Þjóðviljinn - 29.11.1978, Qupperneq 7

Miðvikudagur 29. nóvember 1978 ÞJÓÐVILJINN — SfÐA 7
Samt ná þessir svokölluöu borgarskærulidar engu
meiri árangri en þeir embættismenn sem eiga ad
sjá um snjóhreinsun í íslensku bæjarfélagi, en um
þá síðarnefndu og yfirmenn þeirra, pólitíkusana,
er aldrei talað
Hversu lengi ætla ráöamenn Reykjavíkurborgar
ad framkvæma þá stefnu að
Fjölga fötluðum?
Fyrir nokkrum dögum skrapp
ég stutta bæjarleiö i höfuöborg-
inni. Ég heföi ekki komiö út
fyrir hússins dyr i nokkra daga
en fylgst meö þvl út um glugga
aö snjó haföi kyngt niöur, svo aö
ég ákvaö aö fara ekki i bil min-
um til þess aö foröast ógikigur,
heldur pantaöi leigubil. Þegar
ég haföi stjáklaö niöur tröpp-
urnar meö hækjurnar minar og
var kominn niöur á jörö sá ég
þakiö á leigubilnum úti á göt-
unni. Amilli min og bilsins var
hins vegar afar breiö og> há
snjólön, óyfirstíganleg öllum
nema fuglinum fljúgandi, lang-
þjálfiAum fjallgöngugörpum
eöa laxveiöisnillingum i vööl-
um. Ég skyggndist i kringum
mig og kom auga á vik I löninni,
geröa handa bil svo aö hann
kæmist i skúrinn sinn. Ég færði
mér þessa vik I nyt af blygðun-
arleysi, þó hún væri auðvitað
aöeins ætluö bil, ogkomst þann-
ig inn i leigubifreiöina. A leið-
inni til áfangastaöar horföi ég út
um glugga, og sá aö engu var
likara en á heföi skolliö borg-
arastyrjöld I Reykjavik; öll
ibúöarhús voru umlukin háum
virkisveggjum, en göturnar
auöar svo aö fulltrúar laga og
réttar kæmust leiöar sinnar á
sem greiöastan hátt. A áfanga-
staö lenti ég i hliðstæöum vand-
kvæöum og heima.
Viö höfuöborgarbúar höfum
ekki haft mikil kynni af snjó siö-
ustu veturna, en ég hef lifað i
nærrisexáratugi ogá þviminn-
ingar. Ég rif jaöi upp i huganum
aö s vona heföi veriö brugöist viö
snjókomu hérlendis alla mina
tiö, snjó rutt af bilaslóöum upp á
gönguslóöir, en siöan ekkert um
hann sinnt. Yröi snjór mikill,
breyttist hann smátt og smátt I
breöa, sem þiönaði ekki fyrr en
eftir langa hitatið og jafnlangar
rigningar, en varö jafnframt aö
manndrápstæki vegna hálku.
Þeir sem á vigvellinum lenda
eru fyrst og fremst konur sem
sjá um heimili sin og þurfa aö
annast aödrætti, börn á leiö I
skóla, aldurhnigiöfólkog fatlaö.
A þessum vig velli er ekki minna
mannfall en öörum; aö lokinni
hverri styrjöld hafa margir dáiö
og ennþá fleiri örkumlast, sum-
ir varanlega. Ég þekki ekki töl-
ur um mannfall I þessum is-
lensku vetrarstyrjöldum; væri
þaö ekki verkefni fyrir duglega
nemendur í félagsvisindadeild
Háskóla tslands aö grafa upp
þær tölur siöustu hálfa öld eöa
svo?
Ég hef átt þess kost aö feröast
viöa um lönd þar sem snjóar á
vetrum og raunar búiö I slikum
þjóöfélögum árum saman. Þar
hafa viöbrögö við snjókomu
veriö gerólik þvi sem hér tiök-
ast. Þar eru forráðamenn
húsa skyldaöir til þess aö þrifa
gangbrautir fyrir framan hús
sin meö skóflum, sópum eöa
stórvirkari tækjum og flytja
hann út á bilabrautirnar. SiHan
feoma vinnuvélar, mokstartæki
eöa blásarar og koma snjónum
á vörublla sem fiytja hann
brott. Þar er litið svo á aö gang-
andi fólk hafi forréttindi, en
markmiðið er aö allir komist
leiöar sinnar á sem greiöastan
hátt.
Ég likti ástandinu I Reykjavik
og öörum bæjarfélögum á ís-
landi á snjókomuvetrum viö
vigvöll, og þaö er ekki aö
ástæöulausu þegar hugaö er aö
afleiöingunum. En ég verö
aldrei var viö neina viöleitni til
aö koma á friösamlegu ástandi.
í stórborgum beggja vegna
Atlantshafs hafa nú um skeiö
starfaö óaldarflokkar, sem
leyfa sér aö kalla sig borgar-
skæruliöa, og hafa þaö aö verk-.
efni að drepa eöa limlesta fólk
meö rökstuðningi semer ofvax-
inn skilningi heilbrigöra manna
Gegn þessum óaldarflokkum
beita stjórnvöld lögreglu, her og
öllum tækjakosti nútimavis-
inda, en vista hina brotlegu i
tukthúsum eöa svipta þá lifi, ef
til þeirranæst. Um þessi átök er
fjallaö af áfergju I öllum fjöl-
miölum. Samt ná þessir svoköll-
uöu borgarskæruliöar engu
meiri árangri en þeir embættis-
menn sem eiga aö sjá um snjó-
hreinsun I islensku bæjarfélagi,
en um þá siöamefhdu og yfir-
menn þeirra, pólitikusana, er
aldrei talaö. Þeir eru verölaun-
aöir meö launum og titlatogi
eftir þvi sem þeir eldast, og aö
loknuævistarfifáþeiraö hengja
utan á sig oröur „úr hendi for-
seta Islands”. Þaö er ekki sama
hver fórnarlömbin eru.
Allt er þetta afieiöing þess aö
einvöröungu er hugsað um bila
þegar rætt er um samgöngu-
mál, og i þeirri umræöu er beitt
öllum tlskuyröum nútímans,
hagkvæmni, framleiöni, arö-
semi osfrv. osfrv. Vist voru bll-
ar merk uppfinning, en ég er
ekki frá þvi aö þeir hafi oröið aö
verstuplágu mannkynsins I rik-
um þjóöfélögum, trúlega háska-
legasta uppfinning mannkyns-
ins næst á eftir peningum. I svo-
kölluöum velmegunarþjóöfélög-.
um eru bilar orönir aö stöðu-
táknum og geta þeirra notuö
gagnstættþvi sem til var ætlast.
Ég dvaldist nýlega um nokk-
urra vikna skeiö á Manhattan I
Nújork. Þar eruallar götur full-
ar af bifreiöum, sem mjakast
áfram meö hraöa snigils á mikl-
um umferöartímum. Þaö er
furöuleg sjón aö horfa á enda-
lausa fylkingu á hreyfingar-
lausum bifreiöum á breiöstræt-
um Nújorkborgar og heyra bil-
stjórana láta öllum látum nema
góöum; hlusta jafnvel á lög-
reglubil, sjúkrabil eöa slökkvi-
liösbil senda frá sér ferlegustu
hljóð sem eyrun fá skynjaö I al-
geru tilgangsleysi, þvi aö eng-
inn bill gat fært sig um þuml-
ung. í versta umferöaröng-
þveitinu var kona min mun
fljótariaöýtaméri hjólastóli en
bfil heföi komist sömu leiö. En
þaöerfintaöaka ibilen ófint aö
ganga. Þó sá ég I Nújork aö þó
ófint sé aö ganga er fint aö
„skokka”.
Ég hef oft lent I hliöstæöu
ástandi hér i Reykjavik; þó
virðist mér sumir bilstjórar hér
veröa ennþá tillitslausari, frek-
ari og óþolinmóöari fyrir hönd
bifreiöarinnar en kollegarnir i
Nújork, þótt sú háttsemi þjóni
engum tilgangi nema illum.
Hérlendis hefur einnig verið
tekinn upp sá háttur aö gera
merktar gangbrautir yfir bil-
vegi aö sérstökum aftökupöllum
eöa verksmiöjum til þess aö
framleiöa fatlaöa.
Trúlega er þetta skamm-
degisraus mitt jafn tilgangs-
laust og sú iöja aö skvetta vatni
ágæs. Hérlendis hefur gerst sú
einkennilega þróun aö eftir þvi
sem peningar hafa oröiö rýrari
aö verðgildi hafa þeir oröiö al-
gildari mælikvaröi á allar
mannlegar athafnir. Til
skamms tima kölluöum viðokk-
ur bókaþjóö og jafnvel bók-
menntaþjóð; þar var tilgangur
sem var endanlegur og ómetan-
legur I peningum. Jón prófessor
Helgason bar saman ytri að-
stæöur og raunverulegan lífstil-
gang sinn og forvera sins fyrir
firnamörgum öldum:
„Ólik er túninu gatan og
glerrúöan skjánum,
glymjandi strætisins frábrugöin
suöinu lánum,
lifskjörin önnur, en fýsnin til
fróöleiks og skrifta
fannst okkur báöum úr dustinu
huganum lyfta.”
Nú er svo komið aö fýsnin til
fróðleiks og skrifta lyftir hugan-
um ekki lengur; I staöinn er
komin gróöafýsn. Sú „jólabók”
sem hvaö mest hefur veriö aug-
lýst aöundanförnuheitir „Fjár-
festingahandbókin” og meö
fylgir undirtitillinn „Bókin
sem borgar sig”. Nú er tilgang-
ur lifsins aöeins einn; allt verö-
ur aö „borga sig” — enda hefur
einn af helstu leiötogum. Sjálf-
stæöisflokksins í Reykjavik boö-
aö þá kenningu aö engir skuli fá
að vistast á heilbrigöisstofnun-
um nema þeir sem geti a.m.k.
borgaö matinn sinn, og I öllum
flokkum er vaxandi umtal um
skort á „arösemi” heilbrigöis-
stofnana. Ætli þaö gerist ekki
fyrir næstu jól aö út komi bók
sem sýni fram á aö fatlanir
„borgi sig” i samgöngumálum,
og hafi að geyma formúlu um
æskilegan fjölda fatlaöra á fer-
metra af steinsteypu eöa mal-
biki.
Reykjavik
27da nóvember 1978.
Alyktanir aðalfundar NFA:
Auka þarf frædslustarfsemi
verkalýöshreyfingarinnar
Happdrætti
herstöðvaandstæðinga
Happdrætti her-
stöð vaandstœðinga
Aöalfundur Nemendasam-
bands Félagsmálaskóla Alþýöu
(NFA) var haldinn I ölfusborgum
í septemberloks.i. NFA hefur nú
starfaö í eitt ár. Helsta viöfangs-
efni félagsins á árinu var skipu-
lagsmál, en félagarnir eru dreifö-
ir um allt land. Meöal helstu
framtiöarverkefna má nefna
blaöaútgáfu, og er stefnt aö þvi aö
halda á næsta ári ráöstefnu um
stööu verkalýöshreyfingarinnar i
útgáfumálum.
A aöalfundinum var kosin ný
stjórn, og eiga eftirtaldir sæti i
henni: Kári Kristjánsson formaö-
ur, Guömundur Hallvarösson rit-
ari, Snorri S. Konráösson gjald-
keri, Dagbjört Siguröardóttir og
Guöfinna Friöriksdóttir meö-
stjórnendur.
A aöalfundinum voru sam-
þykktar ályktanir um fræöslu-
mál, útgáfumál, og um fjármál
MFA. I ályktun um fræöslumál
segir aö „mikiö vanti á lifandi
umræöur I viötækri merkingu
innan verkalýöshreyfingarinnar.
1 kapphlaupi veröbólguþjóöfé-
lagsins gleymistaöfleirigæöi eru
tii en þau efnahagslegu”. Enn-
fremur segir I ályktuninni:
Fundurinn telur aö nauösynlegt
sé aö efla fræöslustarfssemi
verkalýöshreyfingarinnar bæöi
fyrir forystumenn og hinn al-
menna félagsmann.
Benda má á aö sú fræöslustarf-
semi sem félögunum eru tryggö
samkvæmt samningum, er ekki
aö fullu nýtt og þarf aö stórauka
fræöslu I verkalýðsfélögunum, og
á einstökum vinnustööum.
Fundurinn harmar aö
samþykkt 33. þings Alþýöusam-
bands tslands,um fræöslufulltrúa
og fræöslunefndir hafa ekki kom-
ist I framkvæmd og væntir þess
aö fariö veröi aö vinna aö þessu
nú þegar, og veröi komiö I fram-
kvæmd fyrir næsta alþýöusam-
bands þing.
1 ályktun um útgáfumál segir
aö efla þurfi útgáfustarfsemi á
vegum verkalýðshreyfingarinn-
ar. Lengi hafi skort á upplýsinga-
miölum frá hreyfingunni til hins
almenna félagsmanns. Ahersla er
lögö á aö Vinnan, málgagn ASI,
veröi efld verulega og stefnt aö
þvi aö blaöiö komi út mánaöar-
lega. Þá þurfi aö beita öllum til-
tækum ráöum til aö koma Vinn-
unni til allra félaga verkalýös-
hreyfingarinnar.
1 ályktun um fjármál MFA
segir, aö á undanförnum árum
hafi rikisvaldið dregiö úr opin-
berum fjárstyrk til fræöslustarf-
semi verkalýöshreyfingarinnar.
,,Fundurinn vill minna á að hér
eiga i hlut stærstu fjöldasamtök
alþýöunnar i landinu, en sem
jafnan hafa boriö skaröan hlut frá
boröi varöandi f járveitingar hins
opinbera til fræðslu og menning-
armála.
A timum óöaveröbólgu hafa
fjárveitingar til fræðslustarf-
semi verkalýöshreyfingarinnar
minnkaö aö raungildi. Þannig er
þvi fólki sem verkalýöshreyfing-
una skipar greinilega ætlaö þaö
hlutskipti, aö standa sjálft
straum af kostnaöi viö þá
mjög svo takmörkuöu menntun
Framhald á 18. siðu
Happdrætti herstöðvaand-
stæöinga er nú I fullum gangi.
Miöar hafa veriö sendir félögum
um allt land og eru skil þegar far-
in aö berast. Þótt ekki sé dregiö
fyrr en 15. desember, eru menn
eindregiö hvattir til aö gera upp
strax og miöarnir eru seldir. Þeir
sem ekki hafa fengiö happdrætt-
ismiöa, en óska eftir slikum geta
haft samband viö skrifstofu sam-
takanna, Tryggvagötu 10,
Reykjavik, simi 17966 (kl. 13—15
virka daga).
Póstgirónúmer SHA 30 309-7
Stúdentafélag Reykjavíkur
Fullveldisfagnadur
StúdeniaféRg Reykjavikur
heldur árlegan fullveldisfagnaö
sinn 2. des. n.k. og veröur hann
haldinn aö Hótel Loftleiöum.
Aðalræðu kvöldsins flytur
Siguröur Lindal, prófessor. Meöal
skemmtiatriöa verður spurn-
ingakeppni milli stúdenta frá MR
og MA, létt tónlist flutt af, þeim
Guönýju Guömundsdóttur, fiölu-
leikara og Halldóri Haraldssyni,
pianóleikara, og fjöldasöngur
undir stjórn Valdimars örnólfs-
sonar, Veislustjóri veröur
Guölaugur Þorvaldsson,
háskólarektor. Dans verður
stiginn fram eftir nóttu.
Miöasala og boröapantanir
veröa i gestamóttöku Hótels Loft-
leiða I dag miövikudag kl. 17,—19.
Auglýsingasíminn er
81333