Morgunblaðið - 17.05.1987, Blaðsíða 16

16 B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 17. MAÍ 1987
sagði að kona nokkur hefði „viljað
leigja hótelherbergi, þar sem ég
hafði gist, svo að hún gæti baðað
sig í sama baðkeri." Hann hætti
að senda skyrtur sínar í þvotta-
hús, því að þær voru taldar
mikilvægir minjagripir og hann
fékk þær ekki aftur. Avísanir
hans voru ekki innleystar, því að
fólk vildi eiga þær til minja og
eiginhandaráritanir hans seldust
á 1,600 dollara.
Lindbergh og fjölskylda fengu
fjöldann allan af tilboðum um að
semja bækur, taka þátt í auglýs-
ingum og koma fram á samkom-
um í góðgerðar- eða auglýsinga-
skyni. Framleiðandi í Hollywood
bauð móður hans 100,000 dollara
fyrir að koma fram í kvikmynd.
Sjálfur fékk hann tilboð um eina
milljón dollara, ef hann kæmi
fram í kvikmynd um ævi hans,
og aðra milljón, ef hann fengi
„draumastúlkuna" til að sam-
þykkja sölu á einkarétti á
kvikmynd um brúðkaup þeirra.
Hann fékk einnig boð um 2,5
millj. dollara, ef hann færi í hnatt-
flug, og fyrirtæki nokkurt bauðst
jafnvel til að styrkja hann til
tunglferðar.
Hann tók ekki þessum kosta-
boðum og brást ekki aðdáendum
sínum. Hann fékkst ekki til að
koma fram í auglýsingum, raup-
aði ekki í fjölmiðlum, flæktist
ekki í hneykslismál og var alltaf
yfírlætislaus og kurteis. Hann
sóttist aldrei eftir lýðhylli, al-
menningur þröngvaði frægðinni
að honum og hann ýtti henni aft-
ur frá sér. „Sviðsljósin skera
mann í augum," sagði hann
seinna, „og þá sér maður ekki
fólkið, þótt maður sé sjálfur sýni-
legur."
Lindbergh sagði að hann hefði
fljótt orðið „svo þreyttur á þessu
hetjubulli að mig langaði til að
reka upp skaðræðisöskur." Hann
þáði því með þökkum boð auðkýf-
ingsins Harry Guggenheims um
að dveljast um tíma á herragarði
hans á norðurströnd Long Island.
Boðið var hugmynd Dwight
Morrows, bankastjóra, sendiherra
í Mexíkó og síðar tengdaföður
Lindberghs. sem sagði við Gugg-
enheim: „Harry, nær allir í þessu
landi eru á hælunum á þessum
unga náunga og reyna að græða
honum. Geturðu ekki gert eitt-
hvað til að bjarga honum frá
úlfunum?"
í þijár vikur dvaidist Lindbergh
í góðu yfírlæti á herragarði Gugg-
enheims, jafnaði sig og gekk frá
handriti bókarinnar „We.“ Hann
fékk einnig lögfræðing í Wall
Street til að sjá um fjárreiður
sínar. Tekjumar af bókinni og
greinum um flugmál í „New York
Times" gerðu hann að milljóna-
mæringi. Líf hans breyttist við
þetta, því að hann hafði alltaf
haft lítið handa á milli.
Breytingar
Eftir vináttuferðir um Banda-
ríkin og til annarra ríkja Vestur-
heims í „Spirit of St. Louis“ varð
Lindbergh ráðunautur flugfélag-
anna Pan American og Trans
World Airlines. Hann hafði það
hlutverk að ákveða áætlunarleiðir
yfir Atlantshaf og um Bandaríkin
og Karíbahaf og var vellaunaður.
Hann fór í margar sýninga-, vin-
Morgunblaðið/ÓI.K.M.
berjast fyrir bandarískri einangr-
unarstefnu og beita sér gegn
þátttöku Bandaríkjanna í síðari
heimsstyijöldinni. Franklin.D.
Roosevelt forseti taldi hann
hættulegan og líkti honum við
leiðtoga „Copperhead“-hreyfíng-
arinnar í þrælastríðinu — Kopar-
hausanna — sem sögðu að
Norðurríkin gætu ekki sigrað.
Lindbergh sagði sig úr flugher
landhersins (USAAC) og þegar
Bandaríkin fóru í stríðið var
beiðni hans um að beijast hafnað.
í staðinn varð hann tækniráðu-
nautur fyrirtækis, sem vann að
smíði „Corsair"- orrustuflugvél-
arinnar fyrir sjóherinn á Suður-
Kyrrahafí. Hann fór í nokkrar
óleyfílegar orrustuflugferðir og
skaut niður eina óvinaflugvél.
Eftir stríðið fékk Lindbergh að
ganga í flugherinn. Hann fékk
áhuga á flugskeytasmíði, tók við
fyrra starfí hjá Pan Am og samdi
metsölubók um flugið til Parísar,
„The Spirit of St. Louis“ (sem
kvikmynd var gerð eftir með Ja-
mes Stewart í aðalhlutverki), Á
efri árum helgaði hann sig um-
hverfísvemdarmálum. Hann lézt
á Hawaii 1974, 72 ára að aldri.
Þegar Lindbergh lézt var hann
ekki eins vinsæll og þegar frægð-
arferill hans hófst með Atlants-
hafsfluginu fyrir 60 árum, en
orðstír hans mun lifa. Hann vann
ekki aðeins hetjudáð. Enginn ann-
ar atburður vakti eins mikið
traust almennings á flugi og eins
mikinn áhuga fyrirtækja á flugi
sem raunhæfum ferðamáta. Við
tók bylting í samgöngumálum.
GH
Lindbergh við flugvél sína
„Spirit of St. Louis“ fyrir
sextíu árum. Myndin til
hægri er tekin á sama stað
1977 við minningarskjöld
um flugtakið. Nú er
stórmarkaður þar sem
Lindbergh hóf sig á loft.
Drengurinn á myndinni
heitir Jóhann Gísli.
• Lindbergh gengur niður landganginn við komuna til Washington
r júnf 1927.
yrði fyrir flugvélaskrúfunni og
biði bana. Hann hætti því að til-
kynna hvenær von væri á honum.
Svo fór fjölskyldu hans að ber-
ast hótanir frá geðsjúklingum og
syni hans og fyrsta bami, Charles
A. Lindbergh yngra, var rænt.
Síðan var „Lindy litli" myrtur og
á eftir fylgdu mikil réttarhöld og
dauðadómur yfír Bmno nokkrum
Hauptmann, en hann hefur verið
vefengdur á síðari árum og leitt
til gagnrýni á Lindbergh. Þá fóru
að berast hótanir um að næst-
elzti sonur hans, Jon, yrði myrtur
og Lindbergh flýði með fjölskyld-
una til Englands 1935.
Miklar breytingar urðu á hög-
um Lindberghs. Vinsældir hans
dvínuðu þegar hann heimsótti
Göring 1936. Hann var gagn-
rýndur fyrir að taka við orðu frá
nazistum tveimur ámm síðar,
upphefja aríska og norræna kyn-
stofninn og tala niðrandi um
Gyðinga. Vinsældir hans héldu
áfram að réna þegar hann fór að
áttu- og könnunarferðir á næstu
ámm og kom m.a. til íslands. í
maí 1929 gekk hann að eiga
Anne Spencer, dóttur Dwight
Morrows. Brúðhjónin laumuðust
burtu í vélbát og þeim tókst að
fela sig í nokkra daga, þótt hundr-
uð blaðamanna væm á hælunum
á þeim.
Jafnvel þremur til fjómm ámm
eftir Parísarflugið var erfítt að
komast að býli Lindberghs í New
Jersey um helgar, því að bílar
aðdáenda hans, sem vildu líta
hann augum, lokuðu öllum vegum
þangað. Myndir af honum héngu
í hundmðum skóla og þúsundum
heimila. Engum þálifandi Banda-
ríkjamanni var sýnd eins mikil
virðing og fáum látnum Banda-
ríkjamönnum. Hann var átrúnað-
argoð þjóðarinnar, hafínn yfír alla
gagnrýni og einn dáðasti maður
heimsins.
Líf Lindberghs fór hvað eftir
annað úr skorðum vegna ónæðis,
sem hann varð fyrir, og hann
hætti að brosa framan í mynda-
vélar. Hann fór að óttast að
einhver úr þeirri miklu fólk-
smergð, sem umkringdi alltaf
flugvél hans hvar sem hann lenti,
Flugvóf Lindberghs dregin út úr fiugskýli fyrir flugtakið.