Þjóðviljinn - 09.07.1958, Qupperneq 4

4) — ÞJÓÐVILJINN — Míðvikudagur 9. júlí 1958
Umíerðarþátfur
Eitt nýyrðanna í umferða-
löggjöfinni nýju er orðið „ak-
reinar“. Þær má s/cilgrei'na
sem samhíiða ræniur, sem
skipta má akbraut í að endi-
löngu, hæfilega breiðar, hver
um sig, fyrir eina röð öku-
tækja (sjá skýringarmynd
til hægri).
Akbrautum Bankastrætis,
Lækjargötu og Austurstrætis
hefur nú verið skipt í akrein-
ár víð mót þessara gatna, og
er það gert með hvítum iínum,
heilum og brotnum. Þegar öku-
tæki nálgast gatnamót, skal
því vikið í rétta akrein, strax
og brotna línan byrjar. Þurfi
bifreiðarstjóri að breyta um
akstursstefnu til þess, þá á
hann að gefa stefnuljósamerki,
en hjólreiða- og bifhjólamenn
eiga að rétta út hægri eða
vinstri hönd eftir því, sem við
á. Ökutæki á að vera í réttri
akrein, óður en heiia línan
tekur við. Aldrei má aka yfir
heilu línuna!
Ökutæki, sem beygja á til,
vinstri á gatnamótunum, skal
•ekið út að vinstri akbrautar-
brún strax og brotna línan
byrjar, og eins og máluðu
örvarnar í akbrautinni gefa
visbendingu um. Ætli ökumað-
ur að halda beint áfram, eða
beygja til hægri úr Banka-
stræti, ekur hann í tæka tíð
yfir á hægri helming götunnar,
eða eins og örvarnar sýna.
Þeggr ökumaður beygír til
vinstn,' ber honunt að aka
eins nálægt vinstri akbrautar-
brún og unnt er. Þegar beygt
er til hægri, skal ökutæki,
þegar það er kömið yfir gatna-
móljn, vera vinstra megin á
akbraut þeirri, sem ekið er inn
á.
Þetta eru í stuttu máli heiztu
reg’urnar, sem hafa ber í huga
á þessum vandasömu gatna-
mótum. Þó ber einnig að gæta
þess, að ökutæki önnur en
strætisvagnar Reykjavíkur
mega ekki beygja til hægri
norðan úr Lækjargötu og inn í
Austurstræti. Ennfremur mega
ökutæki ekki snúa við á
gatnamótunum, þegar þau
koma t. d. sunnan úr Lækjar-
götu. Þá er brýnt fyrir öku-
mönnum að aka ekki af stað
á guiú"'ljósþ r'heldur einurigis,
þegar græna ljósið kviknar.
Ökumenn skyldu og minnast
þess. að taki þejr beygju inn í
næstu götu, eiga fótgangend-
ur réttinn.
Gangbrautir eru málaðar
með breiðum strikum og ber
fótgangendum að nota þser,
þegar þeir fara j'fir akbraut.
Aðeins má ganga yfir götu á
móti grænu Ijósi, Skipting ak-
brautarinnar í akreinar þýðir
stóraukna hættu fyrir þá fót-
gangendur, sem hætta á að
Morgunganga — Hinkrað um stund á Háaleitisvegi
— Á horni Laugavegar og Vegamótastígs —
Nýjasta bókin
EINN MORGUNINN í síðustu
viku var Pósturinn óvenju
snemma á ferli, og af því að
veðrið var svo einstaklega
milt og gott, tók hann sig til
og fór í langa gönguferð. Fólk
er stundum að deila um það,
hvort fallegra sé í Austur-
eða Vesturbænum, Vesturbæ-
ingum finnst auðvitað fall-
legra í sinum bæjarhluta,
A usturbæingum í sínum. Sjálf-
um finnst mér allstaðar
fallegt hér í bænum, þar sem
maðiir á annað borð sér eitt-
hvað annað fyrir augunum en
gráa múrveggi næstu húsa og
rykuga g'tuna. Umræddan
morgun fór ég m.a. um Háa-
leitisveginn, og á hæðinni þar
sem bæði sér yfir Fossvoginn
og Kópavoginn og Álftanesið
anoarsvegar, en sundin og
evjarnar og Esjuna í baksýn
hinsvegar, — já þar á hæð-
inni var vemlega fallegt þenn-
an morgun. Það var stillilogn,
vogarmr og sundin spegilslétt,
! og af því að þetta var mjög
‘„snemma morgun, ríkti enn þá
‘ diúp kj'rrð yfir byggðinni í
Kópavogi og Fossvogi. Þarna
nam éar staðar góða stund og
hlustaði á fuglakvak, sem
minnti mig á vordaga bemsk-
unnar í afskekktri sveit,
1 mörg ár aftur í tímanum. —
Máður þarf eftir allt saman
í ekki að fara upp í sveit til
! jþess að njóta unaðslegrair
kyrrðar, fuglakvaks og fagurs
umhverfis, aðeins að fara dá-
lítið fyrr á fætur en venju-
lega, og hver ætli eé ekki
jafngóður fyrir því, þótt hann
stytti morgunblundinn um tvo
klukkutíma, drattist á lapp-
ir og fái sér göngutúr í blíð-
viðrinu. — Seinna þennan
sama dag var ég á labbi hing-
að og þangað um bæinn. Ég
kom á Laugaveg 18, eða á
hornið á Laugavegi og Vega-
mótastig, þar sem hús Máls
og menningar á að rísa. Á að
rísa, segi ég; —- skal rísa,
segja hinir bjartsýnu for-
ustumenn félagsins. Það var
verið að vinna þarna í gmnn-
inum að mótauppslætti, sýnd-
ist mér; a. m. k. vom komn-
ar uppistöður þarna niðri
í gmnninum. Og manni verð-
ur hugsað til þeirra tíma
þegar Mál og menning var
stofnað: það vom vissulega
erfiðir tí.mar fyrir menning-
una í landinu, þröngsýnn og
ihaldssamur andi sveif yfir
öllum v'tnum, stórfé var lagt
til höfuðs allri frjálsri hugs-
un, og óðar og Mál og menn-
ing hafði verið stofnað var
hleypt af stokk.unum útgáfu-
félagi með ótakmörkuðu fjár-
magni á bak við sig í því
augnamiði að ganga af Máli
og menningu dauðu. En
bjartsýni þeirra, sem for-
göngu höfðu um stofnun Máls
og menningar varð sér ekki
llt
1 I t
1 I t
v't
OKUMENN-
Ak/t oldrei yfir heita, hvita llnu /
Akii af sfoð ó grcenu /jósi, en ekki oguluf
Gefió merki,ef þerætíió aó beygjo og
munib ob virbo rétí fófgangenda /
FÓTGANGENDUR ■
Mof/Ó merkfu gongbrouhrnor (
Gangib ekki yfir gófu a mófi
rauÓu Ijosi !
AKREINASK/PT/NG
GATNAMÓT
BANKASTRÆTIS, LÆKJAR-
GÖTU OG AUSTURSTRÆT/5
SknftMa btrjervarkfrmirtge
/- 7-'511 ~
Hvernig á að alía gatnamót Bankastrætis, Lækjargötu og
Austurslrætis samkvæmt nýju lunferðarlöggjöfinni?
Eg las það í blöðunum í gær
eða fyrradag að ekið hefði ver-
ið á þrjár sauðkindur í Ljósa-
vatnsskarði og um svipað leyti
á tvö unglömb. Og í dag, sem
er sunnudagur 6. júlí, birtist
frétt í Morgunblaðinu á þessa
leið: „Hinn 20. júní ók bíll
á hross, á veginum fyrir vest-
an Gröf í Víðidal í Vestur-
Iiúnavatnssýslu, með þeim af-
leiðingum að báðir afturfætur
brotnuðu svo iað beinin stóðu >
út úr skinninu.“ Slíkar fréttir ,
mega ófagrar teljast, ef sann- ;
ar eru, og bera vott um brjál-.
æðislegan akstur og ábyrgðar-J
leysi. * j|
En ómennskan gengur þó I
lengst í því ef menn segja eng-^.
um frá að þeir hafi ekið á
skepnurnar, svo hægt væri að
stytta kvalastundir þeirra, því
það væri mannlegra af öku-
manninum, heldur en að yfir-
gefa ósjálfbjarga og limlestar
skepnur í kvölum sínum úti
á víðavangi, þar sem enginn
veit um líðan þeirra. —
Sauðkindin og hesturinn eru
félagar flestra íslendinga frá
fyrstu barnsávum, og þeir sem
þannig breyta við þessa
sagnafáu félaga, sem engum
illt gera, en öllum gagn, hvað
mundu þeir mönnum gera, ef
þyrðu?
Fyrir mörgum árum komu
út svokallaðar stéttavísur eftir
Svein frá Elivogum. Og þar á
meðal vísur um bílstjóra.
Þótti þá mörgum fullfast a8
orði kveðið, en það er eins og
umsögrt Sveins í eftirfarandi
vísu hafi sannazt á sumum bíl-
stjórum síðan, eftir reýnslunni
að dæma:
Veginn bæla bílstjórar
bænda fæla. truntumar.
Bensín-svælú safnarar,
sannir þræla jafningjar.
Á þeim árum sem þessi visa
var kveðin kom það sér oft illa
í sveitinni, þegar hestar fæld-
ust bílana og þutu á öræfi uþp,
en við því gátu bílstjórar ekki
gert.
En nú aka þeir á skepnur og
beinbrjóta, án þess að láta
nokkurn mann vita, og flýja
þannig eins og þjófar, sem vita
upp á sig skömmina. SHkt er
þrælmennska. —
Hvað gera dýraverndunar-
félögin?
Svipall.
Fœðið í Hegningarbúsinu
ganga á móti rauðu Ijósi.
Merkingar þær, sem hér héf-
ur verið frá greint, svo og
allt fyrirkomulag aksturs, mið-
ar að því að örva umferð
gatnamótanna. Hver sá vegfar-
andi, sem fer eftir þessum regL
um, leggur sitt lóð á vogar-
skálina tU þess að minnka taf-
ir og forða slysum.
Ásgeir Þór Ásgeirsson.
til skammar, og maður hlýtur
að spyrja: Þurfti ekki enn
þá meiri bjartsýni og stór-
hug til að ráðast í stofnun
félagsins á sínum tíma heldur
en að reisa stórhýsið á homi
Laugarvegar og Vegamóta-
stígs núna? Það þarf gífur-
legt fé til að reisa þetta hús,
og auðvitað þarf hlutur Máls
og menningar í því að verða
sem allra stærstur. I fyrsta
Tímaritsheftinu þetta ár er
gerð grein fyrir hlutafjárscfn-
un félagsins til byggingarinn-
ar. Pósturinn vill aðeins minna
á, enn sem fyrr er það sam-
takamáttur fjöldans, sem fé-
lagið treystir á. Og ykkur að
segja, held ég að margt sé
manni boðið til kaups á 300
krónur, sem er á allan hátt
ómerkilegra en hin einkar
smekklega útgáfa félagsins á
kvæðum og sögum Jónasar
Hallgrímssonar, en hver sá
sem kaupir þá hók, stuðlar að
því að auka hlutafé Máls og
menningar í Vegamótum“. —
Þá gaf ég mér tima til að
líta inn í eina bókabúð. Nýj-
asta íslenzka bókin, sem ég
sá þar var „Sá ég spóa“ eftir
Svavar Gests. (Höfundamafn-
ið er nú reyndar stafsett:
svavar gests samkvæmt nýj-
ustu sérvizku). Á kápusíðu
var vikið að því að bókmennt-
ir okkar væm fátækar af
skopi og fyndni, og víst má
það til sanns vegar færa. Um
hitt. get ég ekki dæmt, hvort
spóaþættir Svavars bæta þar
vemlega úr skák, ég hef ekki
lesið þá. En einhvern veginn
granar mig, að Svavar sé tals-
verður humoristi, og sumar
sögumar í Vangadansi vom
býsna laglega skrifaðar og
skemmtilegar, þótt sú bók
gæti varia talizt veigamikill
skáldskapur.
Miðvikudaginn 2. júlí birti
Tíminn smágretn um fæðið í
Hegningarhúsinu og lætur
fylgja mynd með af máltíð þar.
Mér finnst þessi grein léleg, og
gefa allrangar upplýsingar um
matarræðið þar. Það má
kannski segja að fangar þar
hafi nóg að borða, en fæðið er
mjög einhliða; matseðill vik-
unnar er ailtaf sá sami, og er
hann svohljóðandi: Alla daga
vikunnar er morgunverðurinn
1 kanna af svörtu kaffi og 2
hálfþurrar franskbrauðssneið-
ar, en það litla sem á þeim er,
er smjörlíki. Hádegisverðurinn
sem er skársta máltíðin er
soðið kjöt og kjötsúpa á þriðju-
dögum og fimmtudögum, en
hina dagana er soðinn fiskur
og mjólkurveilingur eða sæt-
súpa. Annan hvern sunnudag
er steikt kjöt og tvíbökumjólk:
en soðið kjöt hina. Það mætti
kannski segja að þetta væri
sæmilegt fæði ef sá böggull
fylgdi ekki skammrifi að vana-
lega er bæði kjöt og fiskur
orðið hálfkah áður en föngum
gefst kostur á að neyta þess.
Ekki er neitt um miðjan dag-
inn nema ef fangar eiga sjálfir
kaffi, en mér virðast þeir oftast
eiga nógu erfitt m_eð að afla
sér tóbaks, þó þeir þurfi ekki
einnig að sjá sér fyrir kaffi.
Kvöldmáltíð er alltaf sú sama
smurt brauð og mjólk og geta
fangar fengið effir vild afi
brauði, en mjólkin er skömmt-
Framhald á 11. siðu.