Dagblaðið Vísir - DV - 01.06.1994, Side 8

26
MIÐVIKUDAGUR 1. JÚNÍ 1994
Hús og garðar
Garðyrkjufræöingar hafa oft orðið
varir við það að fólk, sem hefur ein-
hverja ákveðna tegund í huga, veit
oft ekki hvar hægt er að fá hana, eins
t.d. gerðist með strandavíðinn á með-
an hann var eingöngu framleiddur
hjá Dalsgarði (nú Mosskógum) í
Mosfellsdal. Hús og garðar heimsóttu
nokkrar garðplöntustöðvar á höfuð-
borgarsvæðinu og í Hveragerði,
skoðuðu plöntuúrval og athuguðu
hvort stöðvamar hefðu einhveija
sérstöðu.
Garðplöntusalan
Borg, Hveragerði
Hjónin Lars D. Nielsen og Ragn-
heiður Guðmundsdóttir hafa rekið
gróðrarstöð í nær 20 ár, fyrst í
Reykjavík, en fluttu sig til Hvera-
gerðis árið 1986. Þau eru jafnan með
plöntur sem ekki fást víða, auk þess
að eiga nær allar aðrar plöntur. Oft
þegar heyrist af einhverri nýrri
plöntu á markaðinum er Borg oft
búin að hafa viðkomandi plöntu í
sölu í 10-15 ár.
Hér skal því getið nokkurra teg-
unda sem ekki fást víða, en sú upp-
talning er bara örlítið brot af sjald-
gæfum plöntum sem fást hjá Borg.
Breiðuvíðir (Salix x simulatrix)
sem er jarðlægur og er úrvals þekju-
planta, breiðumispill (Cotoneaster
dammeri), hélubroddur og vetrar-
broddur m/sígræn blöð, 1 m hæð og
breidd, þarf skjól, nokkrar tegundir
af hornvið. Þar fæst einnig roða-
kvistur (Spiraea betulifoha) „Borg“,
með bleik blóm, mjög þéttgreinóttur
og nettur, en Borg hefur í sölu á
íjórða tug kvista, flestar tegundir af
sópum (Cytisus), blóðbeyki, vetrar-
topp (htih, sígrænn), blóðrifs og vetr-
ameista (Pachysandra terminahs),
hjartahnd (Tiha cordata).
Gott úrval er til í Borg af eðalrós-
um, runnarósum og dvergrósum. Þá
hefur Borg ræktað bambus í mörg
ár og koparreyni í yflr 15 ár. Lyng-
rósir em þar einnig th sölu og mikið
úrval er til af sígrænum lágvöxnum
tegundum.
Borg er með flestar tegundir af
kálplöntum, þar á meðal blöðrukál,
hnúðkál, toppkál og næpur. Flestar
tegundir af sumarblómum em til hjá
þeim og um 400 tegundir af fjölærum
blómum em í sölu, þar á meðal
nokkrar tegundir burkna.
Garðyrkjustöð Ingibjargar
Sigmundsdóttur
í Hveragerði
Fyrir utan að vera með flestar teg-
undir af blómum, bæði fjölærum og
sumarblómum, ásamt tijám, mnn-
um og rósum, þá rekur fólk strax
augun á hið fjölbreytta úrval af
hengilísum sem era til í mörgum ht-
um. Hún hefur einnig á boðstólum
aðrar gerðir af htskrúðugum sumar-
blómum sem ekki era algeng, svo
sem aftanroðablóm, sem er 80-100 cm
hátt sumarblóm og blómgast með
stórum, bleikum blómum frá júlí-
sept., salvíu, hanakamb og Staticu
(bugðufétoppur) sem er mjög góður
þurrkaður eða til afskurðar. Ahar
þessar plöntur kosta 200 kr. stykkið.
Ræktunarmiðstöðin
(Jóhann ísleifsson),
Hveragerði
Jóhann flytur inn plöntur frá Eld-
landi og selur mikið af þeim til Fær-
eyja þar sem þær pluma sig vel. Þeir
bætur með ýmsan efnivið. Hann hef-
ur t.a.m. ræktað alveg jarðlægan loð-
víði, sem vex ahs ekki upp, verið með
asparthraunir frá 1974 úr efniyiðn-
um sem kom frá Alaska 1963. í dag
ræktar hann C-14 ösp, en var áður
með 4 klóna af C-10 sem hann hætti
með. Aspirnar sem hann ræktar nú
era mjög fallegar, fínlegar og beinar.
Hcmn ræktar sérstakt afbrigði af
dúntoppi „Nanna“ sem er mjög harð-
gerður, stór, blómviljugur og bregst
aldrei. Hann hefur ræktað þetta af-
brigði í 25 ár. Hann á th ein 14 af-
brigði af stórkvisti og ræktar einnig
yndisfagran kvist sem er sennilega
eingöngu í sölu hjá honum, vonar-
kvist, sem er loðkvistsblendingur og
verður þakinn hvítum blómum.
Sitkagreni „Embla" er með gul-
grænum árssprotum sem verða síð-
an grænir. Þetta afbrigði ræktaði
hann upp af fræi og er sérlega fah-
egt, flnlegt og góð tilbreyting frá
venjulegu sitkagreni.
Björn hefur gert thraunir með
ýmsar tegundir í limgerði, aðrar en
hefðbundnar hmgerðisplöntur.
Hann khppir t.d. silfurreyni, lerki,
ilmreyni og fleiri tegundir í há, grönn
og faheg limgerði.
Koparreynir hefur verið lengi í
ræktun hjá honum og verður hann
á kynningartilboði í sumar, 200 kr.
stk. Þetta era 4 ára plöntur, 40-60 cm
háar.
Gróðrarstöðin Mörk
Þessa gróðrarstöð þekkja ahir, en
færri vita e.tv. að hún hefur stundað
umtalsverðar kynbætur og af-
kvæmaprófanir, svo sem á birki og
hmreyni. Ýmsar aðrar thraunir era
í gangi þar og framleiða menn þar
karlkyns selju sem þeir fjölga með
ágræðslu. Þeir hafa líka gert prófan-
ir á rannamuru og hafa th sölu plönt-
ur sem eru mjög harðgerðar.
Fyrir utan að vera með flestar teg-
undir trjáa og runna, era þeir nú í
fyrsta skipti með marþöll og fjalla-
þöh í sölu. Þeir hafa lengi verið með
töfratré, hengibaunatré og dverga-
kvist, afbrigðið „Little Princess",
Skrautreynir er einnig hjá þeim í
sölu. Mig langar th að geta einnar
runnarósar sem Mörk hefur selt
lengi, en það er Rosa ragosa „Dag-
mar Hastrap", mjög falleg rós með
stór, ljósbleik, einföld blóm. Hún
hefur reynst mér mun betur en
hansarósin uppi í efri byggðum
Breiðholts og í yfir 100 metra hæð
innst í Mosfehssveit.
Mörk framleiðir Surflniu, sem er
hangandi afbrigði af tóbákshomi,
sem reynst hefur þola rok og rign-
ingu mun betur en aðaltegundin. Þá
framleiðir stöðin ný afbrigði af stjúp-
um og er með um 300 tegundir af fjö-
lærum blómplöntum í sölu. Þá var
Mörk fyrst á markaðinn með jámurt
(Verbena elegans).
Skógræktarfélag
Reykjavíkur
Skógræktarfélagið er aðahega með
tré og ranna en einnig eitthvað af
sumarblómum. Þaö er með í fram-
leiðslu 3 kvæmi af alaskaösp úr Al-
askasafninu, C-5 kvæmi, klóninn
Pinna (sem ég held að sé frekar C-9
kvæmi frá Cordova Flats, klónn nr.
3), C-10 kvæmið frá Copper River
Delta, klóninn Keisara sem er mjög
beinvaxinn og vindþolinn, með sver
brum og sprota og C-14 kvæmið frá
Yakutat, klón nr. 10, Jóra sem er
hraðvaxta og vindþolin.
Surfinia, sem fæst í Mörk, er bæði vind- og regnþolin og er þvi mjög heppileg í svalakassa.
Vonarkvistur þakinn hvítum blómum. Hann fæst í Gróanda, Grásteinum í Mosfellsdal.
sem hafa áhuga á þessum sérstæðu
plöntum geta haft samband við Jó-
hann th af afla upplýsinga um hvern-
ig reynsla þeirra hefur verið hér.
Garðplöntusala ísleifs
Sumarliðasonar
í Mosfellsbæ
Þessi garðplöntusala er alltaf með
talsvert af sjaldgæfum tegundum,
svo sem rósakirsuber á 900 kr., snæ-
lenju sem er framleidd hérlendis,
töfratré á kr. 500-1.500, hengibauna-
tré og hengigullregn, 170 cm, á kr.
3.200 og er þetta sennhega eini stað-
urinn sem er með það í sölu. Þá era
þar th nokkrar tegundir af þymum,
reynitegundin Sorbus vilmoria, sem
ennþá hefur ekki fengið íslenskt
nafn, sátugreni á kr. 1.350, dverghvit-
greni á kr. 1.700, falleg afbrigði af
dvergvaxinni fjallafura og talsvert
úrval af lyngrósum (alparósum) á
mjög góðu verði.
Gróandi, Grásteinum
(áður Hreggsstaðir)
í Mosfellsdal
Gróandi er eingöngu með í sölu
runna og trjáplöntur. Þessi stöð á sér
langa sögu því árið 1950 er Sigur-
bjöm Bjömsson, faðir Björns sem
rekur stöðina núna, með garðplöntu-
stöð á Bústaðabletti 23. Stöðin var
svo th húsa í Fossvogsdalnum en
þaðan þurfti hún að flytja vegna nýs
skipulags á bergangurslegt, harðbýlt
svæði í Mosfellsdalnum. Sigurbjörn
byrjaði ræktun 1966 á svæðinu en
stöðin var opnuð þar árið 1980. Sigur-
bjöm átti stórt rannasafn sem hann
hafði viðað að sér frá Þýskalandi og
víðar, en flest úr safninu dó þegar
það var flutt upp í skjóheysið í Mos-
fehsdalnum. Dýpstu skaflar á vet-
uma verða þar 4ra metra háir. Nú
er þama fagur, stór lundur í kringum
stöðina, sem Bjöm sonur Sigur-
bjöms veitir forstöðu og það er alveg
þess viröi að fara þangað í þeim th-
gangi einum að skoða ræktunina.
Þessi stöð er sennhega þekktust
fyrir hreggsstaðavíðinn sem er
blendingur af íslenska brekkuvíðin-
um og úrvals viðju, en Björn hefur
stundað talsverðar tilraunir og kyn-
Nýjungar hjá garðplöntustöðvum:
Hvar fáum við sjaldgæfar
plöntur, tré og runna?