Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1993, Síða 24

32
FÖSTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1993
Merming
Þrjár persónur í Skilaboðaskjóðunni, Maddamamma (Margrét Pétursdóttir), Putti (Harpa Arnardóttir) og Litli
dvergur (Stefán Jónsson).
Tilveran er leikur sem
leikinn er af öllum
Islenskt list-
handverk og
hönnun
- Form ísland II í Norræna húsinu
í Norræna húsinu er nú stór sýning á ýmsu því sem íslenskir listhand-
verksmenn og hönnuðir hafa látið frá sér að undanförnu. Þetta er farand-
sýning sem hefur þegar farið um öll Norðurlönd, verið sýnd þar á sex
stöðum og vonandi orðiö til að auka hróður íslendinga meðal þessara
grannþjóða okkar. Sýningin er að vonum fjölbreytt og það hefur verið
markmið sýningarhaidara aö gestir fengjú að kynnast sem flestu, fremur
en að leitað hafi verið eftir einhverjum skýrum hnum, einhveiju sam-
hengi í stíl eða aðferð. Þama er að finna marga fallega og athyghsverða
muni: skartgripi, textíl, keramík, húsgögn og auglýsingar. Fæstir bera
það á nokkum hátt með sér að hafa verið unnir á íslandi og ef tina ætti
til allar þær stefnur og stíltegUndir sem þama má greina yrði það langur
hsti. Það er þvi miður engin leið að fjalla um öh verkin á sýningunni og
Myndlist
Jón Proppé
Það var sannarlega ekkert tómahljóð í Þjóðleikhús-
inu í gær við lok fmmsýningar á Skilaboðaskjóðunni
eftir Þorvald Þorsteinsson. Það var klappað, bhstrað
og fagnað innilega, enda fuh ástæða til.
Ég man sjaldan eftir eins góðri stemningu á fmmsýn-
ingu bamaleikrits í húsinu og gilti þar einu hvort um
var að ræða böm eða fuhorðna. AUir skemmtu sér
konunglega.
Þorvaldur Þorsteinsson er höfundur leikritsins og
byggir það á samnefndri bók sinni. Hann gerir sér
fuha grein fyrir því að leiksviðið gerir nýjar kröfur
til textans og honum tekst mjög vel að búa til nýjan
galdur í kringum ævintýrapersónur, dverga og tröh,
sem við sögu koma, að ógleymdum sjálfum aðalpersón-
unum Möddumömmu saumakonu og honum Putta
htla syni hennar.
Alveg eins og í verkum Torbjörns Egners og Astrid
Lándgren lifnar heUl ævintýraheimur á sviðinu. Heim-
ur sem á sér sínar eigin forsendur en færir okkur þó
hollan lærdóm um samstöðu og hjálpfýsi.
Atburðarásin er íjölbreytt og heldur áhorfendum vel
við efnið, söngvarnir eftir Jóhann G. Jóhannsson em
fjörugir og syngjandi skemmtilegir og textinn er smeU-
inn, fullur af orðaleikjum og skondnum tUsvörum.
Styrkur Skilaboðskjóðunnar er þó ekki hvað síst fólg-
inn í persónusköpuninni og þar hjálpast allt að: Hug-
myndaauðgi höfundar, frábærir búningar Karls Aspe-
lunds og einstaklega skemmtileg frammistaða leikar-
anna.
Yfir þessari sýningu var óvenjulega léttur og frjáls-
legur andi, hver einasta persóna var fuUunnin og
mótuð með sínum sérstaka blæ. Málrómur, hreyfmg-
ar, svipbrigði og smátaktar aUt sérsmíðað og þaulæft
en engu að síður leikandi létt og fyrirhafnarlaust.
NýUðar í leikhópnum jafnt sem reyndari leikarar
stóðu sig með ágætum. Kolbrún HaUdórsdóttir leik-
sfjóri á sannarlega heiður skiUnn fyrir markvissa og
útsjónarsama leikstjóm en þó umfram aUt það að láta
ævintýrið lifna og skUa á frumsýningu jafn heild-
stæðu, glöðu og vel unnu verki og hér var raunin á.
Leikmynd Karls Aspelund gefur þennan rétta ævin-
týrabakgmnn. Einkum er skemmtileg útfærslan á
ævintýraskóginum þar sem tré og steinar lifna við og
hka má nefna Tröllafjall, hús Möddumömmu og
dvergabústaðinn.
Búningamir og gervi, líka verk Karls, em hreint út
sagt frábær og fjölbreytnin er með ólíkindum, bæði í
útfærslu og litavali en engu að síður rímaði allt þetta
saman. Tónhstin hans Jóhanns G. og dansarnir, sem
Ástrós Gunnarsdóttir samdi, vom líka ómissandi hluti
LeiJdist
Auður Eydal
af heildarmyndinni og lyftu sýningunni.
Hvað varðar frammistöðu leikaranna er varla hægt
aö gera upp á milli þeirra, það þyrfti nánast að telja
upp aha þá sem fram komu (og þeir voru ekki fáir)
ef tíunda ætti það sem „best“ var gert. Þarna leikur
Jón Stefán Kristjánsson Dreitil skógardverg og Margr-
ét Guðmundsdóttir, Erhng Jóhannesson, Björn Ingi
Hilmarsson og Stefán Jónsson leika einnig dverga,
hvert um sig alveg einstaklega skemmtilega.
Margrét Pétursdóttir hefur áður sýnt hæfni sína í
leik og söng og bregst ekki í hlutverki Möddumömmu.
Harpa Amardóttir er ótrúlega krakkaleg, fim og hpur
í hlutverki Patta og þrístimið Felix Bergsson, Hinrik
Ólafsson og Jóhanna Jónas skila hlutverkum ihþýðis-
ins með miklu trukki en þó alveg án þess að ofbjóða
litlum áhorfendum. Þar var Jóhanna fremst á meðal
jafningja með úthugsaöa og snjaha túlkun á vondu
stjúpunni hennar Mjahhvítar og aðrar ævintýraper-
sónur voru vel unnar.
Sýning Skilaboðaskjóðunnar er hin besta skemmtun
fyrir bæði börn og fullorðna og sigur fyrir bæði höf-
und og leikstjóra að ógleymdum höfundi tónlistarinn-
ar.
Þjóðleikhúsið sýnir:
Skilaboðaskjóðuna
Ævintýri með söngvum eftir Þorvald Þorstelnsson
Tónlist og hljómsveitarstjórn: Jóhann G. Jóhannsson
Danshöfundur: Ástrós Gunnarsdóttir
Dramatúrg meö höfundi: Ingibjörg Björnsdóttir
Hljóðsetning: Jón ivarsson og Sveinn Kjartansson
Lýsing: Ásmundur Karlsson
Leikmynd og búningar: Karl Aspelund
Leikstjóri: Kolbrún Halldórsdóttir
vart afsakanlegt að mismuna þeim með því að nefna th einstaka gripi
því allir eru þeir bæði vandaðir og fahegir. Þó má geta þess að húsgagna-
hönnuðir eru greinhega að sækja í sig veðrið og er ekki ólíklegt að fram-
leiðsla á því sviði eigi eftir að verða meira áberandi á næstu árum. Aug-
lýsingamar á sýningunni staðfesta að grafískir hönnuðir á íslandi eru
afbragös teiknarar en hafa því miður htla tilfmningu fyrir meðferð let-
urs. Þarna hefur verið slegið í lágstafaletur; það er versti ósiður, en sést
samt oft í íslenskum auglýsingum. Sýningargestum er boðið að kaupa
vandaða sýningarskrá, prentaða hjá Svansprenti. Textinn í skránni 'er
samt ahur á sænsku og finnsku og því hætt við að hún gagnist ekki öll-
um. Hrafnhildur Schram listfræðingur skrifar inngang í skrána. Þar rek-
ur hún í stuttu máh sögu hsthandverks og hönnunar á íslandi og leggur
áherslu á tengshn við alþýðuhandverk fyrri alda. Hún nefnir ffamlag
Sigurðar málara og Guðmundar Einarssonar, og það er gaman að sjá aö
hún getur líka þeirra Sigrúnar Guðjónsdóttur og Gests Þorgrímssonar,
en þeirra þætti skyldi síst gleyma. Grein Hrafnhhdar er góður inngangur
að þessari sögu, þótt hún sé að sjálfsögðu miðuð við erlendu sýningargest-
ina.
Séð yfir hluta sýningarinnar í Norræna Húsinu.
Tónelsk söngstjarna
Teresa Berganza söng einsöng með Sinfó-
níuhljómsveit íslands á tónleikunum í gær-
kvöldi.
Sinfóníuhljómsveit Islands hélt tónleika í
Háskólabíói í gærkvöldi. Stjómandi var
Enrique Garcia Asenio. Einsöngvari var Ter-
esa Berganza, messósópran. Á efnisskránni
voru verk eftir spánska höfunda, Joaquin
Turina, Manuel de Faha, Ruperto Chapi,
Frederico Chuega og Jose Serrano.
Tónleikamir hófust á verki Turina, Bæn
nautabanans. Þaö er verk í rómantískum
sth með impressionískum áhrifum, vel gert
og fahega hljómandi en án skýrra persónu-
einkenna. Sthl Fahas er í raun svipaður.
Tónhst hans er þó mun svipmeiri. Ástæðan
er sú að Falla tekst prýðhega að sameina
evrópska tónlistarhefö samtíma síns
spænskum þjóðlögum. Þetta kemur vel fram
í svítunni E1 amor brujo og enn betur í sjö
spænskum þjóölögum sem síðan voru flutt.
Eftir hlé vora leikin ýmis verk úr leikritum
eftir þá Chapi, Chuega og Serrano. Þetta var
létt tónhst og stfllinn kunnuglegur.
Að mestu gerði þessi tónhst ekki miklar
kröfur th hljómsveitarinnar utan þess að það
er hægt að spila hvaða tónhst sem er vel eða
iha. Hljómsveitin komst vel frá sínu en at-
hyghn beindist fyrst og fremst að söngstjöm-
Tónlist
Finnur Torfi Stefánsson
unni Berganza. Hún fór hægt af stað en óx
ásmegin eftir því sem á leið og er yfir lauk
þurfti enginn nærstaddur að vera í vafa um
að þar fór ekki aðeins stórstjama heldur
sömi hstakona í orðsins göfugustu merkingu.
Túlkun hennar var frábærlega fjölbreytt og
auðug bæði í tæknhega og tilfinngalega.
Næmi hennar fyrir hljóöfahi er óvenjulega
gott. Á stöku stað bar það við að hljómsveit
og söngkona vom ekki nákvæmlega sam-
taka, eins og t.d. í „Söng Rataplans". Þá var
það ahtaf af því að hljómsveitin flýtti en
Berganza haföi réttan púls. Það var einnig
hún sem bjargaði slíkum málum með því að
elta uppi hljómsveitina meö nettri hpurð svo
að ekkert bar á. Aht sem hún gerði var skín-
andi tært og skýrt og með fullkomnum aga.
Svo virtist sem söngkonan gengi ekki alveg
heh th skógar því að hún haltraði jafnskjótt
og hún komst út fyrir hhðarfjöld. Á sviðinu
gekk hún hnarreist og tíguleg og óhölt eftir
lögmáh Gunnlaugs ormstungu; eigi skal
haltur ganga meðan báðir fætur eru jafn-
langir. Berganza er ekki aðeins mikh söng-
kona, hún er tónhstarkona í fyhstu merkingu
orðsins.