Þjóðviljinn - 26.10.1960, Blaðsíða 10

Þjóðviljinn - 26.10.1960, Blaðsíða 10
£10) — ÞJÓÐVILJINN — Miðvikudagur 26: október 1960 : F'rarn'hiJd af "1. síðu. ' á að tapa íbúðum sínum vegna lánsfjárkreppunnar og vaxtaokursins. Viðreisnin hefur þannig: hunað atvinnuvegina, skert lífskjör almennings, dregið úr æskilegum í'ram- kvæmdum, knúið I?jóðlna í ^óliag: txð 'viðskiptakjör, og leitt af sér ýmiskonar öfugfróun í atvinnulífi þjóðarinnar. Afleiðing viðre;snarinnar verða minnkandi þjóðartekj- ur. Þjóðin sem heild tapar. Milliliðakostnaðurinn íþyngir framleiðslunni og lífskjörum En hverjir græða á við- reisninni ? ; Það er augljóst, að það er- lenda peningavald, sem mest i-éði um, að hin nýja stefna í viðskiptamálunum var upp íekin, það græðir. Og innanlands mun banka- kerfið stórgræða, einkum þó Seðlabankinn. Bókfærður gróði bankanna verður varla undir 150—200 milljónum króna á iþessu ári. Gróði bankanna kemur að verulegu leyti fram sem bók- lialdslegt tap á atvinnuvegum landsins. Þá er enginn vafi á þv'i, að nökkur iðnfyrirtæki hafa stórgrætt á gengislækkuninni. Er þar fyrst og fremst um þau fyrirtæki að ræða, sem lítil útgjöld hafa, sem eru í beinum tengslum við erlent verðlag, en hafa þó fengið að hækka útsöluverð framleiðslu sinnar til samræmis við erlent verðlag, Þá er vitað, að skipafélög þau, sem starfa á erlendum flutningatöxtum, hafa stór- grætt á gengislækkuninni þar sem vinnulaunin á þeim hafa fremur lækkað, en hækkað. Og enginn vafi leikur á því, að ýmsir heildsalar hafa grætt vel á verðsveiflu geng- isbreytingarinnar. Þessir aðilar hafa allir grætt, þeir hafa fengið sinn drjúga hluta af því, sem al- menningur- í landinu hefur tapað á hinum nýju efna- hagsráðstöfunum. Það hefur lengi verið 'klif- að á því, sem aðalvanda ís- 'ienzkra efnahagsmála, að það sé tap á sjávarútvegi okk- ar. I sífellu er talað um tap .bátaflotans, tap fiskiðnaðar- ins, tap togaranna o.s.frv. Almenningur í landinu er löngu orðinn þreyttur á þvr að heyra um þessi töp út- gerðarinnar og verða að þola ýmist þessar ráðsta.fanir eða aðrar til þess að bjarga aðal- atvinnuvegi þjóðarinnar úr þe3sum sifellda taprekstri. Það er auðvitað rangt í grundvallaratriðum að tala um taprekstur sjávarútvegs- ins á þann ihátt sem gert er. Tap útgerðarinnar er bók- haldslegt, en raunverulega hefur þjóðarbúið hagnað af -sjávarútveginum. Tap útgerðarinnar stafar af því að ýmsir milliliðir í þjóðfélaginu fá að skattleggja hana langt úr hófi. Tap útgerðarinnar kemur m.a fram sem 150 millj. kr. gróði bankanna I landinu. Tap útgerðarinnar kemur fram í 40—50 millj. króna grcða olíufélaganna í landinu. Tapið 'kemur f ram í gróða yátryggingafélaga, í gróða skipafélaga, og síðast en ekki sízt í gróða heildsala og ann- arra slíkra milHliða. Það er þýðingarlaust með öllu fyrir núverandi ríkis- stjórn að halda því lengur fram, að orsa'ka hins bók- haldslega taps útgerðarinn- ar sé að leita í of háu kaup- gjaldi verkafólks og sjó- manna. Nú liggur það svo Ijóst fyrir sem verða má, að kaup íslenzkra verkamanna í fiskiðnaði okkar er lægra, en verkamanna 'í fiskiðnaði Noregs. Og það liggur líka fyrir, að fiskverðið sem fisk- iðnaðurinn i Noregi greiðir er miklu hærra, en íslenzki fis'kiðnaðurinn getur greitt. Skýringin á taprekstrinum hér og hinu lága fiskverði, liggur því ekki í of háu kaup- gjaldi eins og ríkisstjórnarlið- ið hefur reynt að halda fram, heldur í því, að hér liggja milliliðirnir tneð meiri þunga á framleiðsluiíhi éri þar. Þar taka bankarnir 2—3% vexti, en hér 11—12%. Þessi mismunur einn gæti lyft fiskverðinu hér upp um 30—-40 aura á hvert fiskkíló. Það "kostar mikið að halda uppi í þjóðfélagi 170 þúsund sálna 7 bönkum, eða svip- aðri bankastarfsemi og ger- ist með stórþjóðunum. Það kostar nokkuð að halda uppi þremur olíuhringum og þreföldu dreifingarkerfi um allt land. Það kostar nokkuð að halda uppi 15—20 vátryggingarfé- lögum. iÞað kostar mikið að gera út 300—400 heildsala. Og það er kostnaðarsamt fyrir litla þjóð, að gera út rí'kisstjórn sem eyðir 41 milljón króna á ári í beinan reksturskostnað og' sem eyðir 77 milljónum í dóm- og löggæzlu á hverju ári. Það er sl'íkur milliliðakostn- aður sem iþessi, sem verið hefur og er of þungur á f ram- leiðsluatvinnuvegunum og héldur niðri lífskjöram al- mennings í landinu. Það er þennan millilíða- kostnað sem þarf að minnka. aumræou í anda .yiðreisnarstefiiunna,rj,, Hið fyrra sem lagt vár fram á s.l. vetri hækkaði rík- isútgjöldin um marga tugi milljóna, þrátt fyrir raun- verulegan samdrátt í verkleg- um framkvæmdum. Þetta frumvarp boðar enn hækkuð ríkisútgjöld og enn aukinn samdrátt í verklegum fram- kvæmdum og stuðningi við at- vinnuvegina. Þegar fyrra fjárlaga.frum- varp viðreisnarinnar var lagt fram, sagði Morgunblaðið að það ^tefndi að stórfelldum sparnaði í rekstri ríkisins. Sá stórfelldi sparnaður snerist brátt upp í aukin út- gjöld á flestum sviðum emb- ættiskerfisins. En fjármálaráðherranii lof- aði sparnaði og sagði að nú skyldu slíkar tillögur undir- búnar. En hvar er sparnaðinn að finna í þessu frumvarpi, sem þó boðar bækkuð ríkisútgjöld þegar aUt kemur til alls? Jú, sparnaðurinn er á nokkr- um liðum. En á hvaða liðum? Mestur á sparnaðurinn að verða á samgöngum á sjó, þar á að spara 5 milljónir . króna. . , Sparnaðarleiðin mun vera sú að selja Esjuna úr landi og láta það fólk, sem nú hef- ur fengið póstinn sinn og vörur einu sinni í mánuði, eða kannski hálfsmánaðar- lega, hafa eftirleiðis 1/3 eða helmingi lakari þjónustu, en það hefu'r haft. Vissulega er þetta sparnað- ur og ber að meta að verðleik- um. Þá á að spara 1 milljón 950 þús. krónur á lækkun f járveitinga til haf narf ram- kvæmda. Hér er llka um athyglis- verðan sparnað að. ræða. Þá á að lækka útgjöld við jarðboranir um'3,6 nínijoríir ,.,Þá,.á að...læ;kka rútgjöld. til.o landteelgisgæzlu.;rfirh: 3- s millj,. . 750 þúsuiid krónur og fer ekki illa á því eins og ráðgert er að halda á landhelgismál- inu. Og svo á að spara 100 þús. kr. byggingarstyr'k til Blindra^élagsins. og verður að .gsgja. að þröngt hefur verið fyrir dyrum fjármálaráðherra og mikill vandi á höndum að finna einhverjar sparnaðar- léiðir, þegar gripið hefur ver- ið til þess að spara á hinum blindu. Það er auðvitað reginfjar- stæða að tala um sparnað í ríkisrekstrinum samkvæmt .fyrirliggjandi fjárlagafrum- varpi. Þar eru hins vegar teknir upp ýmsir heirrísku- legir eyðsluliðir eins og t.d. Kvíabryggju-úthaldið sem enn er komið á ríkið og kost- ar nú um eina milljón á ári. En það sem mestu máli skiptir er, að raunveruleg þjónusta ríkisins «ð atvinnu- vegi landsins fer minnkandi vegna vaxandi dýrtíðar. Tökum t.d. framlög til fiski- leitar og f iskirannsókna. Sama fjárhæð er veitt í þessu skyni árið 1961 og var árið 1958,^ en það þýðir að raunverulega verður dregið úr fiskileit og fiskirannsóknum um 1/3 frá því sem þá var. Skip í leit- arleiðangra kostar nú að minnsta kosti þriðjungi meira, en það kostaði þá. Svona er raunverulega háttað framlög- um rikisins til stuðnings at- vinnuvegunum og til verk- legra framkvæmda. Þetta er stefna viðreisnar- innar Þetta er eiríkenni þeirr- ar stefnu, sem nú er að reka atvinnuvegi þjóðarinnar í strand og sem þjarmar að lífskjörum fólksins í landinu. Framtíðarhagsmunum þjoðarinnar fórnað með svikasamningum Esjan seld úr landð og styrkur tekinn af blinda fólkinu Hæstvirtur fjármálaráð- viðreisnarinnar. herra hefur hér gert grein Auðvitað er þetta frumvarp fyrir öðru fjárlagafrumvarpi eins og hið fyrra, fullkomlega Miklar hættur steðja nú að þjóðinni. Aðalatvinnuvegirnir eru að lamast vegna rangrar efna- 'hagsstefnu. "Otgerðarmenn boða stöðvun fiskiskipaflotans um næstu á'ramót. Launastéttir landsins eru að rísa upp. Þær una ekki lengur lífskjaraskerðing- unni. Verkföll eru fyrirsjáan- leg. Erlent vald sækir að þjóðinni með vaxandi áfergju. Það erlenda vald, sem hugsað hefur sér Island sem fram- varðsstöð i striði og hentugan vígvöll og heldur landinu her- setnu, hefur nú einnig knúð fram stefnu sitía í viðskipta- og efnahagsmálum þjóðarinn- ar. Það er þetta sama erlenda vald sem nú treður yfir hund- flata íslenzka ríkisstjórn og krefst sér til handa fiski- miðanna við strendur lands- ins, sjálfa lífsbjörg þjóðar- innar. Og ríkisstjcrn Island hefur gengið til samninga við hina erlendu ofbeldismenn, við þá menn sem lítilsvirt hafa ís- lenzk lög, traðkað á rétti okkar og boðið okkur upp á að skjóta okkur eins og hunda í okkar eigin - íslenzku larid- ihelgi. Svikin 5 landhelgismálinu eru undirbúin. Þar er aðeins 'beðið eftir tækifæri. Af fullkomnu siðleysi er stefnt að því að kljufa þjóð- ina í landihelgismálinu. Það á að fórna vissum landshlut- um, vissum íbúum landsins, vissum hluta af landhelginni, en aðrir eiga að sleppa svona á yfirborðinu. En auðvitað sleppur enginn landsmaður, auðvitað er með slíkum svikum verið að tapa landhelgismálinu sem heild og fórna framtíðarhagsmunum allrar þjóðarinnar. Auðvitað er það aðeins blekking að lýsa yfir viðbótarfriðunar- svæðum fyrir utan 12 mílurn- ar á vissum svæðum við land- ið undir þvi yfirskini að ver- ið sé að friða meira af land- igrunninu, þegar semja á við erlenda aðila á sama tíma um veiðar innan 12 mílna mark- anna annarsstaðar og minnka því stórlega friðun land- grunnsins þar. Ef einlægur vilji væri til þess að auka friðun fiski- miðanna á landgrunninu um- fram það sem nú er, þá ætti hvergi að gefa eftir.af. land- grunninu innan 12 mílnanna en reyna sérstaka friðun fyr- i^ utan s.amkyæmt.Jarídgruims- logunum frá 1948. ..N.eaj^friðunin, serí^ ráðgerð er ,fyrir utan 12 mílna mörk- in er ætluð til þess að villa Islendingum sýn á meðan verið er að semja um undan- hald i landhelgismá.linu og hleypa hinu erlenda yfirgangs- valdi upn á viðkvæmustu upp- eldisstöðvarnar við landið. Verndun fiskimiðanna við strendur landsins er veiga- mesta undirstaðan í efnahags- málum Islands. Þessa undir- stöðu á nú að"'færa úr skorð- um. Þannig ætlar hið erlenda yfirgangsvald að tryggja stöðu sína í víghreiðrinu hér með lömuðu atvinnulífi landsins og undirstöðuveiku efnahags- lífi. Það er margt sem bendir til þess, að íslenzka þjóðin sjái betur í dag en öft áður, ihvað raunverulega ér að ger- ast í íslenzkum stjórnmálum að hún sjái nú loppu hins er- lenda valds sem teygir sig eftir Islandi öllu, og ætlar sér að ráða öllum þess málum. Fyrsta ver*k þjóðarinnar til varnar verður að losa sig við núverandi ríkisstjórn — um- bjóðanda hins erlenda yalds. Moskvubréf Framhald af 4. síðu þeirra einkum, fólginn í rúss- neskum málurum seinni hluta 19. aldar. — þá er hætt við að þeim hlutum fækki mikið, sem menn vilja telja fagra. Hinsvegar: þegar menn horfa á Rúbljof, já eða á indverska list eða japanska (sem Eren- búrg reyndi að útskýra mönn- um) þá eru menn annaðhvort ósnortnir, eða hljóta að neyð- ast til einhvers.endurmats á þeim skoðunum sem þeir hafa skapað sér. Og þá veita þeir máski athygli þeirri stað- reynd, að skólar, þjóðir, tíma- bil skapa ekki einungis mjög margbreytilega list, heldur á öll þessi list mörg stórfeng- leg leyiidarmál sameiginlega. Eg má fullyrða að ungir menn bera mikla virðingu fyr- ir formi, formvilji þeirra hef- ur styr'kzt. Það hafa ýmsir skemmtilegir smámunir komið fram á sýningum, aðallega hlutir til skrauts og skemmt- unar. Iþrottir Framhald af 9. síðu lega góðu fyrir handknattleik- inn í framtíðinni. Þó eru þau engan veginn í þeirri þjálíun sem þau verða síðar í vetur, þar er Ármann þó lengst kom- inn. En hafið í huga ungu mer.n að æí'iríg og aftur æfing er það sem skapar meistarann. Þess má að lokum geta að í þau þrjú leikkvöld, sem liðin erii, þegar þetta er skrifað, hafa allir dómarar sem skipaðir hafa verið á leikina komið að ein-: um undanteknum, og er það góð byrjun miðað við siðasta leik- tímabil. Dómarar voru þetta kvöld: Sveinn Kristjánsson, Eyjólfur Karlsson, Gunnar Jónsson og Karl Jóhannsson og Daníel Benjamínsson sem dæmdu í forföllum.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.