Morgunblaðið - 17.02.1970, Blaðsíða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 17. FEBRÚAR 1970
Þórunn Björnsdóttir
og Hallur Björnsson
frá Kóreksstöðum
— Minningabrot —
Fyrir rúmtun 70 árum mun
fundum ykkar foreldra minna
fyrst hafa borið saman á æsku-
heimili þínu að Dölum í Fáskrúðs
firði, þegar pabbi var þar á ferð
með vini sínum.
Móöir þín andaðist 7. nóvemb-
er 1892, fjörutíu og þriggja
ára að aldri. Þó varst þú fimrnt-
án ára. Bróðir þinn, Stefán
Björnsson, síðar prestur á Hólm
um í Reyðarfirði, var elztur ykk
ar systkina, en þú næst í röðinni.
Þar næat Lára, sem lézt s.l. vet-
ur, því næst Valgerður, Herborg
og Hóimfríður, allar í hárri elli.
Snemma þóttu dætumar í Döl
t
Anna Filippusdóttir
Hjarðarhaga 33
andaðist lauigardagiinn 14
febrúar.
Vandamenn.
t
Útför manmisins míns,
Guðmundar Grétars
Jónssonar,
fer fram í diag frá Fossvogs-
kirkju, klukkan 13:30. Blóm
eru afþökkuð, en þeirn siem
vildu minmiast hiinis látma er
bent á Krabbaimeinsfélagið.
Lára Halldórsdóttir
t
Hjartanis þö&k fyrir auð-
sýnda samúð og viniarhug við
amidlát og jarðlarför móður
oklkar, tengdamóður og öramu
Þórunnar Einarsdóttur
Svendsen
frá Hofi í Mjóafirði
Sérstakar þakkir færum við
íæknuim og hjúkrumrfconium
á lyfjadeild D, 4. hæð Lainds-
spítalans, fyrir einstæða alúð
sem þau sýndu í veikindum
henniar.
Jóhanna Svendsen
Björn Jónsson
Engelhart Svendsen
Jónína Valdimarsdóttir
Sigrún Svendsen
og barnaböm.
t
Innilegar þakkir færum við
öllum þeiim siem vottu'ðu okk-
ur samúð og vinarhiuig við
fráfall
Gunnars Sævars
Gunnarssonar
Eyjarhólum.
Sérsitafcar þaikkir til frarn-
bvæmdastjóra og sbarfsfólks
Hraðfrystihúss Táiknafjárðar,
Bílddælinga og allra þedrra
fjölmörgu sem þátt tóku í
leitinni áð vélbátnium Sæfara.
Ingibjörg Indriðadóttir
Þorlákur Björnsson
og systkini hins látna.
um kvehkostir góðir, eins og ætt
ir stóðu til, en rausn og höfðinigs
bragur foreldranna í einu og öllu
með slíkum ágætum og bezt hef-
ur þekkzt á íslenzkum menning-
arheimilum um aldir. En fimmtán
ára kom það í þinn hlut að veita
stóru heimili forstöðu ásamt föð-
ur þínum, Bimi Stefánssyni.
Milli þín og systra þinna var
eins og hálfs árs til tveggja ára
aldursmunur og hafa þær efa-
laust snemma veitt þér aUt það
lið, er þær máttu. Mætti ætla, að
þarna hafi eigi alllítið verið lagt
á ungar herðar. En fortalið er,
að þið hafið í sameiningu leyst
vandann með prýði og vaxið við
hann. Þú gegndir svo ráðskonu
hlutverkinu hjá föður þínum þar
til þið pabbi genguð í hjónaband
hinn 7. júní árið 1900.
Sama ár hófuð þið búskap á
Kóreksstöðum, bjugguð og all-
góðu búi til árains 1944. Hjóna-
band ykkar stóð í 53 ár, en
pabbi andaðist í júní 1953 á Arn
órsstöðum á Jökli. Við bömin
ykkar urðum 7, en á það hefur
verið minnzt annars staðar.
Hafi það verið fyrirfram á-
kveðin örlög, að þið faðir minn
kynntust og urðuð hjón, kalla ég
það góð örlög. Ég ætla mér efcki
þá dul að útskýra þetta orð og
skortir víst bæði vit og þekk-
ingu til að skilgreina það svo
vel sé. Engu að síður trúi ég
mjög ákveðið á mannleg örlög.
Og sæll er hver í sinni trú,
hversu fáránleg, sem hún kann
að vera í augum annarra.
Framanskráð er eins og örlítill
inngangur að því, sem mig lang-
ar tii að segja.
Ég er nefnilega «ð skrifa ykk
ur bréf. Að vísu eru 16 ár síðan
pabbi lézt, en þú ert nú ný-
flutt. Ég ætla blátt áfram að
rabba við ykkur rétt eins og í
gamla daga, þegar ég sendi ykk
ur línur eftir að ég fór að heim
an. Efnið verður úr ýmsum átt-
um eins og þegar talað er um
daginn og veginn.
Talað er enn um, að menn deyi
eða séu liðnir. Ég lít hins vegar
svo á, og margir gera það og
trúa því, að þegar sá líkami,
sem við hlutum við fæðirugu, óx
og þroskaðist eins og efni stóðu
til og náði tilætluðum þroska,
samanbar morgun lífsins, hádegi
og ævikvöld, byrji hrörnun rétt
eins þegar fat slitnar, en að því
búnu hefjist vistaskipti til nýs,
bjartara og óendanlega fegurra
mannlífs.
t
Inmilegar þakkir fyrir hlý-
hug við andlát móður okkar,
temgdiamó'ður og ömmu
Birnu Sæmundsdóttur.
Sérstakar þafckir til yfir-
Lækinis og starfsliðs Sjúkra-
húss Keflavikur.
Criss Lillian
böm og systur
t
Þöikkum hjartanlega aiuð-
sýnda samúð og vinarhug við
andlát og jar’ðarför móður
akfcar, terugdiamóður, ömmu
og lanigörnmu
Dýrborgar Daníelsdóttur
frá Valadal.
Börn, tengdaböm,
barnabörn og bamabarnabörn.
Þið voruð jafna fátöluð og
orðvör um alvarleg efni, en ég
þekki vel hug ykkar allan. Þetta
var ykkar bjargföst trú al'la tíð
og mesta hjálp í skini og skúr-
um á langri ævi. Og eins og ég
sit hérna við skrifborðið mitt, er
það mín trú, að þið fylgizt með
hugsunum mínum, getið það blátt
áfram með einíhverjum hætti,
Skiljið þær og skynjið. Öðrum
ætla ég að reyna að kynna það
beint og óbeint, jafnvel láta aðra
lesa það miUi línanna, hvernig
þið komuð mér fyrir sjónir, ekki
sem syni heldur sem ókunnugum
og óviðkomandi nianni. Ég finn
að vísu, að þetta er vandi.
Þegar ástvinir okkar hverfa
af sjónarsviðinu smátt og smátt,
einn af öðrum, er eins og við
rönfcum við okfcur um stund. Við
sjáium þá horfnu í nýju og skýr
ara ljósi. Klakahjúpurinn, sem
ef til vill hefuir nlaðizt um hjart
«5 i önn daganna og mannlegu
hirðuieysi, jafnvel í nokkurs
fconair sjálfsvörn, vegna eigin
hagsmuna, klökkunar nú í bili
að minnsta kosti. Og — „ei vitk-
ast sá er verður aldrei hryggur,
hvert viskubarn á sorgarbrjóst-
um ligguir.“ Já auðvitað kynnt-
uzt þið sorginni eins og aðrir
dauðlegir menn.
Einar heitinn, efalaust efnileg
asta barnið ykkar, misstuð þið
12 ára gamlan. Hvíti dauðinn
varð þessum fallega, gáfaða og
listræna bróður minum að bana.
Einar var fæddur 20. marz 1907,
en andaðist 20. maí 1919. Hann
sagði við mig tveim dögum áður
en hann dó. „Viltu hjálpa mér að
snúa mér í rúminu." Og svo bætti
hann við með karlmannlegri ró
og án minnsta klökkva. „Þakka
þér fyrir, bróðir. Þetta er að
verða búið, nú fer ég bráðum
að deyja.“ Ég sneri mér undan
og harkaði af mér og sagði eins
hressilega og ég gat. „En hvaða
vitleysa er þetta, Einar minn, nú
fer þér einmitt að batna.“ Og það
varð orð að sönnu. Einin morgun
tilkynntir þú mér lát hans og
og sagðir: „Veiztu að Eimar er
dáinn?“ Mér varð orðfall, en ég
Vcir undrandi. Það féllu engin
tár, og ég skildi allt undir eins.
Dauðinn var búinn að gera svo
greinilega boð á undan sér, að
allar lindir voru þomaðar. Og
um langan tíma varð hljótt á
heimilinu. Tónlistargáfa Einars
var öllum auðsæ og lofaði lista-
mann. Hann lé kundra vel á
orgel, jafn ungur drengur, og
röddin var óvenju fögur, hann
var þegar byrjaður að semja lög.
Annað efnilegasta barn ykkar
var Védís Hólmfríður, Hulda
eins og ég nefndi hana gælu-
nafni, þegar í æsku, Tónlisiar-
skyn hennar var engu minna en
Einars. Fegurð hennai og glæsi-
t
Innilegiar þakkir fyrir auð-
sýnda siamúð og vinóttu við
andlát ag jarðiarför móður
mimiruar
Kagnhildar Halldórsdóttur
frá Hornafirði.
Aðalheiður Guðmundsdóttir
leiki var slíkur að af bar. Veik-
indi hennar í höfðdnu hófust upp
úr fenmingaraldri, vara enm og
munu gera þar til yfii lýkur.
„Þeir, sem guðimir elska deyja
ungir.“ Læknavísindin geta
ekkert að gert. Þessi tvö áföll
í ævi ykkar og okkar allra urðu
þung ’og sár reynsla
í júnímánuði árið 1930 drejrmdi
mig tvo drauma með fárra daga
millibili. Þessir draumar gætu
orðið ýmsum ærið efni til íhug-
unar, þess vegna eru þeir sagðir
hér. í fyrri draumnum þótti mér
ég vera að koma heim frá kennsl
unni til Halldóru Sigfúsdóttur
konunmar minnar og Þórhalls
Iitla sonar okkar. Við vorum að
bíða eftir íbúð og bjuggum í bili
í aðeins einu litlu herbergi. Til
hægri við dyrnar var svefnsóf-
inn minn, en á honum sá ég nú
hví'la Einar heitinn bróður minn
og hélt hann hægri armi sínum
uitan um Þórhall. Þeir virtust
sofa værum svefni saklausra
barna og það var sannarlega
ljómi yfir þessum fallegu drengj
um. Tæpri viku síðar dreymir
mig hinn drauminn, en hann var
á þessa leið: Ég þóttist strjúka
hægri hönd yfir hárið á mér og
fannst þá eitthvað vera milli
fíngra minna. Ég leit á hönd-
ina og sá þá milli fingranma allt
hárið af háhöfðinu.
Tveim dögum eftir síðari
drauminn veiktist Þórhallur
mjög sniögglega að kvöldi 23.
janúar 1930 og andaðist kl. 3 um
móttina. Ég læt öðrum eftir, þeim,
sem ekki éru því meiri þykk-
skinnungar, að ráða þessar rún-
ir. —
Og, elsfcu pabbi minn, oft hefi
ég brosað að því, þegar þú kall-
aðir á mig og varst í vanda með
þinar húsáhyggjur og nefndir
nafnið mitt úr um það bil 80—
90 km fjariægð, svo skýrt og
greinilega, að ég var ekki í vafa
með röddina þína fremur en þú
talaðir í eyra mér,
Um þetta leyti var ég farkenn
ari í Reyðarfirðii og dvaldi nú
á Stuðlum. Þetta var seint um
kvöld og ég hafði slökkt_ ljósið
og súið mér til veggjar. Ég var
á þessum tíma eins hress og
hraustur og nokkur ungui maður
getur verið. Þá er allt í eimu
sagt við eyrað á mér: Alli. Þetta
var röddin þín, pabbi minn, hún
var mér auðþakkt. Mér varð
hverft við og ég varð andváka
alllengi. Hvað boðaði þetta? Að
lokinni kennslu daginn eftir ferð
bjóst ég í skyndi út að Búðar-
eyri við Reyðarfjörð. Simi var
þá á Hjaltastað og ég talaði við
Pétur Sigurðsson bónda og
spurði almæltra tíðinda úr sveit-
inni. Hann svaraði. „Ég var
heima hjá þér í gær og pabbi
þinn er búinn að vera veikur í
viku, en er nú á batavegi".
„Hvað amar að honum, spurði
ég.“ „Hann fór í eftirleit upp á
Hraundal og varð að vaða Hraun
dalsánna í mitti milli skara í
blindbyl og frosti við að bjanga
kindum og ofkældist. Á þessum
tíma hafðir þú engan virrnu-
mann, en fénaðurinn í stórhættu
við tvær ár og ótal tjarnir. Þú
hlýtur að hafa hugsað mjög á-
kveðið til mín: Betur væri Alli
nú kominn til að hjálpa mér. Ég
trúi þessari skýringu. Þú varst
bara sendirinn en ég viðtækið."
Ég hverf nú frá draumutm og
dulrænum efnum og tek upp létt
ara hj al.
Skólaganga ykkar var hvorkl
löng né margþætt, en tilsögn í
föðurhúsum hafið þið vafalaust
fengið meiri og betri en almennt
þekkist. Einn vetur varst þú,
mamma mín, í Kvennasfcólanum
á Laugalandi í Eyjafirði, en
pabbi einn vetur í kvöldskóla í
Reykjavík, þar sem hanin lærði
jafnframt ^ orgelleik hjá góðum
kennara. Ég á bréf frá ykku.r í
hundraðatali og hefi alla tíð
undrast stílgáfu ykkar, en staf-
setning er alveg frábær. í þess-
um bréfum finnast yfirieitt ails
engar villur eða nokkurt klúður.
Allt málfiar ykkar er með ágæt-
um og til fyrirmyndar. Meðfædd
samviskusemi og metnaðurbauð
ykkur að svo skyldi vera. Nei,
húsfreyjan á Kóreksstöðum og
hreppstjórinn og oddvitinn í
Hjaltasitaðaþinghá voru alls ekki
þekkt fyrir það að senda frá
sér illa stíluð bréf með æðis-
gengnum stafvillum. Þegar ég
bar þetta nú saman við
skólagönigu og námsárangur
æsku nútímans, verður mér á
að Ihrista minn snjóhvíta hæru-
kolL
Framan af árum var Kóreks-
staðaheimilið fjölmennt og mörg
hjú. Þarna ríkti sátt og gott
samlyndi. Óánægja, hvað þá rifr
ildi þekktist ekki þar á bæ. Og
sveitungiamir voru upp til hópa
samvalið sæmdarfólk. í hinu
feikna brennivínskófi aldarinn-
ar vair þarna snemma stofnuð
stúka, ungmennafélag, búnaðar-
félag og kvenfélag svo eitthvað
sé nefnt af félagsmálum. Alla
þessa starfsemi sttxdduð þið með
ráðum og dáð um áratuigi. Mynd
arbrag þínum, mamma mín, við
hannyrðir gleymir víst enginn,
sem til þekkti, en pabbi var
haigur á allt, sem hann tók
hönduim tdl. Smiður góður og vef
airi ágætur. Við öll störf var
beitt ýtrustu forsjá og fyrir-
hyggju og afkoman lengst af
sæmileg.
Kórefcsistaðir standa í miðri
stórri sveit og gestagangur mik-
ill þar sem bærinn var sam-
komustaður sveitarinnar og fjöl-
margip þurftu, að hitta húsbónd-
ann ýmissa erinda.
Sönigfélagar pabba urðu marg
ir. Ber þar fyrst að nefna séra
Vigfús Þórðarson á Hjaltastað,
sem þjónaði þessu brauði í 18 ár,
Áma Jónsson, kempuna frá
Múla, Gísla Jónsson á Seyðis-
firði, Björn á Rangá og marga
fleiri. Lagið var þá oft tekið
hressilega svo að við lá, að und
ir tæki í fjarlægum fjöllum. Og
ég minnist þess einnig þegar
þeir Þórólfur í Húsey og pabbi
stilltu saman fiðlurnar á sam-
komum á Kóreksstöðum og
„faldarnir lyftust og síðpilsin
sviptust“, þá var nú sannarlega
„ball í Hallingdal“, eins og
Norðimenn orða það
Þegar ég minnist þín, mamima,
frú Sigurbjargar Bogadóttur á
Hjaltastað og frú Jóhönniu Þor-
steinsdóttur á Landbrekku, kem
ur mér iðulega í hug þessi vísa
eftir Matthías Jochumsson.
Víðar en í siklingssölum
svannafas er prýði glæst.
Mörg í vorum djúpu dölum
drottning hefur bóndá fæðst.
Tólf ára gamall fór ég í fyrsta
sinn til Seyðisfjaiðar með pabba.
Þessi ferð var ævintýri líkuist.
Þegar Vestdalsheiði er farin, er
upp átján brekkur að fara.
Neðsta brekban er geysihá og
henigiflug á aðra hönd. Ég nam
staðar á brúninni og fann þarna
tilvalið tækifæri til að æfa mig
í síeinkasti, eins og strákum er
títt. Ég fann fimmeyring í vasa
mínium og lét hann fljúga. En
samsitundis fann ég einhverja
ónotakennd, sektartilfinningu,
Ég hafði gert rangt Þetta gat
ekki verið gæfumerki. Þó sagði
ég síðar frá þessu í áheym
margra í eldhúsinu hedma. Menn
kkndu, en þú horfðir fjarrænum
aiuguim fram fyrir þig og sagðir
með hægð: „Ég hugsa, að Alli
minn verði duglegur að afla
fjár, en líklega verðui hann dug
legur að eyða því líka“. Síðan
Framhald í bls. 19