Þjóðviljinn - 03.12.1978, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 03.12.1978, Blaðsíða 2
2 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 3. desember 1978 Fullveldistímaritið Láki vonandi hefur átt sinn þátt I ao lyfta þjóðinni, amk samkvæmt framþróunarkenningunni. Aldrei sáum við ritstjórar sjálfir eyris afrakstur af blaðinu. Einginn las það. Hvergi var þess getiö. Ekki nokkur jnaöur hélt til haga ein- taki af þvl. Aðeins fyrsta tölublao var selt á götum, annað tbl var prentaB en aldrei framboBiB til •sölu. Blaðsölustrákarnir keyptu sér llmonaði fyrir þá aura sem inn komu. Pétur Jakobsson greiddi prentkostnaBinn sjálfur áriB eftir." ,,Láki er vorblóm" Fyrra tölublaB Láka kom út fimmtudaginn 19. júnl 1919 en hiB siðara mánudaginn 23. júnl. Hvort blaBið er 4 bls. að stærö I heldur stærra broti en Sklrnis- brot. Allar greinar og ljóö I Láka eru undir dulnefni en fullar af æsku- fjöri og gáska enda er undirtitill timaritsins Gamanblað. - Fyrra tölublað hefst á kvæðinu Láka eftir Amator sem ætti að vera Sigurður Einarsson skv. framansagöri frásögn Halldórs Laxness. A forsföu er einnig for- ystugrein er nefnist Láki er vor- blóm og væntanlega eftir Tómas. Þar kemur fram stefnuskrá blaðsins. „Láki er margfaldur vormað- ur. Hann lætur ljós sitt sklna I fyrsta sinni á júnldegi, þegar vorið I náttúrunni er I sem mest- um blóma, einmitt þegar súrurn- ar eru útsprungnar og hvönnin er orðin græn og vorrigningarnar belja meB reginmagni, og mynda kolmórauð stórfljót I göturennun- um, sem brjótast áfram út yfir alla bakka, — alveg eins og hugur æskumannsins. Og hann kemur á vori hins Is- lenzka þjóðlífs, — einmitt þegar á að fara að kaupa flugvélarnar." Niðurlag forystugreinarinnar er þannig: ,,Já, það sér hver maður: Láki kemur & þeim tlma, sem fegurst- ur hefir runniö upp yfir þjóö vora. Og ekki einungis það: Hann heildar á þeim dýrlegasta afmælisdegi, sem til er I sögu þjóðar vorrar. Hann heilsar á þeim degi, sem bjartastur er og blföastur, degi kvenréttindanna, degi Brietar, degi Freyju, degi hins fegursta^ sem Drottinn gaf þessari jörö, einmitt hálfum mánuði eftir að hvlta „svlnarlið" er úr sögunni og Jón I Mundakoti er afhrópaBur fyrir austan. Er þetta ekki giftusamlegur timi — og drottinlegur dagur? Eöa hver mundi sá, er dirfðist að frýja Láka heilla? Þvl Láki elskar vorið, vor nátt- úrunnar, vor þjóðlifsins, vor bók- mentanna: hann elskar kvenrétt- indin, hann elskar Brleti, og hann elskar þetta fallega sem Guð gaf, meyjarnar: já, þær elskar hann . allar. Þvi er það, að óska Láka ills, hið sama og að óska öllum mögu- legum vorum, Brleti, kvenrétt- indunum og stúlkunum, til óheilla. Og um það gerir enginn sig sekan. í framtit-inni ætlar Láki sér að taka til umræðu öll merkismál þjóöarinnar: Framfarir, skóla- mál, pólitik og alt, sem nöfnum tjáir aö nefna. Láki er bókmenta- vinur og ætlar sér að flytja fögur ljóð innan um og saman við. T.d. kemur gevoldugt Lákakvæði I næsta blaði. Myndir af merkum mönnum og viðburðum ætlar Láki sér einnig að flytja, ef ástæður leyfa." Hvort mundi það vera pilturinn frá Laxnesi? A bls. 2 er kvæðið Kom þúí ný- starlegum stil, án heföbundinnar stuðlasetningar og rims og minn- ir helst á Ljóðaljóðin I Bibliunni. Undir það ritar Mensa rotunda. Hvort mundi það vera pilturinn frá Laxnesi?: „Kom þú. Kvæði eitt ðálltið nokkuð, mun- aróður frá Ilalli hálfvita til hans elskulegu unnustu. Kom þú, kystu mig — þú kemur aldrei. Heldurðu' að lifio sé alvara ein? — Nei, yndisstundir og gleðisöng það á þeim, sem nóttin er III og löng og alvaran þjáir oki. Þú talar um hann, en hann þarftu' ekki að óttast. Hann er nú f jærri. En elska þú hann: já elska þú.liann, en yndi þitt og atlot þrái eg, — eg, sem legg augun aftur og sé þig I sólroðans faðmi. Fitjað hafði verið upp á hugmyndinni við ýmsa góða menn úr fjórða bekk Menntaskólans Veit mér yndi, veit mér gleði! Sorgin? Sorgin hún er blóm — blóm, sem er eitrað, blóm, sem nlstir hjartað. En hún gefur gullna vængi, vængi, sem lyfta hátt, hátt upp I geiminn, ómælisþrár- og óskapnaðar-draumageiminn. Þey! Sérðu hvar hann skýlist I skugganum , bak við tjaldið, unnustinn þinn ungi? Heyrirðu hvað hann segir? „Viltu borða? Viltu' ekki borða? Viltu' ekki bita, vina mln góð? Hérna' er kjöt, hérna smjör, hérna mjólk, mjólk úr henni Skrautu, Skrautu, sem er kostakýr, og bezta brúðargjöf. En eg býð þér koss, brennandi koss, af brennandi vörum, litið ijóö, létta vængi, vængi, sem þú sér, ef þú leggur augun aftur. Tár? Láttu tárin hrynja, — ekki á smjörið og fyrir alla guðanna skuld ekki ofan I mjóikina. Tár, tár, sem Ifða af lindum þeim, sem lif og dauði signa." „Það ball var þó reglulega í Jóns Sigurðssonar anda" „Ðagur dýrðarinnar" er háðsk lýsing á 17. júnlhátiðarhöldum I Reykjavik eftir Jónatan. Hún hefst svona: „Eg er greindur, þvi aö eg er úr Flóanum, og eg get orðið hrifinn, þvi að eg hef lesið Kapitólu. Og mikiB skelfing held eg að það hafi verið heimskur maður, sem sagði, að Jón Sigurðsson væri að verða að landplágu. Að minsta kosti var hátlðahaldið á afmælisdegi hans eitt það dýrleg- asta, sem eg get gert mér I hugar- lund." Sfðar segir: „Þegar niður I bæinn kom, sá eg nú eiginlega ekki annað, en silkikjóla, stlgvél og hvlt brjóst. — Þetla fannst mér nú, manni á kúskinnsskóm, geta verið alveg nógur afmælisfagnaöur út af fyrir sig, að minnsta kosti býst eg ekki við, að mér verði sýnd svo mikil Vattstungnu jakkarnir frá MAXfást nú á eftirtöldum stöðum KÁPAN, Laugavegi 66, Reykjavik PANDORA, Kirkjuhvoli Reykjavik SONJA, Vallartorgi, Reykjavik VALBÆR, Akranesi EINAR OG KRISTJÁN, ísafirði EINAR GUÐFINNSSON, Bolungarvik SPARTA, Sauðárkróki TONGATA 1, Siglufirði KEA, Akureyri KAUPFÉL. ÞINGEYINGA, Húsavik BJÓLFSBÆR, Seyðisfirði KAUPFÉLAGIÐ FRAM, Neskaupstað KAUPFÉLAG HÉRAÐSBOA, Egilsstöðum KASK, Hornafirði MAX hf. Ármúla 5 - Reykjavík Simar: 82833 og 86020 samúð dauðum, að fólk gangi svona ljómandi vel til fara. Og það var eg svo hjartanlega sann- færður um, að hér komu allir saman, einungis I þvl augnamiði, aö heiðra minningu Jóns Sigurðs- sonar, — eða var það ekki?" Og enn segir: „Og svo fór alt upp I kirkju- garð. Og eg Hka. Hvlllk göfgi, heilög og háfleyg greip mig, við að sjá upp á seremoniuna og heyra ræðuna, sem haldin var við leiðið hans Jóns sáluga, eg held aö sál min hefði leyst upp I gufu og stigið upp I heim andanna, hefði ekki drengirnir æpt: „að- göngumiðar" , og cigarettureyk- urinn borist aö vitum mér, og hót- fyndnin frá unga fólkinu læöst inn í eyrun á mér, meðan á ræðunni stóö." Undir lok greinarinnar segir Jónatan Flóamaður: „Og mikið held eg að honum Jóni hefði þótt gaman, að sjá pilt- ana sparka tuðrunni á milli sin um kvöldin, það var þó fögur sjón. Ó, Drottinn minn! Fyrst hélt eg , að það væri hreint og beint Fata Morgana. Siðan hélt eg að þaö væru Fransmenn. En hvlllk hreykni blandin gleðitilfinning greip mig ekki, er eg varð þess vls, að þetta voru niðjar forn- kappanna, og engu óslyngari. En mest var þó gaman seinast, þegar ballið byrjaði. Það ball var þó reglulega I Jóns Sigurðsonar anda, — eg get nú samt ekki beint útlistað hvernig, en eg held að það hafi hlotið að vera það, — ein- hvern veginn...." „Sonafélagið" Auk þessa efnis er 11. tbl. Láka stutt grein sem nefnist Sonafélag- ið. Htin hljóðar svo: „Sonafélagið heitir nýstofnað félag hér I bæn- um. Markmið þess er, aö gangast fyrir framkvæmdum I þessum greinum: Skotfimi, leikfimi, andatrú, sjósókn og iðnaði; list- um, landbúnaði, söng, fyrirlestr- um og heildsölu; stjórnmálum, smekkvisi I svefnherbergismubl- um og symbólik. Stjórnendur félagsins eru þess- 'ir: Sigurður Karlsson, formaður: Steinþór Lárusson, ritari: Guö- mundur Asmundsson von Borð- viö, gjaldkeri og fyrirlestra-hald- ari félagsins. Félagið er þegar tekið til starfa. Nánar auglýst slðar." „Og sjá, það v.ar harðla gott" „Þegar vlsdómurinn sigraði", heitir upphafsgrein sföara tölu- blaðs Láka, undirrituð af Fjalari. Þar er íslendingum lýst A inn- blásinn hátt. Greinin byrjar svona: „Lengst norður I „aretick"-hafi skapaði Guð land eitt, — I bræði sinni, eftir að atkvæði höfðu veriö greidd um málið fyrir hæstarétti Himnarlkis og höfuðengillinn Micael hafði, sakir framsýni sinnar, verið því eindregið möt- fallinn. — „Verði!" sagöi sá al- máttugi, og það varö. — En hvi- Framhald á 11. síðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.