Dagblaðið - 10.06.1981, Blaðsíða 20

Dagblaðið - 10.06.1981, Blaðsíða 20
20 DAGBLAÐIÐ. MIÐVIKUDAGUR 10. JÚNÍ1981. Menning Menning Menning Menning Ljúfleg tfmaskekkja Um sýníngu Haf steíns Austmann Um hrið hefi ég gengið með eina sérstaka kenningu um myndlistir i maganum. Hún er reyndar ekki ný af nálinni, mig minnir að spænski hugs- uðurinn Ortega y Gasset hafi ein- hvern tfmann imprað á henni i ritgerð um sjónlistir. í þeirri kenningu er sterklega dregiö i efa að til séu ódauðleg lista- verk sem haldi áhrifamætti sinum um aldur og ævi eins og margir fagur- fræðingar hafa haldið fram. Lista- verk eru afsprengi sins tima eins og höfundar þeirra, segir kenning okkar Gassets, þau verða til vegna ýmiss konar þrýstings frá samtimanum og túlka hann beint eða óbeint. Þar með er alls ekki gefið i skyn að framlag einstaklingsins, hverrar persónu, sé einskis virði og þjóðfélagið skapi list- ina. Gæti ekki verið að hagsmunir þjóðfélags og tjáningarþörf hvers einstaklings færu saman að einhverju eða öllu leyti? Tfmaskekkja? Breyttir timar boða breytt viðhorf í myndlistum og 'þá má alveg gefa sér að fjöldi eldri verka hlýtur að deyja VINNINGAR I HAPPDRÆTTI 2. FLOKKUR 1981 — 1982 Vinningur til íbúðarkaupa, kr. 150.000 3025 Bifreiðavinningur eftir vali, kr. 50.000 165 Bifreiðavinningar eftir vali, kr. 30.000 10 33 453 490 577 830 929 1081 1122 1137 1393 1394 1403 1411 1530 1796 1823 1870 1930 1965 2039 2108 2330 2367 2681 2692 2936 3130 3277 3355 3639 3650 3693 3859 3884 4143 4185 4275 4419 4516 4975 5010 5087 5164 5203' 5204 5474 5535 5561 5713 5B57 6036 6090 21238 25811 27134 37496 48507 61108 70348 Utanlandsferðir eftir vali, kr. 10.000 533 12692 39174 52485 65786 1008 13465 39566 53246 70941 24S8 18576 47690 56815 72841 3765 37666 48562 57029 77598 4736 38585 49350 60441 78323 Húsbúnaður eftir vali, kr. 2.000 5402 24111 38920 51369 65943 7834 27090 39666 52657 68203 787? 29795 41579 53587 70009 11125 30026 47694 56346 70590 13421 31843 48253 60725 71221 13828 35961 48461 60997 72290 17616 36790 49314 62811 73121 22303 36895 49672 65732 75847 Húsbúnaöur eftír vali, kr. 700 6681 6682 6718 7197 7225 7353 7459 7792 8033 8155 8183 8264 8321 8477 8501 9132 9302 9336 9501 9656 9687 9763 10136 10164 10361 10760 11141 11212 11225 11517 11724 11986 12152 12515 12567 13094 13118 13203 13313 13480 13587 13623 13730 13793 13825 13964 14069 14290 14782 14862 14935 14963 15003 15116 15122 15319 15392 15926 16027 16411 16482 17037 17192 17340 17601 17767 17805 17816 18157 18264 18383 18717 18734 18897 18904 19358 19416 19462 19644 19647 19688 19713 19804 19814 20091 20149 20165 20244 20281 20355 20505 20577 20678 20711 21139 21520 21569 21576 21841 22161 22268 22271 22329 22457 22724 23051 23260 23272 23306 23323 23428 23769 23944 24116 24312 24420 24434 24658 24788 24832 24869 25052 25206 25247 25455 25547 26191 26391 26730 27082 27268 27539 27601 27989 28101 28464 28470 28789 29575 29598 29641 29922 29975 30007 30171 30184 30311 30442 30692 30727 31158 31170 31234 31268 31277 31344 31571 31677 31766 31839 32205 32404 32550 32825 33070 33481 33710 33722 33770 33876 33925 34037 34204 34261 34371 34S8S 34595 34740 34824 35126 35332 35334 35388 35484 35556 35676 35687 35709 35715 35786 36082 36349 36417 36759 36912 37024 37304 37577 37701 37731 38133 38667 38946 39008 39067 39154 39385 39650 39678 39700 39746 40214 40710 40776 41018 41125 41906 42015 42368 42465 42615 42741 42835 42930 43015 43066 43570 43625 43702 43790 43879 43902 43951 44136 44173 44228 44814 44836 44857 44939 45115 45167 45181 45215 45224 45297 45345 45385 45409 45425 45467 45705 45846 45860 46211 46241 46393 46541 46618 46664 46804 46909 47032 47038 47136 47167 47222 47249 47284 47364 47524 47888 47922 48024 46032 48084 48185 48216 48285 48376 48676 48688 48875 46881 48904 49158 49321 49695 49871 50019 50703 50862 51309 51598 51750 51802 51809 52368 52614 52623 S2853 52673 52928 52929 52960 53234 53240 53291 53693 54102 54226 54420 54423 54560 54844 54932 54986 55063 SS086 55336 55383 5S439 55634 55750 55901 55912 56157 56348 56559 56699 56790 57012 57226 57235 S7398 S7468 57676 S7Í306 57817 58232 58863 58903 59128 59312 59744 60298 60345 60347 60393 60474 60544 60590 60592 61007 61578 61878 61940 62070 62090 62156 62495 63221 63521 63546 64011 64246 64248 64395 64469 64644 64842 65041 65069 65304 65349 65427 65512 65592 65661 65713 65770 6S807 65852 65952 65994 6601S 66104 66134 66135 66269 66367 66447 66576 66691 66810 67020 67154 67206 67266 67436 67437 67585 67684 67739 67742 68328 68380 68650 68996 69095 69182 69204 69278 69499 69804 70018 70105 70146 70599 70909 71164 71247 71299 71525 71616 71911 71958 72138 72229 72493 72555 72724 72823 72945 73257 73313 73338 73363 74020 74298 74315 74353 74510 75331 75359 75655 75837 76166 76310 76344 76514 76665 77249 77313 77429 77442 77647 77864 77944 78027 78091 78234 78337 78423 78459 78543 78981 79270 79465 79534 79651 79725 79901 llufslelnn Austmann ásamt einu málverka sinna. drottni sínum. Sum vakna aftur til lifsins þegar gömul viðhorf komast aftur i tisku eða þegar menn fyllast eftirsjá. önnur halda áfram að vera steindauð. Þessar hugsanir sóttu fast á mig við skoðun sýningar Hafsteins Aust- mann að Kjarvalsstöðum en sam- fremur til Evrópu en Ameriku. í Frakklandi rikti Parísarskólinn svo- nefndi, hreyfing listamanna frá mörgum þjóðum sem vildu i fáguðu, ljóðrænu málverki túlka bjartsýni sina að striði loknu. Þeir lögðu út af náttúrunni, voru áferðarfallegir og innilegir. Myndlist kvæmt kenningunni hér að ofan mundi hún flokkast með meiri háttar timaskekkjum, svo mjög sem hún ber með sér andblæ liðinna tima i mynd- listum. Það er staðreynd að obbinn af af- straktmálurum okkar, þeim sem fram komu eftir siðara strið, horfði Grunnt á Parísarskólann Á sama tima voru Bandarfkjamenn að uppgötva undirvitundina, mýtuna og hið harmræna í listinni og þeirra sjónarmið, mynduð i nepju kalda striðsins, urðu siðan ofan á í hcims- listinni. Hinir islensku lærisveinar Parísar- skólans breyttust og þróuðust þótt grunnt sé á sjónarmið lærimeistar- anna hjáþeim sumum. Einnagrynnst er á þau í verkum Hafsteins Aust- mann, einfaldlega vegna þess hve hæg þróunin hefur verið i verkum hans siðastliðin 25 ár, svo hæg að sumir hafa talað um stöðnun. Þannig seð er Hafsteinn að sumu leyti eins og listrænn smyrðlingur, vel varðveitt eintak frá árunum eftir 1950, hinn týpiski áhangandi Parisarskólans. En þvi hlutverki geta menn aðeins gegnt með þvi að afsala sér sjálfstæði sinu að vissu marki. Hafsteinn er ekki nýsköpunarmaður, innan þeirra marka sem hann setur sér, heldur hefur hann jafnan þrifist best i skugga annarra. Aðfága og f fnpússa { seinni tið hafa Þorvaldur Skúla- son, Karl Kvaran, kannski Jóhannes Jóhannesson og nú siðast Hjörleifur Sigurðsson verið áhrifavaldar. Þó lield eg að Hafsteinn Austmann verði aldrei talinn meðal eftirapa þvi mark- mið hans virðist ætið að fága, fin- pússa og snurfusa þá grófu drætti sem finna má i verkum eldri og kannski frumlegri starfsbræðrahans. Þó hefur Hafsteinn lika lagt sitt á vogarskálina, m.a. bjart, skreytilegt litróf og sérstaka lifræna áferð, unna með spaða. Synd er að hann skuli aldrei hafa fengið tækifærí til að hanna veggteppi, en á sýningu hans að Kjarvalsstöðum eru einmitt stór verk sem mundu pluma sig vel i textil. En ekki er öll nótt úti enn hvað það snertir. Á tfmum umburðarlyndia Eru þá verk Hafsteins Austmann lifs eða liðin, i samræmi við kenning- una hér i upphafi? Satt að segja held ég að meginforsendur þeirra: hin netta og samræmda komposisjón, yfirborðsfágunin, óljós ljóðrænan og ekki sist bjartsýnin — hafi litið eríndi til okkar á þvi herrans ári 1981. Okkar timar krefjast óþægilegri og ágengari myndlista. Hins vegar lifum við einnig á timum umburðarlyndis og plúralisma i listum. Margbreyti- legir liststraumar renna hlið við hlið f gegnum sérhvert þjóðfélag á Vestur- löndum og fóiki er frjálst að njóta og endurgera impressjónisma og kon- septlistir i senn. Og þvi fleiri sem list- straumarnir eru, þvf fleiri möguleikar opnast þeim sem áhugann hafa. Vera má að i verkum Hafsteins Austmann seu ýmsir þeir eiginleikar sem eigi eftir að koma okkur til góða f framtiðinni. Þann möguleika má ekki útiloka og ekki verkin heldur. Hvað sem öllum kenningum liður. -AI. Hafstelnn Austmann — Malverk fra 1980.

x

Dagblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið
https://timarit.is/publication/260

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.