Dagblaðið Vísir - DV - 23.03.1985, Síða 7

51
DV. LAUGARDAGUR 23. MARS1985.
sú aö heimsmeistarinn væri undir of
miklu álagi til þess aö halda áfram eft-
ir tvo hrikalega ósigra var ekkert fyrir
hann aö gera annað en aö gefast sóma-
samlega upp og notfæra sér svo rétt
sinn til annars einvígis í september.
Það er enginn vafi á því aö spurningin
um úthald á að skipta máli í keppni um
heimsmeista ratitilinn. ”
Campomanes
kastar sprengju
Svo mælti Ray Keene. Þeir Schultz
og Makropoulos urðu eftir í Dubai en
sunnudaginn 10. febrúar flaug Campo-
manes til Moskvu og næstu daga átti
hann í stööugum viðræðum viö skák-
yfirvöld þar. Skákmenn um allan heim
fylgdust spenntir með því sem var að
gerast en enginn treysti sér til að spá í
stöðuna. Ekki minnkuðu vangavelt-
urnar þegar Kasparov tók sér frí á
mánudeginum í stað þess aö hamra
járnið meðan þaö var heitt og kref jast
þess aö tefla og Campomanes sjálfur
skipaði svo fyrir aö heldur skyldi ekki
teflt miðvikudaginn 13. febrúar. Þaö er
í meira lagi vafasamt hvort forseti
FIDE hafi rétt til þess aö fresta á þenn-
an hátt skák í heimsmeistaraeinvígi en
Campomanes hefur oft sýnt að hann
ber óhóflega virðingu fyrir lögum og
reglum og Gligoric yfirdómari lét sér
þetta lynda.
Sprengjan féll loks föstudaginn 15.
febrúar. Þann dag átti um síðir að tefla
49. skákina en í staðinn boðaöi Campo-
manes til blaðamannafundar í Iþrótta-
hótelinu sem hýsti einvígiö eftir að
keppendum hafði veriö varpað út úr
Höll verkalýösins. 300 vestrænir blaöa-
menn mættu til fundarins og þaö kom
þeim á óvart að sjá Kasparov sitja aft-
arlega í salnum ásamt helstu aöstoðar-
mönnum sínum. Sá sem boöaöi blaða-
mannafundinn hafði nefnilega tekið
skýrt fram að hvorugur keppenda
myndi verða á staðnum. Blaðamenn-
irnir veittu því athygli að Kasparov og
menn hans létu ófriðlega þegar
Campomanes tilkynnti að hann heföi
ákveðið að stöðva einvígið. Nýtt ein-
vígi myndi hefjast stundvíslega hinn 1.
september næstkomandi.
„Herra Karpovlíður vel..
Blaðamennimir heimtuðu vitanlega
skýringar en Campomanes fór undan í
flæmingi. „Líkamlegt, ef ekki andlegt,
þrek allra þátttakenda er á þrotum,”
sagði hann einungis. Er hann var
spurður hvort Karpov væri of sjúkur til
þess að tefla áfram kom hann enn á
óvart: „Herra Karpov líöur vel,” svar-
aöi Campomanes og kvaðst hafa hitt
heimsmeistarann 25 mínútum fyrir
blaðamannafundinn. „Hann hét á mig
aö halda einvíginu áfram allt til loka.”
Þá sagðist Campomanes hafa ákveð-
ið aö setja hér punkt vegna þess að
„tvisvar sinnum 24 eru 48” og vísaði
þar til þess að hér áður fyrr voru
heimsmeistaraeinvígin takmörkuð við
24 skákir. Ennfremur fullyrti Campo-
manes að vinátta þeirra Karpovs heföi
engin áhrif haft á þessa ákvörðun.
„Við erum að hugsa um tvo bestu
skákmenn í heimi og um skákina sem
íþrótt í augum heimsins. . . Eins og þið
vitið allir, eða hafið grun um, er ég
mjög góður vinur herra Karpovs. Þaö
er rétt en það hefur engin áhrif á álit
mitt á því hvað best er fyrir skáklistina
í veröldinni.”
Blaðamennimir gáfu sig ekki og
héldu áfram að spyrja hvort Karpov
væri of sjúkur til þess að halda einvíg-
inu áfram. Honum hafði ekki gefist
tími til að svara þegar heimsmeistar-
inn sjálfur birtist skyndilega á sviðinu
og kallaði: „Eg vil gefa yfirlýsingu!”
Ahorfendur, sem voru allnpkkrir auk
blaðamannanna, klöppuðu fyrir hon-
um meðan hann gekk í pontu þar sem
hannsagöi síðan:
„Við getum og viljum halda einvíg-
inu áfram. Eg er ósammála þeirri
ákvörðun að hætta því og byrja aftur
frá grunni. Ég held aö herra Kasparov
muni styðja þessa skoðun.”
Campomanes missti málið
við komu Karpovs
Þegar hér var komið sögu virtist
Campomanes missa málið. Taliö er að
stuðningsmenn Karpovs meðal áhorf-
enda hafi hringt í hann þegar þeir sáu
að Kasparov og menn hans voru við-
staddir og hvatt hann til aö sýna sig en
greinilegt var að það kom Campoman-
es í opna skjöldu. Þegar hann hafði náð
sér sæmilega bauö hann Kasparov í
ræöustól: „Garrí, vilt þú segja eitt-
hvað umþetta?”
Svo sannarlega! Kasparov snaraðist
upp á svið, greip hljóðnemann og hróp-
aði á ensku (!) að FIDE-forsetanum:
„Þú sagðir aö fyrir 25 mínútum heföi
heimsmeistarinn mótmælt því að
hætta einvíginu. Hvers vegna ertu þá
að halda þessa sýningu? Viltu gjöra
svo vel að svara þeirri spurningu? ”
Campomanes átti erfitt með að fá
hljóð vegna þess aö áhorfendur púuöu
á hann og hrópuöu ókvæðisorð þegar
hann gekk í ræðustólinn. Svarið var
heldurekkiburðugt; forsetinnsagðiað
hann hefði með mestu ánægju viljað
ræða málið við keppendur en hefði ekki
tekistaönáiþá! „Þaðer mjög gott að
þið skuluð vera héma, við skulum setj-
ast niður.” Stuðningsmenn Kasparovs
trylltust: „Þú sagðist hafa hitt Karpov
fyrir 25 mínútum!” Síðan hrópaði
Kasparovsjálfuryfirsalinn: „Þeireru
að reyna að svipta mig möguleikum
mínum. Heimsmeistarinn segist vera
„veikur” en samt er hann hér. Eg vil
tefla og ekkert hlé og enga frestun!
Með hverri frestun aukast möguleikar
Karpovs.”
„Sögur um dauða minn eru
svotítið ýktar"
„Eg er skákmaður. Eg vil tefla
skák,” sagði Karpov við blaðamenn-
ina. Og: „Eins og við segjum í Rúss-
landi: sögusagnir um dauða minn eru
svolítið ýktar.” Þessi frasi er raunar
kominn frá Bandaríkjamanninum
Mark Twain, en eins og Ray Keene
skrifar í fyrrnefndri grein sinni: „Það
voru svo sannarlega engar sögusagnir
sem kölluðu Campomanes í flýti til
Moskvu.” Raunar hefur þaö verið
staðfest að eftir að Karpov tapaöi 47.
skákinni leituðu menn hans til herbúöa
áskorandans og báðu um frestun á ein-
víginu. Því var að sjálfsögðu neitað en
eftir að heimsmeistarinn tapaði 48.
skákinni í ofanálag var beiðnin endur-
nýjuö. Enn var henni hafnað.
Þegar blaöamannafundurinn virtist
vera að fara í háaloft drógu Campo-
manes og stórmeistaramir tveir sig i
hlé og ræddust við einslega í klukku-
stund. Eftir fund þeirra tilkynnti
Campomanes að Karpov hefði sam-
þykkt ákvörðun hans og Kasparov
myndi „sætta sig við hana”. Kasparov
var hins vegar enn bitur og reiður.
„Þaö er augljóst,” sagði hann við
blaöamenn af dæmigerðri hreinskilni
sem annars er fátíö þar eystra, „aö
FIDE getur alls ekki séö um atburði á
borð við þessa heimsmeistarakeppni.”
Þegar talið barst að Karpov sagði
Kákasusbúinn: „Eg veit ekki hvort
hann er að tala í einlægni um löngun
sína til þess að tefla en þessi blaða-
mannafundur minnir mig helst á vel
æfða leiksýningu þar sem hver og einn
þekkir sitt hlutverk.” (Einhver áhrif
hefur leikkonan undurfagra haft á lík-
ingamálKasparovs. ..)
Og svo var nú það. Keene segir að
enda þótt ákvörðun Campomanesar
hljóti að kallast ólögleg hafi forsetinn
sjálfur orðið fórnarlamb samsæris um
að bjarga andliti Karpovs og hafi það
náö hámarki þegar heimsmeistarinn
birtist allt í einu á sviðinu í Iþrótta-
hótelinu. Þá hafi Campomanes orðið
hissa!
Fer nýtt einvigi fram í
London?
Keene reyndi raunar að láta að sér
kveöa í málinu. Hann er forseti Skák-
sambands Breska samveldisins og í
krafti þess embættis sendi hann skeyti
til Moskvu þar sem hann stakk upp á
því að Karpov og Kasparov skyldu
báðir útnefndir heimsmeistarar en
nýtt einvígi færi síðan fram í septemb-
er. Hann lagði einnig fram tilboð frá
bresku fyrirtæki um að einvígiö færi
fram í London. Þessu var ekki ansaö
né heldur mótmælum skákmanna um
allan heim. Hér uppi á Islandi kallaði
Boris Spassky Campomanes Karpo-
manes í háðungarskyni og Bent Larsen
lýsti því yfir að samkvæmt reglum
FIDE væri Kasparov nú heimsmeist-
ari. Rússinn Júsúpov var eins og mús
undir fjalaketti og þagði þunnu hljóði.
Og Friðrik Olafsson, fyrrverandi for-
seti FIDE, andmælti ákvörðun Campo-
manesar harðlega eins og jafnan er
vitnaðtil í skrifum erlendra um málið.
Og hvað gerist nú? Eins og horfir er
ekki útlit fydr annaö en að Campo-
manes hafi sitt fram. Nýtt einvígi hefst
þá í september á þessu ári og á Vestur-
löndum er unniö að því að það fari
fram í London en ekki í Moskvu. Svo
undarlega er komið að höfuðborg
beggja keppenda getur vart lengur tal-
ist hlutlaus vígvöllur. Hins vegar er
ólíklegt að Sovétmenn fallist á að þeir
„félagar” berjist annars staðar en þar
sem sovésk skákyfirvöld hafa tögl og
hagldir og geti skorist í leikinn ef þörf
krefur — eins og gerðist í Moskvu í
febrúar. Upphaflega var áætlað að
reglur fyrir einvígiö yrðu settar í
ágúst, aöeins fáeinum vikum fyrir ein-
vígið en vegna kröftugra mótmæla frá
báðum keppendum hefur Campoman-
es nú afráðiö að reglur verði settar í
maí. Þá verður keppnisstaður væntan-
legaákveðinnlika.
Vantraustá Campomanes
Þaö er fyrirsjáanlegt hvemig regl-
uraar veröa. Miðað verður við 24 eöa í
hæsta lagi 30 skákir og sá verður sigur-
vegari sem þá hefur fleiri vinninga.
Byrjað er á núlli; einvígið í Moskvu
gæti eins verið martröö sem aldrei fór
fram. Þessu er Karpov nú farinn að
mótmæla, auk þess sem hann stendur
fast við þaö að hann hafi alia tíð verið á
móti því að einvíginu yrði hætt. Hann
kann rulluna sína hvað sem öðru líður;
þó svo það verði að fóma Campoman-
es. Einn varaforseta FIDE, Jung-
wirth, lýsti andstöðu sinni við ákvörð-
un Campomanesar þegar heimsmeist-
arinn var fyrir fáeinum dögum á ferð í
Austurríki og það verður áreiðanlega
heitt í kolunum á næsta aðalþingi
FIDE. Þorsteinn Þorsteinsson, forseti
Skáksambands íslands, hefur lýst yfir
því í blöðum að Skáksambandið ætli að
lýsa yfir vantrausti á Campomanes á
þinginu; maðurinn sé stórhættulegur
fyrir skákhreyfinguna og við sjáum
hvemig fer. A það má minna að í viö-
tali sem ég átti við Bent Larsen meðan
hann tefldi á afmælismótinu hér fyrir
skömmu sagðist hann óttast að Campo-
manes kæmist upp með þetta þar eð
hann hefði svo mörg atkvæði á bak við
sig. Þar er átt við þriðja heims ríkin
sem fæst státa af verulegu skáklífi en
Campomanes hefur sinnt mikiö og
fengið stuðning í staðinn.
Afrek Kasparovs skráð i
skáksöguna
Hvernig skyldi einvígið í september
enda? Verður reglunum kannski
breytt í miðju einvígi? Þaö er aö
minnsta kosti brýnt að fá úr því skorið
hver er eiginlega heimsmeistari.
Karpov hefur tignina opinberlega en
aldrei þessu vant hefur hann litla
ástæðu til að vera stoltur af. Kasparov
hefur í rauninni meiri rétt til að kalla
sig heimsmeistara eins og Larsen
benti á. A þaö ber aö líta að einvígið er
ekki aðeins til vitnis um þrekleysi
Karpovs í svona maraþoneinvígjum
heldur ekki síður um aldeilis ótrúlega
keppnishörku og snilli Kákasusmanns-
ins.
Hver annar en Kasparov hefði ekki
brotnað saman eftir að hafa tapaö f jór-
um af níu fyrstu skákunum? Eða þeg-
ar staðan var 5—0 eftir 27 skákir og
Kasparov rambaði bókstaflega á
barmi hengiflugsins? Venjulegir dauð-
legir menn hefðu áreiðanlega látið
undan þeirri freistingu í undirmeövit-
undinni að leika snaggaralega af sér
drottningu til þess að geta hætt þessu
kvalræði, en ekki Kasparov. Þvert á
móti. Hann tók sig saman í andlitinu og
fór að tefla eins og hann á að sér. Þetta
er afrek sem skráð verður í skáksög-
una, hvemig svo sem einvígið í sept-
ember fer.
Hákariinn hefur fundið lyktaf
blóði
Hitt er svo annað mál aö Kasparov
ætti að vera öllu sigurstranglegri í
september. Aö vísu skyldi enginn van-
meta hörku Karpovs en Kasparov van-
metur heldur ekki taflmennsku hans
framar. Kasparov hefur verið líkt við
hákarl sem tryllist þegar hann finnur
lykt af blóði. Nú er blóðþefur í nösum
Kasparovs; hann hefur orðið fyrir
miklu óréttlæti og hann hefur hka sýnt
að hann getur unnið Karpov. Síðast og
kannski ekki síst er hann búinn að
kynnast leikkonunni hunangsblíðu svo
ekki ætti það að trufla hann frekar. En
hvemig skyldi þeim Klöm semja.
-IJ.