Morgunblaðið - 08.06.1983, Page 1

64 SÍÐUR
127. tbl. 70. árg.
MIÐVIKUDAGUR 8. JÚNÍ 1983
Prentsmidja Morgunblaðsins
Bretland:
Bandalagið komið fram
úr Verkamannaflokki
London, 7. júní. Frá blaðamanni Mbl. Magnúsi Sigurðssyni.
MARGARET THATCHER, forsætisráðherra Bretlands, lýsti því
yfir í morgun, að hún myndi ekki hika við að „styðja á hnappinn“
og beita kjarnorkuvopnum ef Bretar og bandalagsríki þess í NATO
yrðu fyrir kjarnorkuárás. Hafa þessi ummæli vakið mikla athygli
hér þegar óðum styttist í þingkosningarnar á fimmtudag. Ekki
hefur það vakið minni athygli, að bandalagið er komið upp fyrir
Verkamannaflokkinn í skoðanakönnunum.
Roy Jenkins, leiötogi nýja jafnaðarmannaflokksins í Bretlandi, kom í fyrradag
fram á blaöamannafundi, sem bandalag jafnaðarmanna og frjálslyndra hélt í
London. Þar lýsti hann yfir, að í kjarnorkuvopnamálunum væri hann á öndverð-
um meiði við þau bæði, Thatcher, forsætisráðherra og leiðtoga íhaldsflokksins,
og Michael Foot, leiðtoga Verkamannaflokksins. AP
Utanríkisráðherrafundur NATO:
jr
Aherzla verður
lögð á einhug og
samningsvilja
París, 7. júní. AP.
Yuri Andropov
Andropov
alvarlega
sjúkur?
Moskvu, 7. júní. AP.
HEILSU Yuri Andropovs, leið-
toga Sovétrfkjanna, virðist hafa
hrakað mjög að undanförnu og
er haft eftir heimildum, aö í
heimsókn Koivistos, Finnlands-
forseta, sem nú er staddur í
Moskvu, hafi hann ekki getað
gengið óstuddur og aö óviðráðan-
legur skjálfti sé í hægri hand-
legg-
Heimildarmennirnir, sem ekki
vilja láta nafns síns getið, segja,
að i gærkvöldi, þegar Andropov
hafi komið til kvöldverðar í Kreml
til heiðurs Koivisto, hafi tveir
menn þurft að styðja hann og
hjálpa honum til að setjast og
standa upp aftur. Andropov flutti
ræðu sína sitjandi og átti í erfið-
leikum með að taka við skriflegu
afriti af svarræðu Koivistos vegna
þess hve hægri handleggur hans
skalf ákaflega. Haft er eftir opin-
berum heimildum, að Andropov
þjáist af Parkinson-veiki en auk
þess eru hjarta hans og nýru mjög
veil.
Ef rétt reynist, að Andropov sé
alvarlega veikur, má búast við
nýrri valdabaráttu í Kreml og lík-
legast talið, að Konstantin Chern-
enko, sem Brezhnev er sagður
hafa kjörið sem eftirmann sinn,
muni þá blása Jtil sóknar á ný.
Hann og stuðningsmenn hans
munu hafa verið mjög andvígir
þeirri uppstokkun, sem Andropov
hefur beitt sér fyrir í ýmsum mál-
Borgaraflokkarnir þrír hafa á
bak við sig 79 þingmenn af 155 eða
þriggja sæta meirihluta. Ellefu
ráðherraembætti komu í hlut
Hægriflokksins, fjögur í hlut
Kristilega þjóðarflokksins og þrjú í
hlut Miðfiokksins. Káre Willoch
verður áfram forsætisráðherra og
Svenn Stray utanríkisráðherra sem
fyrr. Fjármálaráðherra verður Rolf
Thatcher skýrði þessi ummæli
sín strax og sagði, að kjarnorku-
vopn hefðu engin hindrunaráhrif
gagnvart hugsanlegri kjarnorku-
árás óvinaríkis nema vitað væri,
að slíkri árás yrði svarað í sömu
mynt. Thatcher sagði þetta þegar
hún sat fyrir svörum í sjónvarpi í
morgun. Hún sagði ennfremur:
„Auðvitað verður sá, sem ræður
yfir kjarnorkuvopnum, í varn-
arskyni að vera viðbúinn því að
ýta á hnappinn því að það er ein-
mitt vissan um það, sem kemur í
veg fyrir að aðrir beiti kjarnorku-
vopnum. Ef við segðumst hafa slík
vopn en ekki ætla að beita þeim,
þá væru þau þar með orðin gagns-
laus til varnar."
Verkamannaflokkurinn hefur
haldið fram einhliða kjarnorku-
afvopnun Breta í kosningabaráttu
sinni en sú stefna virðist ekki hafa
hlotið mikinn hljómgrunn á meðal
kjósenda ef marka má skoðana-
kannanir að undanförnu. Þær
Presthus, varnarmálaráðherra
Anders C. Sjaastad, Mona Rökke
verður dómsmálaráðherra og Jens-
Halvard Bratz iðnaðarráðherra.
Þessir menn eru allir úr Hægri-
flokknum.
Ráðherraembætti hinna flokk-
anna eru öll veigaminni en af þeim
má nefna, að formaður Kristilega
þjóðarflokksins, Kjell Magne
benda eindregið til, að Verka-
mannaflokkurinn sé langt á eftir
íhaldsflokknum og niðurstöður
síðustu kannana, sem birtar voru í
dag, gefa til kynna, að bandalag
frjálslyndra og jafnaðarmanna sé
nú komið fram úr Verkamanna-
flokknum. David Steel, leiðtogi
frjálslyndra, sagði í dag, að
bandalagið myndi koma mjög á
óvart í kosningunum og fá miklu
meira fylgi en nokkurn hefði órað
fyrir.
Samkvæmt skoðanakönnun,
sem birt var í blaðinu Sun í dag,
nýtur íhaldsflokkurinn fylgis
45%, bandalagið 28% og Verka-
mannaflokkurinn 24%. Þessar töl-
ur gæfu Thatcher 200 sæta meiri-
hluta á þingi í stað 35 nú.
Leiðtogar Verkamannaflokksins
reyna að gera sem allra minnst úr
skoðanakönnunum og minna á, að
Verkamannaflokkurinn tapaði ár-
ið 1970 þegar allar kannanir
sögðu, að hann myndi sigra.
Bondevik, verður kirkju- og
menntamálaráðherra en auk þess
koma í hlut flokksins olíu- og
orkumál, viðskipta- og siglingamál
og aðstoð við erlend ríki. Formaður
Miðflokksins, Johan J. Jakobsen,
verður samgönguráðherra og sam-
flokksmenn hans fá landbúnaðar-
málin og umhverfismálin.
Af þessu er ljóst, að það er
Hægriflokkurinn, sem fyrst og
fremst mótar stefnu stjórnarinnar
enda er hann langstærstur stjórn-
arflokkanna, hefur 53 þingmenn, en
kristilegir 15 og miðflokksmenn 11.
Utanríkisráðherrafundur Atlanis-
hafsbandalagsríkjanna hefst í París á
fimmtudag og verður það meginefni
hans að vara Sovétmenn við og gera
þeim Ijóst, að tíminn til að semja um
takmörkun á fjölda meðaldrægra
eldflauga í Gvrópu styttist óðum og
að vestræn ríki eru staðráðin i að
setja upp slíkar flaugar sér til varnar
í árslok.
Haft er eftir háttsettum
starfsmanni NATO, að George P.
Schultz, utanríkisráðherra Banda-
ríkjanna, muni biðja starfsbræður
sína frá öðrum aðildarlöndum að
„taka af öll tvímæli" um það, að
staðið verði við áætlanir um að
koma fyrir 572 meðaldrægum eld-
flaugum í árslok ef Sovétmenn fást
ekki til samninga. Bandaríkja-
stjórn hefur lýst því yfir, að hún er
tilbúin til að halda áfram viðræð-
unum í Genf þótt ekki semjist fyrir
árslok en NATO-ríkin vilja gera
það, sem í þeirra valdi stendur, til
að ná samningum fyrir þann tíma.
Francois Mitterrand, Frakk-
landsforseti, bauð til fundarins í
París og vill með því sýna einhuga
stuðning Frakka við bandalagið.
Samstarf Frakka og annarra
I NATO-ríkja hefur ekki verið meira
né betra en nú síðan de Gaulle
hætti hernaðarsamvinnunni innan
NATO og Mitterrand er einn ákaf-
asti stuðningsmaður þess, að með-
aldrægu eldflaugunum verði komið
fyrir.
EBE:
Úrsögn
samþykkt
Strassborg, 7. júní. AP.
EVRÓPUÞINGIÐ féllst í dag með
semingi nokkrum á úrsögn Græn-
lendinga úr Efnahagsbandalaginu og
mælti jafnframt með því, að þeir
fengju að njóta sérstakra vildarkjara
í viðskiptum og áframhaldandi að-
stoðar EBE.
Auk þess hefur framkvæmda-
nefnd EBE fallist á að verða við
öllum kröfum Grænlendinga í deil-
um þeirra við Vestur-Þjóðverja um
fiskveiðiheimildir.
Willoch hefúr bæði
töglin og hagldirnar
Ósló, 7. júní. Frá fréttaritara Mbl., Jan-Erik Lauré.
HIN nýja stjórn borgaraflokkanna, fyrsta meirihlutastjórnin í Noregi í 12 ár,
tók formlega við völdum í dag. Af skipan ráðherraembætta er Ijóst, að Hægri-
flokkurinn og Káre Willoch hafa töglin og hagldirnar í stjórninni og fara með
flest meginmálin.