Lesbók Morgunblaðsins - 24.04.1949, Blaðsíða 12

Lesbók Morgunblaðsins - 24.04.1949, Blaðsíða 12
216 LESBOK MORGUNBL\ÐSINS ALLSNÆGTIR - EN NÆRINGARSKORTUR Hvcrnig mcnn svclta sig upp mcd heimskulcgu matarœði. VÍSINDAMENN frá Pensylvania State Coilege tóku sig til fyrir nokkru og rannsökuðu mataræði og líkamsþrif 64 fjölskyldna í t Philadelphia. Þeir völdu ekki af verri endanum, heldur hafði alt þetta fólk nóg af öllu og lifði í allsnægtum. Árangurinn af þessum rannsókn- um staðfesti þann grun vísinda- mannanna, að meiri hlutinn af í- búum Bandaríkjanna búi við nær- ingarefnaskort, og engu siður efn- aðra fólkið. • í þessum 64 fjölskyldum voru 239 karlar, konur og börn, og bað kom í ljós, að aðeins fjórða hvert mannsbarn fekk þá fæðu, sem full- nægði líkamanum. Allir voru tald- ir heilbrigðir þegar rannsókn hófst, en rúmlega helmingurinn af ungu stúlkunum náði ekki meðalþunga, og bein þeirra höfðu ekki fengið eðlilegan þroska vegna skorts á kalki, járni og fjörefnum. Börn innan 12 ára aldurs skorti mikið á að hafa náð meðalþunga, höfðu beinkröm, og þrjú af hverjum fjór- um hafði skort A og D fjörefni. Verst voru mæðurnar farnar. — Fjórar af hverjum fimni þjáðust af næringarskorti. Hvernig stendur a þessu? Hvern- ig má það ske að efnað fólk þjaist af næringarefnaskorti? Það er alt mataræðinu að kenna. Sjest það best á því, að húsbænd- urnir voru yfirleitt hraustir, en það kemur af því að þcir cta altaf miðdegiíiverö á veitingahújum, en konuriiar lita sjer rægja að „narta í eitthvað" beima. Nokkra karl- menn skorti þó C fjörefni, en það stafar af því hvað þeir eru frá- bitnir grænmeti. — Þeir eta lika meira heima og það bætir upp hvað maturinn er fjörefnasnauður. En konur reyna allar að forðast það að fitna og þora því ekki að borða nægju sína. Það kom í ljós að margar hús- mæðurnar höfðu gengið í mat- reiðsluskóla og þektu vel næring- argildi hinna ýmsu matvæla. En svo eyðilögðu þær matvælin með því að sjóða úr þeim öll fjörefnin. Fólki er það yfirleitt ekki ljóst. að hægt er að eyðileggja bestu fæðu með heimskulegri matreiöslu Og það eitt getur valdið næringar- efnaskorti. Vísindamenn, sem voru að rannsaka heilsufar Newfound- landbúa fyrir nokkru, urðu hissa á því hvað margir þjaðust þar af fjörefnaskorti, þótt þeir lifðu á kartöflum, káli og fiski. Það var ckki fyr en þeir fóru inn í eld- húsin og athuguðu matreiðsluna, að þéir sáu lausn gátunnar. Matur- inn var eyðilagður með því að sjóða hann langa lengi í miklu vatni. Og svo var soðinu, mcð öllum fjörefn- unuin flcýgt eins og hverjum öðr- uin úrgangi. Læknablaðið ,,líygeia" segir að einn þátturimi i óhollu mataræði sje matvendni og hún hefur frem- ur aukist með bættum hag alþýðu. Nú þykjast menn ekki geta lagt sjcr til munns hið holla rúgbrauð, gert úr heimamöluðu korni. Það þykir „íinna" að eta brauð ui aí- kyddu cg blíkjuðu hveiti, aó nota hreinsaðan hvítasykux og „póler- uð" grjón. Þctta heimskulega mat- aræði er aflciðing velmegunar og hcfur við gengist lengi. Hjer skal nefna eitt dæmi. Meg- inþorri manna lifir á hvítu hveiti, en við hreinsunina og blíkjuna hef- ur það mist 90'< af því cfni, sem kailast „thiamine". Hverjar verða svo afleiðingarnar? Til þess að ganga úr skugga um það, tók Mayo Clinic til rannsóknar hóp hí ung- um, hraustum og fjörugum stúlk- um og ljet þær hafa sjerstakt mat- aræði. Þær fengu nóg af öllu nema „thiamine". Á skömmum tíma urðu stúlkurnar framtakslausar, þung- lyndar og uppstökkar. En þeim batnaði aftur er þær fengu „thia- mine." Dr. Russell M. Wilder, nafn- kunnur matvæla-sj'erfræðingur, segir að. margs háttar mannamein svo sem þunglyndi, þreyta, tauga- óstyrkur og kjarkleysi sje aðallega sprottin af óhollu mataræði. Nú er að segja aftur frá f.jöl- skyldunum í Philadelphia. Læknar ráðlögðu húsmæðrum hvað þær skyldi hafa til matar framvegis og þeim var kent að matreiða. Eftir eitt ár var fólkið orðið gjörólíkt því sem áður var. 'Nú hafði það fengið hollari og fjörefnaríkari fæðu en áður, cn samt hafði fæðið kostað minna og konurnar höfðu haft miklu minna fyrir matreiðsl- unni en fyr. Börnin höfðu þroskast bctur, minna hafði borið á tauga- veiklun og iólkið hafði ekki vcrið jufn nætnt fyrir kvefi. Ut af þessu hefur di. Tom D. Spies, heilsuíræðingur og forstjóri Department of Metabolisni ímtl Nutrition of Northwestern Uni- versity Mcdical School í Chicago, gefið eftirfarandi ráðleggingar um holt rnataiVEði: Mjólk — að minstu kosti hálfur htri á dag fyrir fuibrðna og peli fyrir bcrr.. Magurt kjdt — einu sinni á dag

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.