæðis. Vegurinn yfir Mánárskriður er þó ekki i fullri breidd enn sem kómið er. Vegaverkstjórinn, Gísli Felix- sön, telur kostnað við fram- kvæmdir í sumar nema hartnær þremur milljónum króna. Verði unnið fyrir milljón króna til viðbótar á sumrinu, sem Sigl- firðingar vonast eftir, gerir verkstjórinn ráð fyrir, að takast megi að ryðja veg að Herkonu- gili fyrir haustið, en það er einn helzti vegartálminn. Vegurinn á að liggja ofarlega í Herkonugili, sem verður þar fyllt upp. Verð ur það mikið verk. Vegur þessi er hið mesta mannvirki og afbragðs góður. Hin nýja leið um Almenninga og Úlfádali er fádæma fögur, og ekki setur síðasti áfanginn í vegargerðinni V- 900 metra jarð göng gegnum Stráka, sem fyrir hugað er að vinna að á næstu tveimur árum — minni reisn á þennan framtíðarveg til Siiglu fjarðar. — Stefán. Kaupstefnan í Leipzig HAUSTKAUPSTEFNAN í Leip- zig verður að þessu sinni haldin frá 1. til 8. september. Á sýning- unni verður neyzluvarningur og léttiðnaður, og sýna þar um 6.500 framleiðendur frá 50 löndum. Að þessu sinni sýna þrjú ís- lenzk fyrirtæki á kaupstefnunni. Eru það Síldarútvegsnefnd, Sölu- miðstóð hraðfrystihúsanna og Samband íslenzkra samvinnufé- laga. Hafa fyrirtækin haft sam- vinnu um að leigja rúmgott sýn- ingarsvæði, og hefur Skarphéð- inn Jóhannsson, arkitekt, séð um fyrirkomulag þess. Fyrirtækið . Kaupstefnan í Reykjavík veitir allar upplýsing- ar um markaðinn í Leipzig. Steypubíllinn Þegar Bifreiðaeftirlit ríkisins athugaði steypubílinn, sein ölli slysinu á Suðurlandsbraut á þriðjudag, kom í ljós, að ýmislegt var athugavert við bílinn. Sumt af því var þó smávægilegt og ekki í neinu samibandi við slysið. Notkun á bílnum hefur verið bönnuð, unz viðgerð hefur farið fram og gallar lagfærðir. Bifreiða eftirlitið tjáði Mbl., að steypubíl- ar þessir væru . yfirleitt í góðu lagi, og væri áreiðanlega vilji fyrir hendi, til þess að hafa þá í góðu standi. Dani vinnur sam- keppni um skáldsögu Osló, 21. ágúst (NTB): — í dag var tilkynnt í Osló, að danski rithöfundurinn Leif Jörg ensen hefði borið sigur úr bítum í samkeppni um skáldsögur rit- höfunda frá Danmörku, Noregi og Svíþjóð. Keppninni var þann i hagað, að rithöfundar í lönd unum þremur sendu skáldsögur til dómnefndar í heimalandi sínu. Síðan var bezta sagan frá hverju landi send sameigin- legri dómnefnd. Verðlaunin í keppni þessari nema um 600 þús. ísl. kr. Saga Leifs Jörgen- sen, sem verðlaunin hlaut, nefn ist „Dagen för i morgen". Brezkur leigu- togari tekur fisk í Eyjum Vestm.eyjum 21. ágúst.: — Fiskvinnslustöðvarnar i Vest- mannaeyjum hafa tekið á leigu brezkan Norðursjávartogara, til þess aðflytja fisk á markað í Bretlandi. Kom hann hingað á sunnudag og heitir Ross Jackal, Grimsby 637, 340 tonna með 8 manna áhöfn. Hér tekur hann 50 tonn af ýsu og 70 tonn af flatfiski, sem á að selja í Grims by á þriðjudag. Kraftur í hafnarfram- kvæmdum í Þorlákshöfn Þorlákshöfn, 19. ágú&t. FRAMKVÆMDIR VIÐ hafnar- gerðina hér ganga nú af fullum krafti. Byrjað er að steypa fyrsta kerið og gamla kerið, sem hér stóð uppi, er komið við enda Norðurvararbryggju og nú unn- ið að undirbúningi að steypa það Einnig er unnið við endann á Suðurvararbryggju til að koma fyrsta kerinu þar fyrir. unnið til miðnættis í frystihús- inu, jafnt helgar sem aðra daga. — Magnus. PrýðLsafli hefur ver>ð hér bjá humarbátunum. Hinigað til lands er kominn danskur prófessor, Johannes Mouistgárd. Á fundi með blaða- mönnuim kvað hann þetta vera í fyrsta skipti, sem hann ksemi hingað, þóbt segja mætti að und- irbúningur fararinnar hefði stað ið í 32 ár. Árið 1931 hafði hann nefnilega ráðið sig í vinnu- mennsku að Ósi í Eyjafirði á vegum Dansik-Islandsk Sam- fund, en förin hingað fórst fyrir. J. Moustgárd varð búnaðar- kandídat árið 1936, dýralæknir 1942, og fram til ársins 1951 var hann starfsmaður og námsmaður í Danmörku, Englandi, Banda- ríkjunum og viðar. Árið 1951 varð hann prófessor í láffræði og Mf- eðlisfræði við Búnaðarháskólann í Kaupmannahöfn og jafnframt fiorstöðumaður þá nýstjofnaðrar Móðfilokkunardeildar við háskól ann, sem reist hafði verið fyrir Marshall-fé, eins og svo margar vísindastofnanir í Evrópu á þeim árum. Við blóðflokkunar- stofnunina hefur Moustgárd prófessor unnið höfuðstarf sitt síðan. Upphaiflega voru aðstoð- armenn hans tveir, en nú eru þeir rúimil. 30. Hér fer á eftir greinargerð, sem fréttamenn fengu um þetta mál ,en þess má geta til gam- ans, að nú fæst væntanlega úr því skorið, hvort arabiskt blóð rennur að einihverju leyti í Svaðastaðakyninu. Sumir telja ekki ólíkilegt ,að svo sé, og hefði kynblöndunin þá væntanlega átt sér stað á Sturlungaöld, þegar tengsl íslenzkra höfðingja við út lönd voru náin, svo að ekki væn neitt ósennilegt við þá tilgátu, að einhver eða einhverjir þeirra hefðu flutt inn arabiskan gæðing, til þess að geta státað af fögru reiðhestakyni. Öðrum þykir þetta aftur all-ólíklegt. Einnig verður fróðlegit að vita um skyldleika íslenzka hestsins við útlenda hrossastofna, t. d. norska fjarða- kynið og skozku smáhestana. Greinargerðin er svöbljóð- andi: Um rannsóknir á íslenzka hrossastofninum með blóð- flokkun hans Um þessar mundlr er að heíj- ast dansk-íslenzk samvinna uin blóðflokkun íslenzka hrossa- stofnsins Starf þetta verður í meginatr- iðum framkvæimt á vegum blóð flokkunarstofnunar Den Kg!. Veterinær- og Landhöjskole í Kaupmannahöfn undir ytfir- stjórn prófessors Johs. Moust- gárds, en starfið hér á landi, við blóðtöku o. fl., verður unn- ið af samstarfsmanni prófessors- ins, M. Hesisellholdt, í samvinnu við yfirdýralækni hér og vænt- anlega aðstoð frá hálfu Búnað- ¦arfélags íslands. Starfið verður að mestu kostað af fjármagni frá Vísindasjóði danska ríkisins. Tilgangurinn með fraimkvæmd þessa verks er: A. Að ákvarða arfgengisatriði, er staðfest verða með blóðfloklc un. Árangur af blóðfilokkun danskra hrossa hefur sýnt 14—16 sérkenni. Erfðaauðkennin eru þrátt fyrir það ekki öll augljós, en prófessor Moustgáard álítur, að blóðflokkum íslenzkra hrossa kunni að leiða menn í frekari sannleika á þessu sviði, af þvi að hér á íslandi hagar þannig til í hrossaræktinni, að auðvelt er að rannsaka tiltölulega stóra hópa náskyldra hrossa og hóp af- kvæma eftir hvern stóðhest. Þannig er hægt að nálgasit örugg ari árangur en annars og stað« festa ákveðin erfðaauðkenni. B. Rannsóknir á ákveðnum hópuom íslenzkra hrossa geta gef- ið til kynna hve mikill eðlismun, ur er í arfgengum þáttum hinna einstöku stafna og aetta, t. d, Svaðastaðastofns og Hornafjarð- arstofns eða milli ætta í Skaga- firði og Rangárþingi Hóprann- sdknir af hliðstæðu tagi eru framkvæmdar hjá mannkyninu til þess að staðfesta eiginleika t. d. hvítra manna og litaðra og meta erfðaauðkennin eftir for- senduim fundnum við flokkun- ina. Blóðflokkun nautpeninga hefur verið framikvæmd á ýms- um stöðum bæði í Evrópu og Asiiu í sama tilgangi. C. Svo sem kunnugt er, er blóðrannsókn stundum notuð viS ákvörðun faðernis. Með því að blóðflokka föður og móður ákveðinna aÆkvæmahópa er með nokkurri vissu hægt að segja til um ættartengslin hjá búfénu rétt eins og hjá mannkyninu, Þess vegna eru bióðrannsóknir og blóðflokkun í vaxandi mæli notað sem hjálpargögn í þessu skyni í nautgriparækt og svína rækt. Danska blóðflokkunarstoifnuh- in í Kaupmannahofn, sem próf- essor Moustgárd stýrir, blóð- flokkar nú 7—8000 nautgripi og 2—3000 svín á ári og ÖH naut, sem notuð eru nú til kynbóta í landinu skulu vera blóðflokk- uð áður en kynbótahlutverk þeirra byrjar fyrir alvöru. Auk þessa blóðflokkar stofnunin tads vert fyrir nokkrar þjóðir aðrar, þar á meðal Breta. Rannsóknirnar, sem fraim- kvæmdar verða innan íslenzka hrossastofnsins, munu í byrjun gerðar á allt að 1000 einstakl- ingum og framkvæimdir hefjast á komandi hausti. STJÖRNUBÍÓ sýnir um þessar mundir bandarísku stórmyndina „The Mountain Road" (Fjallavegurinn), sem gerð hefir verið eftir samnefndri metsölubók Theodor White. Myndin gerist í Kina í síð- ari heimsstyrjöld'xni. »am«is Stewart fer með aðalhlutverkið í myndinni.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.