Morgunblaðið - 05.01.1991, Síða 32

' 32
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 5. JANUAR 1991
© 1990 Universal Press Syndicate
. Ég get e/dci foreyft hö-fuáié.''
3<
Þetta tókst. Það var ekki svo
sárt.
Með
morgimkafiinu
Hvenær var það í fyrsta
skiptið sem þér fannst þú
vera orðin húsfluga?
Fáum við gæsluvöll?
Til Velvakanda.
Fyrir um það bil ári var lagður
niður 20 ára gamall gæsluvöllur
ofarlega við Rofabæ á þeim for-
Til Velvakanda.
Mottó:
Láttu berast með straumnum,
þá þarftu enga leiðsögn, og
breiði vegurinn er ofan
brekku.
Þann 25. desember síðastliðinn
var Öld liðin frá hryðjuverkunum
við Undað hné, sem talin eru enda-
punktur raunmenningar, sem ekki
var sjúkdómur móður jarðar.
Þjóð inúka kallaði menina „lýs
jarðar", og er það ekki fjarri lagi.
Deyði sníkill hýsil sinn (til dæmis
lífríki jarðar), tortímir hann sjálfum
sér um leið.
Menntun og uppeldi hefur víðast
verið innræting aukaatriða til
þessa. Meiri hluti mannkyns veit
ékki hvað líf í samræmi við náunga
og náttúru er (þessi fyrirbæri eru
óaðskiljanleg), hvað þá að örli á
raunhæfum úrræðum.
Rétt er að benda á fáein raunhæf
úrræði, en vara um leið við gagnslít-
Góð
skemmtun
Til Velvakanda.
Þeir sem hafa tækifæri til þess
að ferðast norður fyrir heiðar, ættu
ekki að sleppa því að sjá leiksýn-
ingu Leikfélags Akureyrar á „Ætt-
armótinu“ eftir Böðvar Guðmunds-
son undir leikstjórn Þráins Karls-
sonar. Að mínum dómi er þetta
mjög góð skémmtun og allir. þeir
sem unnið hafa að sýningunni eiga
heiður skilið.
Árni Tryggvason,
leikari
sendum að nýr völlur í barnmörgu
Seláshverfi tæki við. Fljótlega varð
ljóst að Selásvöllurinn þjónaði ekki
Arbæjarhlutanum, til dæmis vegna
illi sýndarmennsku sem nú færist
í aukana.
Spara verður orku í heiminum
um áttatíu til níutíu prósent, til að
hlífa lífríkjum (t.d. skógum og þör-
ungum hafsins) við geislun, brenni-
steini og koltvíildi. Leggja verður
af alla blý- og kvikasilfursmengun.
Náttúra hvers svæðis verður að
fæða og klæða íbúa þess að mestu,
þ.e. stórborgir verða að leggjast af
(aðeins framkvæmanlegt í áföng-
um).
Lífríki jarðar þola ekki taumlausa
græðgi manna í veraldleg gæði,
erum við þá komin inn á boðskap
Jesú Krists í sinni tærustu mynd.
Mjög mörg lönd eru ofsetin
mannfólki nú og landeyðingin er
geigvænleg. Astæða mannfjölgunar
var þörf harðstjóra fyrir þræla,
hermenn og kvaðabændur, til að
fullnægja útþenslumetnaði sínum
og standa undir bílífi yfirstétta. Af
því voru allar takmarkanir á fólks-
fjölgun afnumdar, og bann við
fóstureyðingum og sjálfsvígum sett
inn í trúarbrögðin. Ættbálkar fyrri
tíðar héldu fólksfjölgun innan þeirra
takmarka sem lífríkin þoldu (Che-
eropkear áttu þijú börn á par í
góðærum). Jafnvægi milli manns
og annarra lífríkja var lengst við
lýði í Ameríku og Eyjaálfu.
Setji menn helstu þætti nútíma
lífshátta í tölvu, er niðurstaðan allt-
af sú sama, dæmið gengur ekki
upp. Aðeins mismunandi stutt í
endalokin, því engir tveir sjálfstætt
starfandi vísindamenn meta ein-
staka þætti jafn mikið.
. Líttmenntað lágstéttafólk er ekki
spurt ráða við minni vanda en þess-
um. Abyrgðin, heimurinn er í hönd-
um stétta auðs-, valda- og mennt-
unarréttinda. Hvernig væri að fara
að koma sér að verki?
Bjarni Valdimarsson
fjarlægðar. Hafin var undirskrifta-
söfnun þar sem óskað var eftir því
að Árbæjarvöllur yrði starfræktur
áfram, enda öll leiktæki og önnur
aðstaða til staðar. Heyrst hefur að
nota eigi svæðið undir bílastæði
fyrir nærliggjandi verslun. Oþarft
hefði verið að loka gæsluvellinum,
enda hægur v?mdi að færa völlinn
aðeins til hliðar á ónotað svæði.
Með því hefði mátt leysa bílastæða-
vandann án þess að skerða þjónustu
við íbúa hverfisins. Það er alkunna
að börn í borginni fá ekki leikskóla-
rými fyrr en þriggja til fjögurra
ára, þrátt fyrir yfirlýsingar borgar-
stjóra um nægt leikskólarými fyrir
öll börn.
Við spyijum borgaryfii-völd og
forráðamenn dagvistarmála: Fáum
við gæsluvöll í efri hluta Árbæjar-
hverfis?
Jólianna og Svanhildur
Til Velvakanda.
Ég má til með að senda Pétri
Péturssyni þul og sagnaþul ekki
síst, kveðjur og þakkir fyrir laugar-
dagsmorgnana í útvarpinu. Þessir
morgnar hefðu þurft að vera fleiri
og að hann fengi að vera með þá
í friði, án þess að dagskráin tæki
hálfan tíma og vel það af honum.
Fyrir utan hvað þessi þættir og lög
eru skemmtileg og segja sína sögu,
þá eru það ótrúlegustu minningar
sem Pétur vekur upp í huga manns
og segir þær frábærlega vel. Þeir
sem heyrðu hann sem þul í útvarp-
inu þekkja alltaf rödd hans. Og
þeir sem kynnast honum græða.
Og ekki eru ellimörkin. Hann
þyrfti að halda áfram, það er alveg
nógur tími til að hætta alveg að
koma í útvarpið. Dagskráin er ekki
svikin af Pétri. Ég þakka honum
skemmtilega og uppörvandi sam-
fylgd, og þeim hjóitum allrar far-
sældar.
Árni í Hólminum
Raunhæf úrræði
Góðir þættir
Víkveiji skrifar
HÖGNI IIREKKVÍSI
Fróðlegt er að fylgjast með því
hvernig íslenski fjármagns-
markaðurinn þróast. Það virðist
ætla að taka ótrúlega stuttan tíma
fyrir hann að þroskast og vérða
sambærilegur við aðra slíka mark-
aði í útlöndum. Æ fleiri fyrirtæki
leita eftir fjármagni með hlutafjár-
útboði og þar hefur almenningur
tekið vel við sér, enda ávöxtunarvon
þar mikil, auk þess sem skattaaf-
sláttur er í kaupbæti. Á meðan
hlutafjármarkaður er að þroskast
er ávöxtun yfirleitt mjög mikil og
því má búast við því að fljótlega
fari að hægja þarna á; þroskaskeið-
ið er brátt á enda runnið og jafn-
vægi fer að myndast. Sömuleiðis
má reikna með því að skattaafslátt-
urinn sé ekki til frambúðar.
Ávöxtun hlutabréfa er meiri en
annarra verðbréfa, en áhættan er
jafnframt meiri, en það virðist oft
gleymast í hita leiksins. Það gæti
komið að því að kaupendur hluta-
fjár töpuðu einhveiju fé á þessum
markaði. Kaupendur hlutafjár
munu því ugglaust gera meiri kröf-
ur til upplýsingaskyldu ráðamanna
þeirra fyrirtækja, sem þeir kaupa
hlut í, en núna eru aðeins tvö fyrir-
tæki skráð á Verðbréfaþingi og
undirseld ákveðinni upplýsinga-
skyldu. Flest ^þau fyrirtæki sem
selja hlutabréf á íslandi um þessar
mundir gangast ekki undir þær
kröfur sem þar eru gerðar og hlýt-
ur það að vekja ákveðnar spurning-
ar.
xxx
Aukið mikilvægi fjármagns-
markaðar segir til sín á mörg-
um sviðum. Stjórnun fyrirtækja
víða um heim færist æ meir í hend-
ur manna sem hafa fjármála- eða
lögfræðimenntun. Áður var lang
algengast að stjórnendur fyrirtækja
hefðu einhvers konar verklega
menntun að baki; verkfræði, tækni-
fræði eða iðnmenntun. Þessi breyt-
ing endurspeglar þörf fyrirtækj-
anna fyrir þekkingu á sviði fjár-
mála- og viðskipta og er að gerast
hér á landi eins og í nágrannalönd-
unum.
XXX
Samfara auknum kaupum ál-
mennings á hlutabréfum
breytist hugarfar til reksturs fyrir-
tækja. Þegar hagnaður fyrirtækj-
anna skilar sér beint til almennings
í aukinni ávöxtun sparifjár verður
það ekki lengur saknæmt að græða,
heldur eftirsóknarvert og mæli-
kvarði á getu stjórnenda í starfi.
Hagnaður fyrirtækja kemur samfé-
laginu öllu einnig til góða. Auk
þess sem ríkið fær auknar skatt-
tekjur með betur reknum fyrirtækj-
um, þá skilar það sér einnig í nýjum
störfum, tækniþróun og betri vörum
og þjónustu. Um þetta er varla leng-
ur deilt, en það segir mikið um
breytt viðhorf, að fyrir aðeins
nokkrum árum voru gróðapungarn-
ir nánast álitnir landráðamenn og
alið á sundrungu atvinnurekenda
og launþega á þessum forsendum.
Fijáls markaður hefur sannað gildi
sitt um allan heim og í kjölfarið
fylgir m.a. breytt hlutverk stéttar-
félaga. Skilningur forystumanna
þeirra á nauðsyn og mikilvægi
hagnaðar hefur vaxið, enda beinist
starfsemi verkalýðsfélaga æ meir
að uppbyggingu menntunar og
hæfni starfsmanna, ásamt ýmsum
öðrum framleiðniaukandi aðgerðum
sem skila starfsmönnum í raun
meiru en gamla stéttabaráttan sem
byggðist á þeirri marxísku skoðun,
að í eðli fyrirtækjareksturs fælist
arðrán atvinnurekandans á laun-
þegum.
1, \