Morgunblaðið - 11.03.1971, Side 10

10
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 11. MARZ 1971
Hægt að útiloka
mengunarhættu
- frá olíuhreinsunarstöðvum
Upplýsingar á Alþingi
Ný mál
FRUMVARP ríkisstjórarinn-
ar um stofnun undirbúnings-
félags til þess að athuga um
rekstur olíuhreinsimarstöðv-
ar á íslandi var til 2. umræðu
f GÆR samþykkti efri deild
að vísa til ríkisstjórnarinnar
frumvarpi þeirra Jóns Þor-
steinssonar og Jóns Ármanns
Héðinssonar um hlutdeild
starfsmanna í stjóm atvinnu-
fyrirtækja. f frumvarpi þessu
er lagt til, að starfsmenn
meiri háttar atvinnufyrir-
tækja öðlist rétt til að kjósa
einn mann úr sínum hópi í
stjórn fyrirtækjanna.
Jón Ármann Héðinsson mselti
fyirir rueifndaráliti um frutmvarp-
ið, en þar kemur fram, að um-
sögn ASÍ hafur verið jákvæð etn
Vakin athyglii á, að hliðstætt mál
sé í athuigtun og sagt er frá athug
un á sam'starfsnefndum. Svipað
sjónarmið kemuir fram hjá SÍS,
en afstaða stjórtnar Vinnuveit-
endasambandsins er nieifcvæð.
RÍKISSTJÓRNIN hefur lagt
fram á Alþingi frumvarp um
réttindi og skyldur starfs-
manna ríkisins, sem felur í
sér veigamiklar breytingar
frá gildandi lögum. Er frum-
varp þetta samið af nefnd,
sem skipuð var upphaflega á
árinu 1967.
í greinargerð er talið að
megintilgangur frumvarpsins
sé tvíþættur:
# Að ríkið geti tryggt sér hina
hæfustu starfsitorafta til að
ieysa af hendi þau mi'kil-
vægu störf, sem stjómsýsl-
unni er ætlað að leysa af
hendi tdil að framkvæma þá
stefnu, sem Alþimgi og ríkis-
stjóm marka á hverjum
tima, jafn'framt þvi, sem
líkiniu sé gert mögulegt að
losma við úr þjónustu simni
starfsmenn, sem ekki reyn-
aist dugamdi í starfi.
• Að glögg stefna sé mörkuð,
þanmig að átoveðnar, Ijósar
reglur gildi um skipti rikis-
inis og starfsmanma þeas, svo
að eims ljóist sé og kostur er,
hvers atarfsmenmimir geta í
öltum greinum torafizt af
ríkimu á þessu sviði og hvers
ríkið getur krafizt af þeim
og ágreinimigur þurfi þá ekld
að ríaa eða óvissa að rfkja
um réttarstöðu ríkisims sem
í neðri deild Alþingis í gær.
Af því tilefni skýrði Jóhann
Hafstein, forsætis- og iðnað-
arráðherra frá því, að iðnað-
arráðuneytið hefði aflað sér
Með hliðsjón af því að athugun
fer nú fram hjá aðilúm vinnu-
markaðarins á þesssum málum
leggur niefndin til að málinu
verði vísað til ríkisstjómarinmar.
Jón Þorsteinsson, Steingrímur
Hermannsson og Ólafur Jóhann-
esson tóku einnig til máls og
hinm síðastnefndi sagðd augljóst,
að þinigmeirihluti væri fyrir
írunwarpiniu, en hims vegar gæti
hann ved felflt sig við þessa miálls-
mleðferð nú, en hann legði þann
skilninig i þessa tiliögu, að máiTið
yrði tekið til alvarle'grar athuig-
unar hjá ríkisstjómimni.
Jón Ármann Héðinsson kvaðst
hafa sama skilning á afgreiðslu
málsins og síðasti ræðumaður og
minmiti á, að Jóhann Hafstein
hefði rætt þetta mál í áramóta-
grein sinni í Morgumbttaðinu,
þanmiig að bersýnitegt væri að
málið hefði byr.
atvimnurekanda og starfs-
mamna þess.
HELZTU STEFNU-
BREYTINGAR
1 greinargerð eru helztu stefnu
breytingar fruimvarpsins ralktar
í 8 liðum. Fara þeir hér á eftir:
1. Frumvairpið gerir ráð fyrir
að Vikka verulega gildissvið lag-
amrna, þamnig að þau taíki, efltir
þvi sem vfið á, tifl aTlra sflarfs-
miamna rfikisiims, að því Teyti, sem
ekki er öðruvísii um samið I
k jarasamm ingum við stéttarfé-
Tög, én ekki eimunigis til aðal-
starfs starfsmameis, eims og gert
er ráð fyrir í gildamdi Tögum.
SömuleifSis er í frumvarpinu flek-
inm af vafi, sem í flramkvæmd
heíur orðið raunverulegur um
að gildamdi lög marki algerlega
stetfnu að þvi er varðar réttindi
og skyldur starísmamma hjá öll-
um stoifnumium og fyrirtækjum
rikisins, án tiMiits til atjórnar-
forms eða fjárhagsflegs sjáflfstæð
is þeirra.
2. Frumvarpíð, eims og það
Tiggur fyrir, gerir ráð fyrir
mörtoun ákveðimmar afstöðu tifl
mismunandi máinma temgsla
starfsmamms við ríkið, þamnig að
skipum, setmimg og ráðnimg til
starfs í þágu ríkisíimis séu skýrt
mörkuð í lögum. Er í tiillögu
meiri Miutams gert ráð fyrir, að
ráðnimig til starfs í þágu rfkisins
verði siamibærilegt ráðningarform
við það, sem alhnenmt táðkast í
temgslum starfsmamms við at-
upplýsinga um mengunar-
hættu a£ völdum olíuhreins-
unarstöðva. Hefði ráðuneytið
m.a. fengið upplýsingar um,
að stór olíuhreinsunarstöð
hefði verið byggð í einu
helzta vínhéraði Frakklands
og þannig frá henni gengið,
að engin mengunarhætta staf
aði af. Ennfremur skýrði
ráðherrann frá því, að þessi
hlið málsins væri í frekari
athugun.
Sigurður Ingimundarson mælti
fyrir nefndaráiiti iðnaðarnefnd-
ar, sem hefur lagt til, að frum-
varpið verði samþýkkt með
þeirri breytimgu þó, að skipuð
verði sémstök mefnd til þesa að
kamma memgunarhætitu af völd-
um sTiiks rekstrar og skuli rneflnd
in Skila áliiti áður em endamlleg
ákvörðum er tekin um byggingu
oliuihreinsumarstöðvar hér.
Eðvarð Sigurðsson kvaðst ekki
véra andvígur því, að stofnað
væri hlutafédag í þessum til-
gangi, þótt hamm sæi ekki sér-
statoa mauðsyn til þess. En ég
get aðeims faTlizt á stofnun
Wutafélaigs, sagði þimigmaðurimm
með því skilyrði, að það verði
einungis stofnað af inmflemdum
aðiflum. Ég sé enga ásflæðu tiT
að leita erlendra aðila á þessu
stigi málsins. Skýrði þimgmaður-
imm frá breytimgartillögu er hanm
flytur og gemigur í þessa átt.
vinmurekamda á allmenmum
vimmumarkaði. Þvi hefur verið
hreyft í undirbúmimigi þessa
frumvarps, hvort eiklki sé eðli-
legt, að þessu ráðningarformi
fylgi þá sjálfkrafa veirlkfaílllsirétt-
ur með sama hætiti og tíðkast
á afimemnum markaði, þótt sMk-
ur réttur fylgdi ekki setnimgu
og skipum til starfls í þágu rí'k-
iisims. Hefux við meðferð frum-
varpsims ekki verið tekin af-
staða til þessa, en væri eðlilegt,
að það yrði gert við meðíerð
rmálsims á Alþimigi.
Minmi hfliuti netfndarinnar (E.
J. og H. S., fuQilitrúar B.S.R.B.)
telur hins vegar ráðmimgu ein-
urngis eiga að gilda á reymslu-
tima starfsmanms. Ðenda fulltrú-
ar B.S.R.B. á, að ráðnimg, sem
varaníleig terngsl, gerbreyti að-
stöðu starfsrmamma og það jaín-
vel svo, að um þá ættu ef til
vifll að giida ákvæði frv. í gr.
1. 3.
3. 1 frumvarpimu er gert ráð
fyrir nýrri tegund af tengslum
starfsmanmis við ríikið, sem i
frumvarpimu hefur verið mefnt
sérstök sflíipum. Skipum eins og
hún nú er, er alltaf Skipun til
ákveðins sitarfs, sem starflsmað-
ur á æviJiamgt kröfu til að gegna,
nema tiliteknum, lögbundmum
skilyrðum sé fulflmægt. Þessi
sérstaka skipun, sem kymmt er
í frunwarpimu, er hims vegar
skipum, sem veitir ævilanga
kröfu til sitarfs, em ekki kröfu
tifl tiltekins starfs, heldur felur
ic Matthías Á. Matliiesen,
Jón Skaftason, Geir Gunnars
son og Birgir Finnsson hafa
flutt á Alþingi tvö frumvörp.
Fjallar annað um lögsagnar-
umdæmi Hafnarfjarðarkaup-
staðar vegna lítilsháttar
breytinga á Tögsagnarumdæm
ismörkum og hitt um heim-
ild fyrir ríkisstjórnina til að
selja Hafnarfjarðarkaupstað
hluta af landi jarðarinnar
Dysjar í Garðahreppi.
★ Pálmi Jónsson og Bjart-
mar Guðmundsson hafa flutt
tillögu til þingsályktunar um
endurskoðun ábúðarlaga, en
sum ákvæði þeirra laga telja
þeir úrelt.
Einar Ágústsson, Axel
Jónsson, Jón Ármann Héðins
son og Gils Guðmundsson
hafa flutt frumvarp um heim
ild fyrir ríkisstjórnina að
selja hluta úr jörðinni Kolla
firði í Kjalameshreppi til Sig
urjóns Guðmundssonar, fram
kvæmdastjóra, sem á þarna
eignarland, sem hamn hefur
stundað trjárækt á og hefur
hug á að halda þeirri ræktun
áfram. Er hér um að ræða
RÍKISSTJÓRNIN hefur lagt
fram á Alþingi tvö frumvörp
um breytingar á stimpil-
gjaldi og þinglýsingargjaldi.
Er með þessum frumvörpum
stefnt að því að skattheimta
sú, sem á þessum gjöldum
gegna hverju því starfi, sem a
hverjum tíma er tailið ákjósan-
legast að fela starfsmaminii. Miðair
þessi ráðstöfun að því að gera
beztu og virkustu stjórneindur
eða aðra forystumienn í þjónustu
ríkisins hreyfamtega milli starfa
og stofnana eftir því sem þörf
krefur til end u rski pulagn ingar á
rekstri eða umbáta, tifl starfa við
undirbúning löggjafar, til ráð-
gjaifarstarfa fyrir ATþingi og
rikissitjórn o.s.frv.
4. Gerð er tilraun til að mæta
þcim vanda, sem nú leiðir af
erfiðleifcum við að sannreyna
stutt veikindi starfsímanna, þann-
ig að starfsmenn beri sjálfir
ábyrgð á slilkum veikindum, en
hafi 'fjárhagslegan hag af, ef til
þeirra kemur ekki.
5. Til að auðveflda framkvæmd
hafa regiliur um oriof, fymingu
orlofs, afstöðu miflfli orlofstima
og veikinda o. ffl. verið gerðar
ákveðnari. Á það rautniar við uim
frumvarpið alflt, að víðs vegar
eru álcvæði gerð Skýrari og
gleggri í því sikyni að auðvelda
framkvæmd teugainina. Tekið er
upp ákvæði um liengt orlof, sé
það tekið skv. saimkomulagi við
yfirmann utan sumarorloÆstíma.
6. Reglur, sem gilt hafa, en
ekki verið fylliflega flramkvæmd-
ar, um aðild ríkisstarfsmanna
að íyrirtækjarefcstrí, eru með
frumvarpinu þrengdar og gerð-
ar ákveðnairi. Þannig er reynt
að marka stefnu, sem kæmi í
Framhald á bls. 25.
spildu, sem er hálfur hektari
að stærð.
★ Eðvarð Sigurðssoa og
Lúðvík Jósepsson hafa flutt
frumvarp um að taka aftur
upp sérstök viðbótarlán úr
Byggingarsjóði ríkisins að
upphæð 75 þúsund krónur til
efnalítitlla meðlima verka-
lýðsfélaganna en á síðasta
þingi var ákveðið að fella
þessi lán niður frá árslokum
1970.
★ Jónas Árnason og Lúð-
vík Jósepsson flytja þings-
ályktunartillögu um sumar-
vinnu unglinga og er lagt til 1
að ríkisstjórnin leggi fram
20 milljónir króna í því skyni j
gegn jafnháum framlögum
frá sveitarfélögum.
★ Magnús Kjartansson og
Jónas Árnason flytja breyt-
iingatillögu við tillögu um
sérstaka athugun á móður-
málskennslu í bama- og gagn 1
fræðaskólum og tillögur til
úrbóta. Leggja þeir til að svo
felld setning bætist við til-
lögugreinina: Hvort ekki sé
ástæða til að taka upp auð-
veldari stafsetningu en nú
tíðkast og fella niður kredd-
ur í greinarmerkjasetmingu.
verði óhreytt þrátt
fyrir hækkun fasteignamats,
sem tekur gildi 1. maí n.k.
í greimargerð amniairs frum-
varpsiims segir, að fjármiáfliaináðu-
meytið telji gjöld þessi í miörg-
'Um tiiviikum ósairmigjöm og komi
í miörgum tiilviltoum ifllla við gjafld-
endur. Sé því æskil'egast að toom-
ast sem fyrst frá múveram/di
fyrirkomulia'gi og gera þenman
tekjuisitofin sem þýðimgarmimmst-
an fyrir ríkissjóð. Að skimii er
þó gert ráð fyrir noikkum veg-
inm óbneyttri gjaldtöku, segir í
greimargerðimini, þótt breytimgar
á fasteigmamaitimu efitir lamds-
hlultum séu það miisjafimar, að
fuflilkamimu samræmi verði ekki
umn.t að ná.
Aðalreglan í frumvörpumium er
sú, að í stað 2% stknpilgjaflds afi
fimmfölHu fasteignamati er mú
lagt til að taka 0,5% stimpilgjald
af himu mýja mati, þegar um
stimplum á afsalli er að ræða. Þá
er flagt til að Tækka stimpiflgjiald
af eiigmayfirfærsluheimilldum fjrr-
ir skipum úr 1% í 0,25%. Þimig-
lýsimg afisala fyrir fasteignum
lækkar úr kr. 5 afi þúsuimdíi í kr.
1,50 af þúsumdi.
Alþingi
í gær
EFRI DEILD
★ Ólafur Bjömsson mæl'ti fyrir
mefnidaráliti um happdrættislána-
frumvarp Jónasar Péturssonar.
Var frumvarpinu vísað tifl 3. um-
ræðu.
NEÐRI DEILD
★ Birgir Finnsson mælti fyrir
mefndaráliti um firumjvarp um
útflultnimigsgjald af sjáivarafurð-
um. Einnig tók til máls Lúðvík
Jósepsson.
Sigurður Ingimundarson
mælt'i fyrir mefndaráliti um ortou
lög og dkýrði fró því, að uninið
væri að gerð áætTumar um end-
anflega rafvæðingu í dreilfbýli.
Mumdi sú áætlun liggja fyrir í
vor. Einmig tóku til máls Gísli
Guðmundsson og Vilhjálmur
Hjálmarsson.
Hlutdeild starf smanna
í stjórn fyrirtækja?
Réttindi og skyldur ríkisstarfsmanna:
Mikilvægar stef nubreytingar
— í frumvarpi, sem ríkisstjórnin lagði fram í gær
hún í sér slkuldbimdimgu um að
Stimpil- og þing-
lýsingargjöld
færð til samræmis við nýtt
fasteignamat