Morgunblaðið - 12.01.1996, Blaðsíða 20

20 D FÖSTUDAGUR 12. JANÚAR 1996
MORGUNBLAÐIÐ
ÞEGAR parket blotnar, er sett plast yfir skemmda svæðið og það afmarkað. Með
sérstöku tæki er siðan dælt þurru lofti undir plastið, sem er gatað. Þá myndast
hringrás. Loftið stígur upp rakamettað í gegnum götin og sama tæki sogar það i
sig og dælir því út.
STARFSMENN SM-verktaka, þeir Magnús Ingólfsson, Einar H. Einarsson og
Steingrímur Steingrímsson fylgjast með framgangi þurrkunar á húsi við Óðins-
götu, en þar varð mikið vatnstjón milli jóla og nýjárs, þegar hitavatnslögn gaf sig.
Afleiðingar vatnstjóna
geta verið skelfílegar.
Hér ræðir Magnús
Sigurðsson við forráða-
menn S.M.-verktaka
í Kópavogi, sem tekið
hafa upp nýjar og
árangursríkar aðferðir
til þess að draga úr
vatnsskaða.
VATNSTJÓN valda miklum
spjöllum hér á landi. Ár-
lega greiða tryggingafé-
lögin um 600 millj. kr. í
tjónabætur vegna vatnsskemmda,
en ætla má, að heildarskaðinn nemi
yfir einum milljarði kr. Það þýðir,
að einstaklingamir verða að bera
um 400 millj. kr. af tjónunum sjálf-
ir, því að aðeins um 60% húsa eru
tryggð gegn slíkum tjónum. Þótt
húsin séu tryggð, þá lenda tjónin
samt alltaf á húseigendum, því að
þeir standa að sjálfsögðu undir tjó-
nagreiðslum tryggingarfélagana
með iðgjöldum sínum.
Fyrir utan beinan skaða valda
vatnstjón í húsum líka oft mikilli
röskun á högum þeirra fjölskyldna,
sem verða fyrir. þeim. Sama máli
gegnir um fyrirtæki. Starfsemi
þeirra verður oft fyrir mikilli trufl-
un. Það er því mikið í húfí fyrir alla,
ef takast mætti að draga úr skaðleg-
um afleiðingum vatnstjóna.
Nú hefur fyrirtækið S.M.- verk-
takar í Kópavogi í samvinnu við
sænska fyrirtækið Munters tekið
upp öflugri aðferðir til þess að draga
úr afleiðingum vatnstjóna en hér
hafa tíðkazt. — Þurrt loft er mikil-
vægasta verkfæri okkar, segir
Magnús Ingólfsson, ijármálastjóri
hjá S. M.- verktökum. — Aðferðir
okkar byggjast ekki á því að grípa
hamar og sög og rífa umsvifalaust
niður byggingarhluta, sem hafa orð-
ið fyrir vatnsskemmdum og byggja
þá síðan upp aftur. Miklu máli skipt-
ir líka, að við leyfum notkun hús-
næðisins án verulegrar röskunar,
hvort heldur til búsetu, viðskipta eða
framleiðslu, á meðan þurrkun stend-
ur yfír.
Með rakavarnaþjónustu okkar má
oftast draga stórlega úr röskun á
starfsemi eða daglegu lífi fólks á
meðan unnið er að þurrkun á vatns-
i skemmdum. Kostnaður við endur-
' bætur minnkar þar að auki allt frá
5-80% miðað við hefðbundnar að-
ferðir.
Bókalager bjargað
— En allt á sér sinn aðdraganda,
heldur Magnús Ingólfsson áfram. —
Snemma á síðasta ári varð mikið
vatnsflóð hjá bókaforlaginu Iðunni.
Tryggingafélagið Skandia hér á
landi fékk þá starfsmenn Munters í
Nýjar aðferðir til að
draga úr afleiðingum
vatnsskaða í húsum
ÞESSI mynd var tekin, er þurrkun á þakviðum í íþróttahúsi Bolungarvíkur fór fram í fyrrasumar.
Svíþjóð, sem hafa mikla reynslu á
þessu sviði ekki bara heima fyrir
heldur út um allan heim. Voru
Svíamir beðnir að koma hingað sem
fljótast með tæki sín til þess að
bjarga því sem bjarga mátti, en þessi
tæki vom þá ekki til hér á landi.
Jafnframt var byijað á því að flytja
bækumár burt til þess að bjarga
þeim.
Öllum til undrunar hér báðu
Svíamir um, að bækurnar yrðu flutt-
ar strax aftur inn á flóðastaðinn.
Síðan settu Svíarnir plast utan um
bókalagerinn og tóku að dæla þurru
lofti dælt þar inn. Jafnframt var
plastið gatað til þes§ að raka loftið
geti stigið upp og síðan var því
dælt út. Þannig gekk þetta í þijár
vikur, en þá var allt orðið þurrt nema
það sem fór beinlínis undir vatn. Það
var ónýtt. Á þennan hátt tókst samt
að bjarga stærstum hluta af bóka-
lagernum og það þótti með ólíkind-
um.
í kjölfar þessa fór Munters þess
á leit við okkur hjá SM-verktökum
að gerast umboðsmenn fyrir sig hér
á landi. Við leigjum tækin af Munt-
ers og rekum rakavamaþjónustu
okkar undir nafni þess, Tækin eru
um þijátíu og af mismandi gerð.
Sum framleiða þurrt loft og önnur
soga í sig rakt loft. Þau eru ekki
eingöngu notuð við vatnsskaða held-
ur einnig í byggingariðnaðinum,
þegar markmiðið er að byggja sem
hraðast og ljúka við húsin sem fyrst.
Þá flýta þau fyrir því að steypan
þorni.
Við fengum m. a. það verkefni
að þurrka 1300 ferm hús, sem ís-
lenzkar sjávarafurðir byggðu í fyrra
við Sigtún. Með þurrkuninni var flýtt
fyrir framkvæmdum við bygging-
una, þannig að hægt var að ganga
miklu fyrr frá henni en ella og taka
hana fyrr í notkun. Þessi tækni er
samt ekki ný hér á landi.
Parketið þurrkað
Aðferðir SM-verktaka byggjast
fyrst og fremst á meiri og betri
möguleikum á að draga úr tjóni, sem
verður við vatnsflóð í heimahúsum
og í atvinnuhúsnæði. — Sem dæmi
má nefna, að venjulegast hefur þurft
að taka parket burt, þegar það blotn-
ar í vatnstjónum, þar sem það bólgn-
ar og erfítt að láta það líta þannig
út á eftir, að ekkert sjái á því, segir
Magnús Ingólfsson. — Með tækjum
okkar má oft bjarga parketinu,
þannig að ekki þarf að endurnýja
það.
Við byijum á því að setja plast
yfír tjónsvæðið til þess að afmarka
það. Með sérstöku tæki er síðan
dælt þurru lofti undir plastið, sem
er gatað. Þá myndast hringrás. Loft-
ið stígur upp rakamettað í gegnum
götin og sama tæki sogar loftið í
sig og dælir þvl út.
En hvemig lítur þá parketið út á
eftir? — Það fer eftir því, hve alvar-
legt flóðið er, segir Magnús. — í
sumum tilfellum er lausnin sú að
slípa parketið til þess að fá það til
að líta út sem fullkomlega óskemmt.
Þetta fer líka eftir því, hve gamalt
parketið er.
Umtalsverður árangur
En árangurinn er samt umtals-
verður. í mörgum tilfellum er hægt
að koma í veg fyrir, að endurnýja
þurfí parketið. Ef við tökum sem
dæmi gólf, þar sem það myndi kosta
um 350.000 kr. að endurnýja parket-
ið, er kannski hægt að þurrka það
fyrir 60.000- 80.000 kr. Þá er það
engin spurning, að þetta er hag-
kvæmari kostur en að endurnýja
parketið og það jafnvel þó að það
þurfi að slípa það á eftir.
Ef vatnsflóðið er mikið, þannig
að það flæði undir parketið, þarf að
komast undir það líka. Þá þarf að
ijúfa þröskulda og annað af því tagi
til þess að komast undir parketið
með sogdælu. Óhapp af þessu tagi
átti sér í haust, en það tókst að
bæta úr því með tiltölulega litlum
kostnaði. Þar var um að ræða tjón
á teppum, parketi og skjalageymslu
og það tókst að þurrka allt það vel,
að skemmdir voru ekki sjáanlegar á
eftir.
Að sögn Magnúsar hefur fóik
brugðizt misjafnlega við þessari að-
ferð. — Tækjunum fylgir að sjálf-
sögðu einhver hávaði, en hann er
þó alls ekki yfirþyrmandi, segir
hann. — Það þarf kannski að setja
plast yfír allt stofugólfíð og hús-
gögnin eru þá flutt út á meðan. Síð-
an eru þau sett inn aftur og fólk
getur gengið á plastinu. Það er því
hægt að nota stofuna, á meðan ver-
ið er að þurrka gólfið. Röskunin er
því minni en ella.
Þetta getur tekið upp undir þijár
vikur og auðvitað veldur það fólki
einhveijum óþægindum og ónæði.
En flestir sýna þessu skilning og
gera sér grein fyrir, að með þessu
er verið að bjarga verðmætum.
Mörgum finnst þetta meira að segja
mjög snjöll aðferð og segjast vilja
gera allt til þess að bjarga parketinu
í stað þess að þurfa að taka það
burt með öllu því umstangi, sem því
fylgir. Það er nefnilega ekki hægt
að setja nýtt parket strax, ef skipta
á um, heldur þarf að þurrka stein-
gólfíð á eftir og það tekur sinn tíma.
Snögg viðbrögð
nauðsynleg
Það er hins vegar ekki hægt að
búa til nýja hluti með þessari tækni
og stundum er kallað svo seint á
aðstoð, að ekkert er hægt að gera.
— Það skiptir miklu máli að komast
sem allra fyrst á vettvang, einkum
ef um parketgólf er að ræða, segir
Magnús. — Það hefur samt komið
fyrir okkur að vera kallaðir til átta
dögum eftir að flóð varð. Engu að
síður tókst samt þokkalega að bjarga
því, sem bjarga mátti.
En þar sem það skiptir svo miklu
máli að komast sem fyrst á tjónstað-
inn, erum við ávallt í viðbragðsstöðu
og hrósum okkur af því að halda
uppi þjónustu 24 tíma í sólarhring
365 daga á ári. Á þetta hefur reynt.
Fyrsta verkið, sem við vorum kallað-
ir til, var um kvöld. Fólk virðist hins
vegar yfírleitt kjósa að bíða, þar til
tryggingafélögin opna að morgni.
Það eru fyrst og fremst trygg-
ingafélög, sem sækjast eftir þessari
þjónustu, enda eru það gjarnan þau,
sem sitja uppi með tjónið, þegar
vatnsskaði verður. — Auðvitað kost-
ar þjónusta okkar sitt eins og ann-
að, en sá kostnaður fer að sjálfsögðu
eftir umfangi verksins, segir Magn-
ús. — Kostnaðurinn er því mjög
mismunandi eða allt frá 5-80%,
miðað við það tjón, sem af hlýzt ef
ekkert er gert til þess að draga úr
því. Sparnaðurinn getur því verið
mikill. Það er því mikil þörf fyrir
þessa þjónustu hér á landi og það
hefur komið fyrir, að öll tæki okkar
hafa verið í notkun í einu.
Með þessum aðferðum okkar má
líka draga úr eða koma í veg fyrir
rekstrarstöðvun hjá fyrirtækjum, ef
vatnstjón verður 1 húsakynnum
þeirra. Rekstrarstöðvun hjá fyrir-
tækjum í fullum rekstri, hvort sem
þau eru lítil eða stór, getur að sjálf-
sögðu valdið þeim ómældu tjóni.