Dagblaðið Vísir - DV - 11.03.1987, Blaðsíða 10

10
MIÐVIKUDAGUR 11. MARS 1987.
Utlönd
tilboði verður tekið í TFl. Þar eru
stærstir Hachette (stærsta bóka- og
tímaritaútgáfa Frakklands) og Boy-
ugues sem er stærsti byggingaverk-
takinn í Frakklandi. En af því að
frönsk stjómvöld líta á sjónvarpsrás
á borð við TFl eins og stórt ríkis-
fyrirtæki er ekki ætlunin að selja
stöðina alla heldur einungis 50% og
þá fyrst og fremst nokkrum fáum
stórum hluthöfúm.
Lengi vel þótti horfa til þess að
Hachette yrði seldur stærsti hlutinn
í TFl, en aðalmaður fyrirtækisins,
Jean-Luc Lagardére, átti í erfiðleik-
um við • fylgja tilboðinu eftir.
Hachette, sem ætlaði að kaupa 25%,
var í slagtogi með SET-presse, blaða-
útgáfu sem ætlaði að kaupa 10%,
og Havas, auglýsingastofunni sem
ætlaði að yfirtaka 15%. Havas er
ríkisfyrirtæki sem senn á að selja
einkaaðilum. - En ríkið setti upp 3
milljarða franskra franka fyrir TFl
og þá datt Havas út. Lagardére
þurfti þá að leita sér að nýjum
kaupanautum og það út fyrir land-
steinana. Heyrst hefur að ástralski
blaða- og sjónvarpskóngurinn Ru-
pert Murdoch hafi slegist með í
tilboðið.
Annar stóraðili, sem falast eftir
kaupum á TFl-stöðinni, er Francis
Boyugues sem fer fyrir fjölda aðila
og þein-a á meðal er Robert Max-1
well, breski blaðakóngurinn. Sá
hópur hefur hins vegar enga reynslu
í rekstri sjónvarps.
Þriðji aðilinn var Michel Baroin,
umsvifamikill kaupsýslumaður fyrir
GMF-tryggingarfélagið og rak hann
einnig bókaverslanir og vídeóbúðir
í París. Hann fórst hins vegar í flug-
slysi í Afríku í byrjun febrúar þegar
hann var þar syðra á ferð í leit að
skóglendi til að kaupa. Tryggingar-
fyrirtækið hefur þó enn áhuga á að
kaupa sjónvarpsstöðina.
Stöð fimm seld
Robert Hersant, útgefandi dag-
blaðsins Le Figaro og rúmlega
tuttugu annarra blaða í Frakklandi,
fékk undir mánaðamótin keyptan
íjórðungshlut í „La Cinq“ (Þeirri
fimmtu, nefnilega Stöð fimm), en það
er einkastöð sem stofhuð var fyrir
tveim árum. Annan fjórðung keypti
Silvio Berlusconi, ítalskur milljóna-
mæringur sem á fjölda sjónvarps- og
útvarpsstöðva á Italíu og gefur einn-
ig út blöð og tímarit. Berlusconi á
raunar sjónvarpsstöðvar víða utan
síns heimalands.
Gamla hugmyndin um að sjónvarp
sé háskavopn, sem viðsjárvert væri
ef lenti í höndum margra aðila, hefur
lengi verið lífseig í Frakklandi. í
aðsigi eru þó um þessar mundir
breytt umráð þriggja af sex sjón-
varpsrásum Frakka. Mun þar vaxa
hlutureinkaaðilaogútlendinga. Eru
þó ekki svo mörg ár síðan einokun
ríkisins á þessum fjölmiðli var órofin
í Frakklandi. Ekki eru samt allir
sannfærðir um að þessar breytingar
í frönsku sjónvarpi muni leiða til svo
miklu meiri fjölbreytni í vali fran-
skra áhorfenda á dagskrárefni.
Margar rásir -
sama dagskrá
TFl sem er ein af þrem rásum ríkis-
sjónvarpsins franska. En þá þegar
lá ríkisstjóm Jacques Chirac forsæt-
isráðherra undir ámæli fyrir að
hleypa sjónvarpsfjölmiðlun í hendur
á einkaaðilum. Að minnsta kosti tíu
þingmenn vinna í risafyrirtæki
Hersants sem er sjálfur þingmaður
fyrir hægri flokka. Ef Hersant hefði
verið látið eftir TFl þá hefði það
getað orðið miður þokkað, sem gæti
reynst óheppilegt á þessum tíma þeg-
ar sígur að næstu forsetakosningum
í Frakklandi.
Hver rás skoðuð sem sérfyr-
irtæki
Það mun senn koma í ljós hvers
Luxemburg komin inn á
franskan sjónvarpsmarkað
Sama daginn sem fimmta rásin var
seld var TV6, sem aðallega sendir
út poppvídeó, seld CLT (fyrirtæki í
Luxemburg) en það hefur lengi reynt
að smeygja fæti inn á franskan sjón-
varpsmarkaö. Fjölmiðlafyrirtæki í
Lyon keypti TV6 á móti Luxemburg-
arfyrirtækinu.
Þegar Hersant komst yfir „Stöð
fimm“ skákaði hann sir James
Goldsmith, eiganda og útgefanda
vikuritsins „L’Express", en samt
hafði Hersant ekki sinn vilja fram
því að hann vildi upphaflega kaupa
Litið inn í upptökusal hjá Radio Centuries í Frakklandi, einni af útvarpsstöðvunum sem hófu rekstur þegar einok-
un ríkisins var aflétt á rekstri fjölmiðla á öldum Ijósvakans. Nú er franska ríkið að selja nokkrar af sex sjón-
varpsrásum sínum til frjáls sjónvarpsreksturs.
Kuwait minnkar
aðstoð við þróunariönd
Kuwait, sem lengi hefur verið í
fararbroddi þeirra landa er veitt hafa
þróunarlöndum fjárhagsaðstoð, er
nú farið að draga saman seglin.
Verðhrun á olíu og minni ríkisfjár-
lög eiga sinn þátt í minnkandi aðstoð
en einnig er um að ræða vandamál
styrkþega við að hrinda af stað fram-
kvæmdum.
Badr Al-Homaidhi, forstöðumaður
sjóðs þess í Kuwait er veitir araba-
löndum aðstoð, tekur sem dæmi
ástandið í Líbanon og segir að lítið
gagn sé að því að hefja framkvæmd-
ir á einhverju sem búast megi við
að verði eyðilagt þegar næsta dag.
í samskiptum sínum við aðrar þjóðir
hefur Kuwait notið góðs af aðstoð
sinni við þróunarlöndin og hafa yfir-
völd fært sér það í nyt í utanríkis-
stefnu sinni. Nýjustu tölur frá
Efiiahags- og framfarastofhuninni í
París gefa til kynna að árið 1985
hafi Kuwait, með sína 1,7 milljónir
íbúa, verið það land er veitti þróun-
arlöndum mesta aðstoð.
Það ár veitti Kuwait 2,72 prósent
af brúttóþjóðarframleiðslu til fjár-
hagsaðstoðar við þróunarlönd en
það var samt sem áður talsvert
minna en þau 4,39 prósent sem veitt
voru metárið 1982 þegar kistumar
voru fúllar af olíudollurum.
Kuwait hefúr borið málstað araba
fyrir brjósti og látið af hendi rakna
vænar fúlgur til araba fyrir botni
Miðjarðarhafs. Einnig hafa Irakar
notið góðs af greiðasemi yfirvalda í
Kuwait. Sjóður til styrktar araba-
löndum (KFAED) var stofnaður fyrir
tuttugu og fimm árum og var það í
fyrsta skipti sem arabaríki hóf að-
stoð við þróunarlönd. En það eru
ekki aðeins arabalönd sem hafa
fengið bita af kökunni. Sem dæmi
má nefna að Víetnam hefúr fengið
aðstoð við framræslu og Uganda við
nautgriparækt.
Ný stefna
I lok ársins 1986 höfðu 66 lönd
fengið 1,4 milljarða dollara í fjár-
hagsaðstoð. Arabaríki fengu helm-
ing fjárins, Asíuþjóðir einn þriðja
og Afríka næstum einn fimmta
hluta. Lán em veitt til fimmtíu ára
á 0,5 til 6,0 prósent vöxtum. Nýrrar
stefriu gætir nú varðandi lánveiting-
ar og hefur KFAED gert það
aðgengilegra fyrir lönd er eiga
í efnahagsörðugleikum að taka
lán.
Á pappírunum veitir sjóðurinn
aðstoð án nokkurra skilyrða. Utan-
ríkisráðherra Kuwaits, Sabah
al-Ahmed al-Sabah, hefur þó sagt að
aðstoðin fari eftir viðhorfi móttak-
anda til araba og málefna Kuwaits.
Á bannlista
Hann hefur nefnt að Nicaragua
hafi verið sett á svartan lista þegar
það árið 1984 greiddi atkvæði gegn
tillögu Kuwaits til öryggisráðs Sam-
einuðu þjóðanna um að fordæma
árásir á skip Kuwaits og Saudi-
Arabíu á Persaflóa í stríðinu milli
írans og íraks. Kuwait tók einnig
fyrir lánveitingar sjóðsins til
Egyptalands eftir að friðarsamniing-
ur var gerður milli Egypta og í sraela
árið 1979 en er nú farið að veita
þeim lán að nýju. Líberíu var bætt
á bannlistann þegar yfirvöld þar í
landi tóku á ný upp stjómmálasam-
band við ísrael árið 1984.
Verðhrun á oliu hefur meðal annars orðið til þess að Kuwait er farið að minnka aðstoð við þróunarlönd.
Umsjón: Ingibjörg Bára Sveinsdóttir og Guðmundur G. Pétursson