Dagblaðið Vísir - DV - 01.06.1994, Side 10
32
MIÐVIKUDAGUR 1. JÚNÍ1994
Húsoggarðar
Fomsteinn frá BM Vallá:
Minnir á liðna tí ð auk mik-
illa notkunarmöguleika
Steinlögð torg og stræti eru meðal
þess sem setur hvað mestan svip á
miðaldaborgir Evrópu. Þar fer sam-
an fegurð og notagildi sem staðist
hefur tímans tönn.
Mismunandi lögun
og ýmsir litir
Fornsteinsíjölskyldan saman-
stendur af 5 mismunandi stórum
Samspil fornsteins með timbri og grjóti gerir aðkomu að húsi einkar aðlað-
andi.
Hér er dæmi um hvernig blævængslögn er notuð við að brjóta upp stærri
fleti.
Hér er lág mön á lóðarmörkum, hulin með mislitum fornsteini sem er mjög skemmtileg lausn.
steinum sem gera það kleift að búa
til alls kyns mynstur og fleti. Auk
þeirra er steinfleygurinn sem er
einkum notaður til að leggja boga og
hringmynstm- eða með hinum þegar
leggja þarf blævængsmynstur, átt-
hymd mynstur svo eitthvað sé nefnt.
Fomsteinninn er framleiddur í
ýmsum litum, t.d. hlýjum jarðarht-
um. Fomsteinninn fæst nú einnig
með mjórri fúgu sem fellur þétt
saman. Sú gerð sem fyrst kom á
markað er með breiðri fúgu og hent-
ar betur til að fá eldri ímynd. Hægt
er að nota steinfleyginn með báðum
tegundum.
Góður í innkeyrslur
og göngustíga
Fomsteinninn hefur verið talsvert
notaður á götur, göngustíga, torg,
bflastæði og innkeyrslur, auk hefð-
bundinna nota í stéttir og verandir
húsa. Þá er byijað að nota hann á
umferðareyjar og kemur hann sér-
lega vel út þar. Hann er 8 cm þykk-
ur, afar sterkur og endingargóður.
Fomilundur
- sýningarsvæði að
Breiðhöfða3
BM Vallá hefur látið gera sýmngar-
svæði hjá höfuðstöðvum sínum þar
sem fólki gefst kostur á að koma og
sjá hvemig fomsteinninn tekur sig
út í reynd, ásamt annarri fram-
leiðsluvöra fyrirtækisins. Fomi-
lundur er staðsettur í grónum, falleg-
um skógarlundi sem gefur mjög evr-
ópska tilfinningu.
Svalakassar:
I þeim ráða sumarblómin ríkjum
Hver hefur ekki séð myndir af hús-
um í Austurríki, Sviss og Suður-
Þýskalandi þar sem undir hverjum
einasta glugga og á hveijum svölum
em svalakassar með yndisfógrum
blómum. íslendingurinn finnur til
vanmáttar og hugsar að þessi ræktun
sé ekki möguleg í hinu kalda og
vindasama landi hans. En þegar bet-
ur er að gáð sjáum við að blómin sem
þessar þjóðir nota í svalakassa em
aðallega begóníur og pelargóníur,
bæði venjulegar og klifrandi. Notkun
á þessum blómum í svalakassa virð-
ist vera einhvers konar hefð enda
skiptir framleiðslan á þeim tugum
miUjóna ár hvert.
Ræktunarreynsla á
pelargóníum og begón-
íum á íslandi
Þær eru eins og mörg önnur blóm
sem ræktuð em sem sumarblóm við-
kvæmar fyrir frosti þannig að ekki
má láta þær út fyrr en frosthætta er
liðin hjá. Báðar þurfa þær loftkennd-
an, léttan moldaijarðveg, blandaðan
mómold og möl. Begónía þarf reynd-
ar aðeins súrari jarðveg en pelargón-
ían, en hægt er annaðhvort að kaupa
súra mold eða sýra aðeins með
brennisteini. Begóníur geta verið
hvort tveggja fræplöntur eða hnúð-
plöntur og þá em hnýðin tekin upp
og geymd á svölum stað að vetri. Þær
þurfa ekki sterka sól og þola báðar
nokkum skugga, þannig að austur-
eða vesturhlið hentar þeim best. Klif-
urpelargónían þohr meiri þurrk.
Margir íjölga henni sjálfir með af-
leggjurum af toppvexti snemma
sumars, en hægt er aö láta hana lifa
yfir vetur á björtum, köldum stað og
þarf að vökva hana mjög sparlega í
mesta skammdeginu.
Við getum notað hengilóbelíur sem
hafa verið mjög vinsælar síðustu ár
í stað begónía og pelargónía. Surfinia
sem er eins konar hengitóbakshom
kemur einnig vel út í svalakassa. Þá
er hengilísa mjög falleg en hún er
eingöngu hentug þar sem gott skjól
er og hún þolir alls ekki frost. Skjald-
flétta er einnig mjög góð. Þessar
plöntur era hafðar fremst og hanga
þær fram yfir kassabrúnina.
Plöntur sem vaxa upp em hafðar
næst glugga, þannig að hæstu plönt-
ur em innst og hinar lægri em fram-
ar. Það má í raun prófa allar sumar-
plöntur í kassana, svo sem járnjurt,
apablóm, flauelsblóm, morgunfrú,
paradísarblóm, sumarljóma, tóbaks-
hom, fiðrildablóm og flmskúf. Það
þarf bara aö gæta að litasamsetningu
og nota frekar blóm sem byrja
snemma að blómstra og em í blóma
allt sumarið. Það má gróðursetja þétt
og ekki gleyma að vökva. Ef notaður
er tilbúinn áburður eins og Blákom
eða Græðir IA þarf helst að skipta
áburðargjöfinni. Flestir nota hins veg-
ar góðan blómaáburð sem þeir bæta
út í vökvunarvatnið. Annað slagið er
svo völcvað með breinu vatni svo nær-
ingarefni nái ekki að safhast upp.
Margir Evrópubúar hafa svala-
Algeng sjón i Mið-Evrópu. Þetta er
hæglega hægt hér með því að nota
vindþolnar tegundir.
kassana aldrei auða. Á vetuma fara
þeir út í skóg og sækja sér fura- og
grenigreinar, oft með könglum, sem
þeir svo setja í svalakassana til að
þeir séu ekki berir og óhijálegir og
það kemur hreint ótrúlega vel út.
Umsjónarmaður Húss og garða fór
á stúfana og kannaði verð og gæði.
Hringt var í um 10 staði sem selja
gróðurvörur og sumarblóm og
reyndust svalakassar vera til á 4
stöðum. Úrvalið reyndist mun meira
en hann átti von á. Flestir kassanna |
era úr plasti, misjafhlega þykku.
Stærðir em frá 40 cm að lengd, upp
í 100 cm. Innanmál var oftast um 201
cm á breidd og dýptin var svipuð.
Þó vom tfl dýpri og breiðari kassar.
Látir á plastkössum vora hvítir,
Svalakassa er hægt að smiða úr ýmsu efni. Hér sést fyllt tóbakshorn en
það hefur meira þol gagnvart roki og rigningu heldur en aðaltegundin.
grænir og brúnir. Verðkönnun var
gerð á eftirfarandi stöðum:
Svalakassar Festingar
Blómaval 376-2.000 kr. 416-1.125 kr.
Gróðurvörur 300-500 kr. 600 kr.
Mörk 347-785 kr. 871 kr.
Byko 376-2.000 kr. 400-675 kr.
Dýmstu kassamir í Byko voru úr
fallegum rauðviði og í Blómaváli var
úrvalið ipjög mikið og mismunandi
hvað í kassana var lagt, bæði hvað
efni og vinnu varöar. En niðurstaðan
var sú að verð ódýmstu kassanna
væri sambærilegt á öllum stöðunum.
En svalakassana má líka smíða
heima og þá eftir óskum hvers og
eins.