Þjóðviljinn - 01.04.1978, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 01.04.1978, Blaðsíða 2
2 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 1. aprll 1978 AF „FEW FACTS" í ár eru hákvæmlega 428 ár síðan Jón biskup Arason var höggvinn. AAér reiknast að þetta séu 5135 mánuðir eða 22286 v'tkur eða samasem 156.220 dagar. Þessi sögulega staðreynd kom upp í huga minn þegar ég hafði lesið bók ameríska, sem mér barst í hendur fyrir nokkru og heitir á frummálinu „Few Facts", en hún fjallar um áhrif viskís á mannslíkamann og raunar um brennivinsbölið almennt. Bæklingur þessi segir frá þeim liffærum sem verða fyrir varanlegum skaða, þegar brennivín er drukkið, og eru þau sem mest er um fjallað heilinn og lifrin. Fullyrt er í rit- lingnum að f jöldinn allur af frumum i heilan- um geispi golunni við hvert viskíglas sem drukkið er, og má þá segja að það sé engin smá sláturtíð sem höfuðinnihald mitt og sumra minna vina og kunningja hef ur gengið í gegnum. Hvað viðvíkur lif rinni er það f ullyrt, að eftir að hún er farin að gefa sig, þá stytti maður lif sitt um einn dag við hvern tvöf aldan viskísjúss sem drukkinn er. Er ég nú aftur kominn að dánardægri Jóns Arasonar, því einn af mínum bestu vinum fékk lifraraðvör- un, þegar hann var 24 ára. Nú er hann 61 árs. Hann hefur í þessi 36 ár, sem liðin eru síðan hann fékk að vita allt hið sanna um lifrina, drukkið eina f lösku af viskí á dag og í hverri viskíflösku eru tólf tvöfaldir: sem sagt 4380 tvöfaldir. Hann hefur með öðrum orðum stytt líf sitt um 4380 daga á ári í 36 ár, en það eru samtals 157.680 dagar. Ef kenningin um viskí- ið og lif rina er rétt, þá nær hann því að hafa látist 1460 dögum á undan Jóni Arasyni, eða með öðrum orðum nákvæmlega uppá dag f jórum árum á undan síðasta íslendingnum, árið 1546. Ef marka má bóklna, þá gegnir allt öðru máli með heilann en lif rina.Endalaust er hægt að dæla í sig viskii án þess að stytta æviskeið- ið, en með slíku hátterni eru menn sífellt í því að f jöldamyrða heilasellurnar, en sumir telja að öll viðbrögð, athaf nir og mannleg hugsun eigi sér upptök í innihaldi höfuðsins, heilan- um. Þá staðreynd að sumir þeirra, sem maður hittir, eru ekki löngu orðnir vanvitar vegna þessara f jöldamorða á heilasellum, má þakka því, að f jöldi heilasellna er slíkur, að það hálf a væri nóg. i heilanum eru miðstöðvar alls kon- ar hvata, svo sem náungakærleiks og stelsýki, móðurástar, ofsóknarbrjálæðis, sannleiksast- ar, framsóknarhyggju, já jafnvel kommún- isma, kvalalosta,mannvonsku,kvensemi, kyn- villuög morðæðis. Og í heilanum er líká sér- stök stöð fyrir brennivínsbölið. Til er læknisaðgerð sem á fræðimáli hefur verið nef nd lobotomi og er í því f ólgin að f ara inní höf uð fólks og „taka úr sambandi" vissar stöðvar, sem stjórna neikvæðum (eða réttara sagt það sem samf élagið álítur neikvæðar) at- höfnum. Þessi aðgerð hef ur þótt orka svo tvímælis að liklega er henni ekki lengur beitt, en stundum gat komið fyrir að sjálfsbjargarviðleitnin væri tekin úr fólki, sem lækna átti við stelsýki, og var þá oft erfitt að greina hvort aðgerðin hefði heppnast eða ekki. I bókinni „Few Facts" er talinn fræðilegur möguleiki á,að viskidrykkja geti þjónað sama tilgangi og lobotomi, en auðvitað er það hrein hending hvaða heilasellur menn drepa þegar þeir drekka, hvað þeir m.ö.o. drekka f rá sér. Ljóst er, að við drykkju tortimast fyrst þær stöðvar sem stjórna náungakærleika, móður- ást og barnakærleik, síðan fara göfuglyndi, guðhræðsla og góðir siðir og svo hreinlæti, hógværð, háttvísi og lítillæti. Þegar búið er að tortíma öllum miðstöðvum mannlegrar göf gi í heilanum hlýtur að f ara að koma að löstunum. Þannig ætti það að vera f ræðilega hugsanlegt að drepa þær heilasellur líka, sem stjórna stel- sýki, ágirnd, öfund, kynvillu, kvensemi, fylgi- spekt við Alþýðuflokkinn, kvalalosta, sjálfs- pyntingarlosta o.s.frv. Og nú kem ég að því sem er mergurinn málsins í bókinni „Few Facts". Það er fræðilegur möguleiki að hægt sémeðkerfisbundinni ofdrykkjuað drepa þær heilasellur, sem stjórna brennivínsástríðunni, drekka úr sér alkoholismann. Um það hvenær slikt gerist getur enginn maður sagt, slíkt er hreint happadrætti. Hjá sumum gerist það ef til vill ekki fyrr enallt hitter farið, en hjá öðr- um tiltölulega snemma. En hvað sem öðru líður er það lokaniður- staða þessarar ágætu amerísku bókar um brennivinsbölið, að menn eigi ekki að drekka nema þrisvar á ári og þá aldrei meira en þrjá mánuði í senn. Eða eins og Halla sagði við Fjalla-Eyvind: Drekktu elsku ástin mín aðeins stutt og sjaldan, annars getur görótt vín gjörbreytt þér i fyllisvin, í gröfinni síðan geymt þig jökulkaldan. Flosi Textíl í Norræna húsinu i dag kl. 15 verður opnuð I kjall- ara Norræna hússins fyrsta sam- sýning Textflfélagsins, en þaö var stofnað i október 1974. Félags- menn eru 21 talsins. Á sýningunni eru verk eftir 17 félagsmenri og kennir þar ýmissa grasa. Tilgangur þessarar sýningar er að kynna þao nýjasta sem félagsmenn eru að vinna vi6, og er fyrirhugað a6 halda sllkar sýningar annao hvert ár fram- vegis. Tauþrykkt klæoi i gluggatjöld, púöa eða fatnaö sýna þær Ásrún Kristjánsdóttir, Steinunn Berg- steinsdóttir og Þorbjörg Þóröar- döttir. Hildur Hákonardéttir sýnir finnskan vefnaö, og þessa mynd tók eik I gær, þegar hún var aö hengja upp mynd slna af skáldkonunni Huldu. Yrsa litla fylgist með. Myndvefnað sýna Anna Þóra Karlsdóttir, Asgerður Ester Búa- dóttir, Guðrún Gunnarsdóttir, Guðrún Jónasdóttir, Hanna Ragnarsdóttir, Hildur Hákonar- dóttir, Ragna Róbertsdóttir, Salome Fannberg, Sigrún Sverrisdóttir og Steinunn Páls- dóttir. Aimennan vefnað sýna Anna Halla Björgvinsdóttir, og Sigur- laug Jóhannesdóttir. Anna Halla sýnir handofin sjöl úr eingirni og Sigurlaug handofnar skikkjur. Þá sýnir Eva Vilhelmsdóttir fatahönnuður smekkbuxur úr flaueli, sem Faco er að hefja framleiðslu á og ýmsan fatnað sem hún hefur hannað fyrir Ala- foss, en efnið i þeim hefur Guðrún Gunnarsdóttir hannað. Vélofin áklæði til verksmiðju- framleiðslu sýna Guðrún Gunnarsdóttir og Guðrún Jónas- dóttir. Friður Olafsdóttir sýnir litlar quílt-myndir og silkiþrykk. Eins og sjá má af þessari upp- talningu er sýningin i Norræna húsinu fjölbreytt. og forvitnilegt er að kynnast hversu vandvirkir islenskir textilhönnuðir eru og hversu fjölþætt viðfangsefni þeirra eru. Sýningin i Norræna húsinu verður opin daglega frá 14—22 og lýkurhenni mánudaginn 10. april. —AI. Steinunn Pálsdóttir, Sigurlaug Jóhannesdóttir og Guðrún Gunnars- dóttir hengja upp vélofin klæði, sem Guðrún hefur hannað fyrir Ala- foss. Ljósm. — eik. Sæmdir krossum Forseti íslands hefir sæmt eftirtalda islenska rikisborgara heiðursmerki hinnar islensku fálkaorðu: Eirik Brynjólfsson, forstöðu- mann Kristneshælis, riddara- krossi, fyrir störf i þágu Kristnes- hælis. Gunnar Friðriksson, forseta Slysavarnafélags íslands, stór- riddarakrossi, fyrir störf að slysavarnamálum. Frú Jónu Erlendsdóttur, fyrr- verandi formann Hvitabandsins, riddarakrossi, fyrir liknar- og félagsmálastörf. Karl Guðmundsson frá Vals- hamri, fyrrverandi bonda, ridd- arakrossi, fyrir félagsmálastörf. Dr. Sturlu Friðriksson, erfða- fræðing, riddarakrossi, fyrir vis- inda- og félagsmálastörf. Ljósmyndasýning í Klausturhólum Dagana 1.—14. aprll sýnir dansk-Islenstki ljósmyndarinn Nanna Bilchert um 60 myndir i húsnæði Guðmundar Axelssonar, Klausturhóium. Sýningin verður opin alla daga frá 2—6. Nanna Biichert fæddist árið 1937 i Kaupmannahöfn, en ólst upp viö Laugaveginn. Hún átti islenska móður, en danskan föð- ur. Þau dóu bæði þegar hún var litil, svo niu ára gömul kom hún i fóstur til ömmu sinnar i Reykja- vik, Herdisar Jónsdóttur. Hún tók stúdentspróf frá menntaskólan- um hér, en giftist siðan til Dan- merkur aftur. Um skeið las hún fornleifafræði við háskólann i Höfn, en 1969 fór hún að taka ljósmyndir. Fyrst voru það aðallega fréttamyndir og þessháttar fyrir dagblöð og timarit. Það gerir hún enn, en smátt og smátt fóru augu hennar að opnast fyrir þvi hvað mynda- vélin er sniðugur kassi til að skálda með. Arangurinn af til- raunum hennar i þvi efni hefur verið hengdur upp á ýmsum sýn- ingum i opinberum stofnunum og gallerium i Kaupmannahöfn og ut um land,og eins i Hamborg og Stuttgart. 1977 var hún kynnt á Kunstnernes Sommerudstilling og þetta árið tekur hún þátt i vor- sýningunni á Charlottenborg.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.