Morgunblaðið - 15.11.1991, Síða 9

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 15. NÓVEMBER 1991

a
KOR
ÍSLENSKU
OPERUnMAR OQ
/ /
SINFÖNIUHUOMSVEírmiDS
Hljómsveitarstjóri: DanielSwift Kórstjóri: Robin Stapleton
í Háskólabíói
laugardaginn 16. nóvember kl. 14.30
George Gershwin: Tónlist úr Porgy og Bess
Dorothy R. Moore: Þ ættir úr óperunni
Frederick Douglass
ScottJoplin: Treemonisha
Sinfóníuhljómsveit íslands
Háskóiabiói v/Hagatorg. Sími 622255
Wt

v IÐKOMUDAGAR |
Reykjavík Þriðjudaga Sunnudaga
Akrancs Þriðjudaga A
Ólafsvík Miðvikudaga* Á 1
Patreksfjöröur - Miðvikudaga \ Laugardaga
Tálknafjörður Miðvikudaga Laugardaga
Bíldudalur Miðvikudaga Laugardaga
Þingeyri Miðvikudaga Laugardaga
Flateyri Miðvikudaga Laugardaga |
Suðureyri ^ Fimmtudaga Laugardaga
Bolungarvík W Fimmtudaga Laugardaga
1 ísafjörður * Fimmtudaga Laugardaga i
Norðurfjörður Fimmtudaga*
Sauðarkrókur Föstudaga Föstudaga
Siglufjörður Föstudaga Föstudaga p
Ólafsfjörður Föstudaga*
Dalvík Föstudaga
Hrísey Föstudaga*
Akureyri Föstudaga A Fimmtudaga |
I Grímsey Föstudaga*
1 Húsavík Laugardaga (Fimmtudaga) 1
Kópaskcr Laugardaga
Raufarhöfn Laugardaga (Fimmtudaga) i
Þórshöfn Laugardaga (Fimmtudaga)
Bakkafjörður j (Laugardaga*)
Vopnafjörður T|f (Laugardaga) (Miðvikudaga)
Borgarfj. eystri T (Laugardaga*)
j Seyðisfjörður Sunnudaga Miðvikudaga
Mjóifjörður
Neskaupstaður Sunnudaga Miðvikudaga
j Eskifjörður Sunnudaga Á
Reyðarfjörður » Mánudaga LJ A Miðvikudaga
1 Færcyjar I Þriðjudaga | * Þriðjudaga
Vikulega austur til Vopnafjarðar
VIÐKOMUDAGAR
Reykjavík
Akrancs
Vestmannaeyjar
Höfn Homafirði
Föstudaga
(Föstudaga)
Laugardaga
Sunnudaga
V-
Djúpivogur
Breiðdalsvík
Stöðvarfjörður
Fáskrúðsfjörður
Reyðarfjörður
Eskifjörður
Neskaupstaður
Mjóifjörður
Seyðisfjörður
Borgarfj. eystri
yopnafjörður
* aðra hverja viku
() viðkoma ef vara
er fyrir hendi
Sunnudaga
Sunnudaga
Sunnudaga
Sunnudaga
Mánudaga
Mánudaga
Mánudaga
(Mánudaga)
Mánudaga
Þriðjudaga
Þriðjudaga
Fimmtudaga
, Fimmtudaga
* Miðvikudaga
"A... '
.
Viðkomur
eftir
þörfum
liLað__
lesta
ísfisk og
frosinn
fisk
Þriðjudaga
Áskilinn er réttur til að
breyta ferðaáætlun.
RIKISSKIP
Hafnarhúsinu v/Tryggvagötu.
Pósthólf 908, 121 Reykjavík.
Sítni 28822. Fax 28830.
Gjörbreyttir
atvinnuhættir
Forystugrein Sveitar-
stjómarmála hefst á
þessum orðum:
„Að undanfömu hafa
orðið iniklar breytingar
á stöðu atvinnulífsins í
landinu. Frjálsræði hefur
aukizt í þjónustu og
•verzlun, einkum mnflutn-
mgsverzlun og fjár-
magnsviðskiptum. Inn-
flutnings- og verðlags-
hömlur liafa verið rýmk-
aðar og vaxtaákvarðanir
gefnar fijálsar. I kjölfar-
ið hafa þessar atvinnu-
greinar eflzt, og þar hafa
gefizt fleiri starfstæki-
færi. A hinn bóginn hafa
framleiðslugreinamar,
sjávarútvegurinn og
landbúnaðurinn, orðið að
búa við sífellt þrengri
framleiðslutakmarkanir,
og starfstækifæmni í
þeim greinum fækkar
stöðugt.
Þessi grundvallar-
breyting, sem orðið hef-
ur á aðstæðum atvinnu-
lifsins, hefur haft víðtæk-
ar afleiðingar í þjóðfé-
laginu. Ástæðan er m.a.
sú, að það, sem átti að
koma í staðinn fyrir sam-
dráttinn, vom nýjar
framleiðslugreinar, s.s.
loðdýrarækt, fiskeldi
o.s.frv., sem enn hafa
engu skilað. Ennfremur
er vandséð, að aukið
frjálsræði í verzlun og
fjármálalífi hafi leitt til
betri stöðu framleiðslu-
greinanna. Þvert á móti
hefur t.d. aukið fijáls-
ræði um vaxtaákvarðan-
ir reynzt þeim þungt í
skauti”.
Orsakir og af-
leiðingar
I tilefni af framan-
sögðu er rétt að hafa í
huga að vandinn í sjávar-
útvegi rekur m.a. rætur
til aflatakmarkana, sem
eiga sér fiskifræðilegar
forsendur. Tæknivæðing
veiða og vinnslu valda
því og að hægt er af-
kasta meiru og meiru
með færri og færri
starfsmönnum. Arsverk-
255'VO: S.'fc

Sveitarfélögin og at-
vinnulífið
Forystugrein Sveitarstjórnarmála (4. tbl.
1991) fjallar um sveitarfélögin og at-
vinnulífið, en þetta tvennt ber hátt í þjóð-
málaumræðu. Atvinnulífið vegna slakrar
stöðu undirstöðugreina, sveitarfélögin
vegna hugmynda um verulega fækkun
og stækkun þeirra. Staksteinar glugga í
þennan leiðara í dag og skjóta inn nokkr-
um.ábendingum.
um í fiskiðnaði fækkaði
um 2.000 á árabilinu
1981-1989. Markaðsað-
stæður setja og landbún-
aði frainleiðslutakmörk.
Ársstörfum í landbúnaði
fækkaði um 1.800 á fyrr-
greindu tímabili.
Þessar undirstöðu-
gremar vega mun
þyngra í atvinnu og af-
komu fólks í strjálhýli.
Það er lang stærsta hags-
munamál landsbyggðar-
innar að þessum atvinnu-
greinum, og atviimulíf-
inu í heild, verði búm
betri rekstrarleg skilyrði
og samkeppnisstaða þess
styrkt.
Meginorsök hárra
vaxta er samansafnaður
ríkissjóðshalli • með til-
heyrandi lánsfjáieftir-
spurn. I frumvarpi til
fjáraukalaga 1991 segir
hreint út að lánsfjárþörf
ríkissjóðs sé svo mikil að
innlendur lánsfjáimark-
aður (sparnaður) nægi
ekki til að mæta henni.
Innlend lánsfjárásókn
ríkisbúskaparins er
meginorsök hávaxtanna.
Fólksflóttinn
úr strjálbýlinu
I leiðara Sveitarstjórn-
armála segir:
„Þessar breytingar
koma sveitarfélögunum í
landinu við, sveitar-
stjómarmönnum öllum
og samtökum sveitarfé-
lagaima. Þáð á ekki ein-
ungis við um þá sveftar-
stjóriiarnieiiii, sem búa
við þá þróun, að íbúum
sveitarfélagsins fer sí-
fellt fækkandi. Mjög hröð
íbúaaukning á höfuð-
borgarsvæðinu hefm'
einnig í för með sér
margs konar vanda fyrir
sveitarfélög á því svæði.
Vænlegasta lciðin til að
ná eðlilegu jafnvægi í
þróun byggðar er upp-
bygging atvhmulífsins á
landsbyggðinni og sér-
staklega aukhi fjöl-
breytni atvinnutækifæra
þar”.
Leiðarinn fjallar síðan
um þá staðreynd að
nokkur sveitarfélög hafi
„orðið að leggja ómælda
fjármuni í atvinnuupp-
hyggingu einungis til að
halda í horfinu í atvinnu-
málum”. Þar er og bent
á sameiginlegt átak Bisk-
upstungnahrepps og
nærliggjandi hreppa um
„sameiginlegt átak í at-
vinnuuppbyggingu”, sem
gefið hafi góða raun.
Byggðarösk-
unin er vanda-
mál þjóðarinn-
ar allrar
Rétt er að byggðarösk-
un síðustu ára og áratuga
er sameiginlegt vanda-
mál landsmanna. Rétt er
og að „uppbygging at-
vinnulífs á landsbygðinni
og sérstaklega aukin fjöl-
breytni atvinnutækifæra
þar” er mergurinn máls-
ins. En fyrsta skrefið að
slíkri uppbyggingu er að
búa atvinnulífinu viðun-
andi rekstrarskilyrði, svo
að það standist harðn-
andi samkeppni við um-
heiminn.
Þátttaka sveitarfélaga
í atvinnurekstri kami að
vera réttlætanleg í und-
antekningartilfellum. En
sveitarfélög hafa og get-
að farið illa í áhættu-
rekstri eða með ábyrgð-
um í hans þágu. Sveitar-
félögin hafa og öðrum
hnöppum að hneppa en
standa í atvinnurekstri.
Það er meginreglan, þótt
hún sé ekki án undan-
tekninga frekar en aðrar
reglur.
Það þarf að efla lands-
byggðina með betri al-
mennum rekstrarskilyrð-
um atvinnuveganna, ekki
sízt undirstöðuatvinnu-
veganna, með þróun at-
vinnusvæða, með betri
samgöngum hman at-
vinnusvæða, og með
stærri og sterkari sveit-
arfélögum og fyrirtækj-
um.
ntíR
JDCS
SÍMINN ER
689400
BYGGT & BÚIÐ
KRINGLUNNI
FðSTUDAGUR TIL FIÁR
•t
ISKIIRINGARFOIUR 3
i DAG
Á KOSTNAÐARVERÐI
mrttj