Dagblaðið - 06.10.1981, Síða 12

Dagblaðið - 06.10.1981, Síða 12
DAGBLAÐIÐ. ÞRIÐJUDAGUR 6. OKTÓBER 1981. HMEBIAÐW Útgefandk Dagblaðifl hf. Framkvnmdastjöd: Svainn R. Eyjötfsson. RHstjóri: Jönas Kristjónsson. Aflstoflarritstjörí: Haukur Heigason. Fc óttastjörí: Ömar Valdimarsson. Skrífstofustjörí ritstjömar Jöhannas Raykdal. íþröttir Hallur Simonarson. Aflstoflarfróttastjöri: Jönas Haraldsson. Handrít: Ásgrímur Pólsson. Hönnun: Hiimar Karísson. Blaflamenn: Anna Bjamason, Atli Steinarsson, Ásgeir Tömasson, Bragi Sigurflsson, Dóra Stefóns- dóttir, EDn Albertsdóttir, Franzisca Gunnarsdóttir, Inga Huld Hókonardóttir, Jóhanna Próinsdöttir, Krístjón Már Unnarsson, Lilja K. Möller, Ólafur E. Fríflríksson, Sigurflur Svenisson, Vfflir Sigurflsson. Ljósmyndir Bjamleifur BjamleHsson, Einar Ólason, Ragnar Th. Sigurflsson, og Sveinn Þormóflsson. Skrífstofustjórí: Óiafur Eyjólfsson. Gjaidkerí: Þróinn Þoríerfsson. Auglýsingastjórí: IngóHur P. Stains- son. DreHingarstjóri: Valgerflur H. Sveinsdóttir. Ritstjóm: Siflumúla 12. Afgraiflsla, áskríftadeild, auglýsiogar og skrífstofur Þverholti 11. Aflalsími btaðsins ar 27022 (10 Dnur). Setning og umbrot Dagblaflifl hf., Síflumúla 12. Mynda- og píötugerð: Hilmir hf., Síflumúla 12. Prentun: Árvakur hf., Skeifunni 10. Of dýrt að byggja? Nei! Verðtryggingin hefur kennt þjóðinni að spara á nýjan leik eftir áratuga verðbólgudans. Á aðeins einu ári hefur sparifé í bönkum og sparisjóðum aukizt um 25% umfram verðbólgu eða um 1.000 milljónir króna umfram verðbólgu. Heill milljarður nýkróna er enginn smápeningur. Hann hefur til dæmis gert Seðlabankanum kleift að auka frystinguna, það er að segja að taka aukinn hluta af fé bankanna til afurðalána og annarra sérþarfa í umsjá Seðlabankans. Jafnframt hafa bankar og sparisjóðir getað lánað meira en áður. Öll aukningin hefur raunar horfið í hítina, því að enn er eftirspurn lánsfjár meiri en fram- boð þess. En við stefnum þó greinilega í átt til jafnvægis. Ef stjórnvöld hvika ekki frá stefnu fullrar verðtryggingar, má búast við, að smám saman myndist heilbrigt jafnvægi milli framboðs og eftirspurnar sparifjár. Um leið myndast nýr máttur ýmissa þeirra hluta, sem gera þarf. Sparifjáraukninguna þarf að nokkrumhluta aðnýta til að bæta hlut húsbyggjenda, sem verðtryggingin hefur óneitanlega leikið nokkuð grátt. Sparifjár- aukninguna á að hluta að nota til að gera fólki kleift að byggjaánýjan leik. Við þurfum að koma upp lánakerfí til húsnæðis- lána, sem er eins öflugt og hið bandaríska, þar sem bankar lána hiklaust 90—100% kostnaðar, svo framarlega sem þeir geta reiknað út, að tekjur lán- takanda standi undir vöxtum og afborgunum. Með núverandi verðtryggingu gætu menn greitt niður 300 þúsund króna lán með 1.000 króna mánaðargreiðslum í 40 ár, 750 þúsund króna lán með 2.500 króna mánaðargreiðslum í 40 ár og 1.5 milljón króna lán með 5.000 króna mánaðargreiðslum í 40 ár. Vandinn er í rauninni ekki sá, að of dýrt sé orðið að byggja. Vandinn felst fremur í að ætlast til, að fólk geti eignazt íbúð eða hús að verulegu leyti á aðeins tíu árum. Til slíks á auðvitað að þurfa miklu lengri tíma. Fullkomið húsnæðislánakerfi mundi gera fólki kleift að búa í samræmi við tekjur. Með 1.000 krónum til aflögu á mánuði í stað húsaleigukostnaðar ættu menn að geta eignazt að minnsta kosti 300 þúsund króna smáíbúð. Ef greiðslugetan eykst í 2.500 krónur á mánuði, ættu menn að geta selt smáíbúðina og keypt sér 750 þúsund króna íbúð eða hæð. Og ráði menn síðar við 5.000 krónur á mánuði, ættu þeir að geta fengið sér 1.500 þúsund króna einbýlishús. Með því að gera afborganirnar að mánaðar- greiðslum og stilla þeim upp gegn húsaleigugreiðslum, sem sparast við að eignastiiúsnæði, væri fundin mjög heppileg leið til að gera fólki kleift að eignast þak yfir höfuðið. Þessi leið mundi einnig draga úr þörfinni á óbærilega mikili vinnuþrælkun og tilheyrandi skerðingu fjölskyldulífs, sem nú fylgir allt of oft hetjulegri baráttu fólks við að koma undir sig fótunum við erfiðar aðstæður. Auðvitað er þetta hægara sagt en gert. Að lána hús- byggjendum til 40 ára hlýtur að binda gífurlegt fé. Bankarnir ráða tæplega við það núna, einkum þó af því að innlánin eru yfirleitt aðeins bundin til skamms tíma, sex mánaða eða svo. Með því að fitja upp á nýjum sparnaðarformum til lengri tíma með hærri vöxtum á þó að verða hægt að ná því takmarki, að bankakerfið geti komið á móti húsnæðisstofnun og lífeyrissjóðum og lánað til langs tíma það, sem upp í húsverðið vantar. t 1 Formannalýðræð- iðblómstrar í verkalýðs- hreyfingunni Ég er hvorki hneykslaður, sár né hissa. En það setur að mér dálítinn óhug. Ég upplifði nefnilega um daginn hvernig menn fara að því að vera lýðræðissinnar í orði, en algjör andstæða þess í verki. Tvö þing í vændum Þannig er mál með vexti að verka- lýðsfélagið mitt á að senda fulltrúa á tvö þing innan verkalýðshreyfing- arinnar í október. Dagana 9.-10. október verður þing Alþýðusam- bands Norðurlands (AN) og þangað á félagið að senda 32 fulltrúa. Viku síðar, eða dagana 16.-18. okt. verður svo þing Verkamannasambands íslands (VMSÍ), en félagið mitt á rétt á 16 fulltrúum þar. Listaframboð Reglur félagsins og ASÍ kveða svo á að á þessi þing — eins og ASÍ- þingið og í stjórn félagsins — skuli kosið með allsherjaratkvæða- greiðslu. Bornir skulu upp listar með - Til baráttu fyrir stórfelldri hækkun lægstu launa: Höfnum und- anslættinum nöfnum jafnmargra og kjósa á og jafnmargra til vara. Meðmælendur slíkra lista skulu vera 100 félags- menn, nema þeirra lista, sem stjórn og trúnaðarmannaráð leggja fram. Þar þarf enga meðmælendur. í stjórn og trúnaðarmannaráði félagsins mins eru29manns. Það þarf ekki að útlista neitt fyrir fólki hversu ólýðræðislegar þessar reglur eru. Almennum félögum er gert ókleift að bjóða fram, nema þeir hafi þá stór skipulögð samtök á bak við sig. Það er ekki hægt að stinga upp á einstaklingum, sem t.d. fólk á einum vinnustað ber traust til. Formaðurinn vinnur tíma Stjórnarfundur í félaginu var kallaður saman fyrir stuttu. Þar lagði formaðurinn minn fram nærri £ „Þaö eru reglur ASÍ sem fyrirskipa svona listakosningar. Veröa þær ekki alltaf ólýöræöislegar hvernig svo sem þær eru framkvæmdar? Það finnst formanninum mín- um ekki. Honum og fieiri formönnum finnst þessi tilhögun vera hámark lýðræðisins.” Lægstu mánaðarlaun, sem nú eru greidd fullorðnum verkamanni fyrir dagvinnu eru um 4500 á mánuði. Við slík laun, og laun þarna rétt fyrir ofan býr stór hluti verkalýðsstétt- arinnar, Iðjufólkið, frystihúsafölkið, o.s.frv. Til að geta skrimt af slíkum launum verður að bætast við stórfellt og heilsuspillandi aukaálag, yfirvinna og bónus. Lágmarkslaun Það er kominn tími til að verka- lýðshreyfingin í heild ræði og móti á- kveðna tölu, sem við getum kallað lágmarkslaun, og þá í þeim skilningi, að hreyfingin beiti öllum sínum samtakamætti og berjist af heift fyrir því, að lægri laun líðist ekki. Flest verkafólk hefur á því fullan skilning, að stórhækkun lægstu launa er sameiginlegt hagsmunamál allrar stéttarinnar. Þeir sem hærri laun hafa vita að þeir þurfa ekki annað en að verða fyrir slysi, verða atvinnulausir eða gamlir, þá verða þessi lægstu laun þeirra viðmiðunarlaun. Þetta er líka það sem mestu máU skiptir upp á sam- stöðu stéttarinnar og þar með grund- völlur þess að stéttin geti sótt fram miklu meir á öllum sviðum. 2000 kr. hækkun lægstu launa strax En hvaða kröfu um lágmarkslaun ætti að setja fram? Komið hefur fram sú hugmynd, að krafan um lægstu Iaun 1 þessum skuli vera a.m.k. 6500 miðað við núgildandi vísitölu, 2000 króna hækkun. Auðvitað er þetta allt of lágt miðað við framfærslukostnað. Samt Kjallarinn Ragnar Stefánsson gæti verið að þetta væri raunsæ krafa nú, og þá í þeim skilningi að þetta væri raunveruleg krafa. Ekki bara krafatil að slá um sig með, ekki bara krafa, sem menn eru reiðubúnir til að slá helmingnum af. Heldur krafa sem verkalýðshreyfingin heitir að gefa ekki eftir á undir neinum öðrum kringumstæðum enþeim að hennar ýtrasta vopn.verkfallsvopnið dugi ekki til, eins og á stendur. Sumir foringjanna eru a(S armæðast yfir því að með mikilji hækkun grunnlauna fari bónusfólkið og þeir sem mesta aukavinnu háfi upp úr öllu valdi. Auðvitað Wsun/við öllu slíku á bug. Þetta éíu sönpu þraelakjörin. Það sem tekjurnar hækka við þetta, greiðist fyrir með\ heilsunni og með því að fórna eðlilegum lífsmáta, tómstundum og félagslífi. Af sömu áhyggjum eru þessir sömu foringjar að tala um að í stað grunnkaupshækkana skuli koma loforð frá ríkisstjórninni um skatt.- ^ „Fólk sem er með miklu lægri daglaun en framfærslukostnaði nemur á að slá af kröfum sinum vegna burgeisanna sem fleyta rjómann, vegna sjúkleika kerfis sem þjónar hagsmunum allra annarra en verkafólksins.”

x

Dagblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið
https://timarit.is/publication/260

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.