Morgunblaðið - 22.02.1976, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 22.02.1976, Blaðsíða 14
14 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 22. FEBRUAR 1976 Þjóðsagnaheimur Ásgríms ,Ertu kominn hér Kjafta-Leifi," spyr tröllkonan. Úr þjóðsögunni um Galdra-Leifa. Myndin gerð um 1948. Björgun úr sjávarháska. Myndin gerð árið 1905. Samlal vlð Bjarnvelgu Bjarnadóltur l tllelni af helðurssýnlngu á verkum Ásgrlms Jónssonar í NÆSTA mánuði heldur Reykjavíkurborg heiðurs- sýningu á Kjarvalsstöðum á verkum Ásgríms Jónssonar í tilefni af aldarafmæli hans. Sýningin verður opnuð 6. marz, og verða þar eingöngu sýnd verk, sem Asgrímur ánafnaði þjóð sinni. Fer hér á eftir samtal við frú Bjarnveigu Bjarnadóttur forstöðukonu Asgrímssafns um undirbúning sýningar- innar. Blaðinu er kunnugt um, að þar verður m.a. fjöldi mynda úr vinnubókum, sem áður hefur ekki verið sýndur, og spurði frú Bjarnveigu sérstaklega um þessar myndir. Mjaðveig Mánadóttir og tröllið. Teiknuð árið 1957. — Já, þetta eru mjög merki- legar myndir, ýmist gerðar með blýanti, penna, tússi eða kolum. Lika nokkrar með vatnslitum. Asgrímur hefur lagt mikla rækt við teikninguna. Enda minnist ég þess, þegar fyrir kom að ég var stödd hjá honum, og ungir mynd- listarmenn komu til hans í heim- sókn — og auðvitað var rætt um myndlist — hve Ásgrímur lagði ríka áherzlu á teikninguna, hún væri í rauninni undirstaðan að alvarlegu myndlistarnámi. — Og þessar myndir eru ný uppgötvun á listaverkagjöf Ásgrfms. Hvers vegna hafa þær ekki komið fram í dagsbirtuna fyrr en nú? — Astæðan er sú, að skömmu eftir andlát Ásgríms hófum við Jón bróðir hans skrásetningu á gjöf hans. Þar á meðal komu í ljós 150 vinnubækur. Við skrásettum þær þannig að við töldum öll blöð í hverri bók, og hve margar mynd- ir væru í bókinni, en á mörgum blöðum voru myndir báðum megin, en sum blöðin auð. Við skráðum siðan báðar tölurnar á kápu bókarinnar. En við Jón höfðum hreinlega ekki tíma til þess að rannsaka hvað bækurnar höfðu að geyma af myndlist. Síð- an hafa þær legið ósnertar í húsi Ásgríms þar til á s.l. ári, þegar farið var að hugsa fyrir heiðurs- sýningunni á Kjarvalsstöðum í til- efni aldarafmælis hans. Elztu myndirnar í þessum vinnubókum eru gerðar um aldamótin, og síð- an allt fram til ársins 1950. Og þess var gætt þegar innrömmun hófst á þessum myndum, að báðar myndirnar kæmu í ljós á sumum blaðanna. I marz á s.l. ári hófum við Þórir Sigurðsson teiknikennari rann- sóknina, og það var mikið starf, en mjög ánægjulegt. Við vorum svo heppinn að ártöl voru á nokkrum myndanna, og drógum við þá ályktun af ártalinu að sú bók væri frá því ári. Líka má sjá skyldleika með myndum, og hafa slíkt til hliðsjónar. Og ýmislegt kom okkur á óvart, t.d. komu i ljós bækur sem í voru bæði teikningar og vel skrifaðar nótur. Ásgrfmur var ákaflega músíkalskur, hefir ef til vill dottið í hug stef við teikningu sem hann var með þá stundina. Þegar þessu vinnubóka-verki okkar Þóris Sigurðssonar lauk, tók Hjörleifur Sigurðsson list- málari við, en hann rannsakaði þjóðsagnateikningar sem lágu I möppum, sumar seinni tíma verk. Líka þjóðsagna-stúdíur málaðar með vatnslitum. Þar kom líka margt merkilegt i ljós. Allar þess- ar myndir, um 120 að tölu, hafa verið innrammaðar undanfarna mánuði. Þeir sem það verk önnuð- ust lögðu sig fram við að vinna verkið sem bezt og smekklegast. Bjarnveig Bjarnadöttir. — Og viðfangsefni Asgrfms í þessum vinnubókamyndum munu aðallega vera þjóðsögur okkar? Það er greinilegt að þær hafa verið honum mjög hugleiknar alla ævi. Og siðasta verk Asgrfms, sem hann vann á fjórum dögum fyrir andlát sitt, er þjóðsagnamynd, og má af því marka, að þessar merki- legu bókmenntir okkar haf a verið honum umhugsunarefni fram í andlátið. En myndina gat hann ekki lokið við. Og ekki má gleyma íslendingasögunum. Þær voru einnig mikið og margþætt við- fangsefni i myndlist Ásgríms, sér- staklega Njála og Grettissaga. — Hefur tekizt að leiða í ljós hvaða þjóðsögur Asgrfmur hefur haft f huga þegar hann gerði myndirnar? Já,— ekki þó alltaf. Þórir var þar mikil hjálparhella. Einnig Jón bróðir Asgríms. LíkaBjarni Vilhjálmsson þjóðskjalavörður og Jóhann Briem listmálari. Svo voru nú vissar þjóðsagnapersónur augljósar, eins og Djákninn frá Myrká og Mjaðveig Mánadóttir, en þær eru eins og rauður þráður svo að segja alla tíð í þessum þjóðsagnamyndum. Mér er nær

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.