Dagblaðið Vísir - DV - 12.10.1985, Side 8

8
DV. LAUGARDAGUR12. OKTOBER1985.
Chgáfufélag: FRJALS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvaemdastjóriogútgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNÁS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlASSNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON og ÓSKAR MAGNÚSSON
Auglýsingastjórar: PALLSTEFANSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn: SÍÐUMÚLA12-14, SlMI 686611
Auglýsingar: SlÐUMÚLA33, SlMI 27022
Afgreiðsla,áskriftir,smáauglýsingarogskrifstofa: ÞVERHOLT111,SlMI 27022
Slmi ritstjórnar: 686611
Setning.umbrot.mynda- og plötugerð: HILMIRHF..SIÐUMÚLA12
Prentun: ARVAKUR HF.-Áskriftarverðámánuði400kr.
Verð I lausasolu virka daga 40 kr. - Helgarblað 45 kr.
Frjálshyggjan stendur
Stundum er talaö um, aö frjálshyggju- eöa hægri bylgj-
an í heimspólitíkinni sé gengin yfir.
Hægri sveifla varð í kosningunum í Portúgal fyrir
viku.
Þar tóku svonefndir sósíaldemókratar völdin af
sósíalistum.
Varast verður aö taka nöfn þessara flokka hátíölega. I
raun samsvarar sósíalistaflokkurinn í Portúgal norræn-
um jafnaðarmönnum en sósíaldemókratar í Portúgal eru
miöjuflokkur.
Sósíalistar hafa stjórnað lengst af síðan lýðræði komst
á í landinu. Nú má búast við, að meiri frjálshyggja setji
svip sinn á portúgalska pólitík.
Nýlega voru kosningar í Noregi og Svíþjóð. I kosning-
unum í Noregi héldu borgaraflokkarnir velli. Þeir hafa
nokkuð reynt frjálshyggju. í kosningum í Svíþjóð sóttu
borgaraflokkar á en jafnaðarmenn héldu velli.
Þeir sem halda því fram, að hægri sveiflan sé gengin
yfir, vitna oft til skoðanakannana til dæmis í Bretlandi.
Margaret Thatcher hefur reynt frjálshyggjuleiðina.
Hún hefur sigrað í tvennum kosningum. Þótt íhaldsflokk-
urinn brezki njóti minna fylgis en Verkamannaflokkur-
inn, samkvæmt skoðanakönnunum nú, er of snemmt að
spá honum falli í kosningum.
Stjómarflokkum tekst oft að rétta hlut sinn, þegar
kosningar nálgast.
Þótt vinstri sveifla yrði í síðustu kosningum í ísrael,
varð hún ekki afgerandi. Hægri menn fara enn með völd-
in eftir kosningar í Japan. Hægri menn sigruðu í kosning-
um í Kanada.
Ekki má gleyma hinum mikla sigri frjálshyggju-
mannsins Ronald Reagans í forsetakosningum í Banda-
ríkjunum fyrir ári.
Hægri menn stjóma áfram í Danmörku og Vestur-
Þýzkalandi.
Sól sósíaldemókratans Mitterrands Frakklandsforseta
er að hníga.
Að öllu samanlögðu verður ekki sagt, að kosningaúrslit
síðasta árið hafi sýnt afgerandi bylgjur, hvorki til hægri
né vinstri.
Hægri menn eru enn víða við völd eftir að fr jálshyggju-
bylgjan reið yfir. Sósíalistar ráða nokkrum löndum, svo
sem í Suður-Evrópu, en misstu nú síðast Portúgal.
Sósíaldemókratar héldu naumlega völdum í Grikk-
landi.
Pólitík á Vesturlöndum hefur mestmegnis verið
barátta hægri manna og sósíaldemókrata. Þar hefur ekki
orðið breyting á. Munurinn er einkum í því fólginn, að
hægri menn fylgja víða afdráttarlausari frjálshyggju en
áður var.
Sósíaldemókratar hafa sums staðar neyðzt til að færa
sig í sömu átt og fylgja fram einhverri frjálshyggju.
Áður fyrr var „miðjumoðið” í því fólgið, að jafnt hægri
menn sem sósíaldemókratar stóðu vörð um velferðar-
kerfið og mikil ríkisafskipti.
Nú hefur einkaframtakið styrkzt beggja vegna víglín-
unnar. Velferðarkerfin hafa lent í vanda. Almenningur
stynur undan þungum sköttum, sem draga úr efnahags-
legum framförum.
Tvímælalaust hefur það verið hagstætt að reyna meiri
frjálshyggju í pólitík Vesturlanda.
Yfirlit yfir kosningar í seinni tíð sýnir, að fólk hefur
ekki hafnað frjálshyggjunni eftir að hafa fengið af henni
nokkra reynslu. Haukur Helgason.
Allir færa sig
um eitt sæti
Þaö má segja aö þetta hafi allt
saman byrjaö í friðsemdár teboöi
þegar Þorsteinn kom askvaðandi,
óboðinn, og krafðist þess að allir
færðu sig um eitt sæti. Hinir gestimir
í teboðinu voru svo sem ekkert
hrifnir af þessu og sáu strax að sá
eini sem ynni eitthvað á við þetta
væri Þorsteinn sjálfur, en þeir létu
undan, með semingi þó.
Þegar tilfæringunum var öllum
lokið og allir höfðu komiö sér fyrir
leit Albert til hliðar og sá að hann var
kominn út á enda og að við næstu
tilfærslu stæöi hann uppi stóllaus.
Þetta þótti honum miður og var fá-
máU og lágróma það sem eftir var
boðsins.
Hinir gestimir voru svo sem
ekkert hrifnir af því að verða nú að
sitja í annarra sætum og drekka úr
annarra manna boUum en létu sig
hafa það samt. Sumir reyndu meira
að segja að bera sig vel og leggja á
ráðin um framtíðina í nýju sætunum.
— Ég ætla að láta aUa skrifa „z”
alltaf, sagði Sverrir og brosti breitt.
— Þú ferð með staðlausa stafi,
sagði Ragnhildur settlega og hjó
máfinn.
— Þetta var fyndið, sagði Þor-
steinn alvarlegur í bragði og kreisti
kjúkur Friðriks, sem hann hafði
meðferðis, svo Friðrik emjaði.
— Við varaformaöurinn höfum
komið okkur upp verkskiptingu, út-
skýrði Þorsteinn. — Ég skil brandar-
ana, en hann hlær að þeim. Það er
ekki viðeigandi að ég hlæi.
Þannig leið fyrsti dagur teboðsins,
tíðindaUtið, meðan gestimir voru að
venjast nýjum hnífapörum og
boUum. Það var enginn ánægður,
nema Þorsteinn, sem kreisti kjúkur
Friðriks oft og fast. En á hinn bóginn
var enginn óánægður nema Albert og
Albert sagði fátt en leit þeim mun
oftar tU hliðar, út yfir hinar stóUausu
auðnir.
Daginn eftir byrjaði teboðið
snemma og alUr voru mættir á und-
an Þorsteini sem kom loks hlaupandi
með Friðrik emjandi í eftirdragi.
— Albert, heyrðu mig snöggvast.
Albert, Albert!
Þorsteinn hækkaöi róminn í sífellu
en Albert sýndi engin merki þess aö
hann heyrði en hélt andlitinu ofaní
Úr ritvélinni

Ólafur B. Guðnason
teboUanum. Loks gaf sessunautur
hans honum olnbogaskot svo honum
svelgdist á og hann varð að lyfta
andlitinu tU þess að ná andanum.
— Var stu að kalla á mig ?
— Já, hélstu að mér þætti nafnið
þitt bara svona fallegt eða hvað,
svaraði Þorsteinn að bragði og
Friðrik emjaði.
— Fyrirgefðu, ég er kominn hér
alveg út undir borðsendann og ég er
eiginlega orðinn útundan. Mér finnst
ég vera hálfútskúfaður, eiginlega.
— Heyrðu mig, góði, sagði Þor-
steinn, sem datt ekkert fyndið í hug
og sneri sér þessvegna beint að
efninu.
— Þú gerir bara ekkert nema vit-
leysur! Og þú sagöir mér að þetta
ætti að vera leiðrétting á kjörum fá-
mennra hópa, en svo reynist þetta
bara vera almenn launahækkun!
Hvað á þetta aö þýða?
— Hvað á þetta að þýða? endurtók
Albert, eins og hann vildi vera viss
um að hafa heyrt rétt.
— Já, þú segir eitt en meinar
eitthvað allt annað. Þú ættir nú að
vera farinn að skilja það, að þú átt að
segja það sem þú meinar, en ekki
eitthvað allt annað.
— Já, en ég meina þó það sem ég
segi, svaraði Albert og roðnaði. — Og
það er sami hluturinn.
— Bull, þvaður og vitleysa,
svaraði Þorsteinn, og Ragnheiður
hjó settlega máfinn tU samþykkis,
meðan Sverrir horföi annars hugar
útí loftið og velti því fyrir sér hvort
það væri ypsUon í orðinu „Ilsig”.
— Bull, þvaður og vitleysa endur-
tók Þorsteinn og sleppti takinu á
Friðriki, tU þess að berja í borðið.
— Þú gætir eins sagt að: „Eg sé
það sem ég ét”, merki það sama og
„Eg ét það sem ég sé”.
Þorsteinn leit aftur fyrir sig og sá
að Friðrik hafði notað tækifærið þeg-
ar honum var sleppt og hafði reynt
að laumast burtu.
— Friörik, kaUaöi Þorsteinn hátt
og snjaUt. Friðrik gekk hægt tU baka
og tók sér sína stöðu tU hliðar og
aftan við Þorstein um leið og hann
rétti fram höndina. Þorsteinn kreisti
kjúkur hans hraustlega og Friörik
emjaði hátt og snjallt.
— Þetta er enginn venjulegur
varaformaður, sagði Þorsteinn og
haUaöi sér ánægöur aftur í stólnum.
Albert lyfti sem snöggvast
augunum yfir boUabrúnina og leit í
áttina td formannsins. Þegar hann
sá að formaðurinn leit tU himna, eins
og hann væri að leita þar
ráðlegginga, sneri hann andlitinu
snögglega ofaní bollann aftur og
dró djúpt andann. — Það er liklega
best að vera sem mest á kafi í dag,
hugsaði hann, og stakk sér.