Lesbók Morgunblaðsins - 08.02.1953, Page 10

70
hafa nú fengið nokkurn áhuga fyr-
ir því að rækta land sitt, en sunn-
cnmenn, sem eru IVz milljón, láta
cnn hverjum degi nægja sína
þjáningu. Þeir eru síglaðir og á-
r.ægðir með hlutskifti sitt.
ÞEJM VERÐUR FLEST
TIL SKEMMTUNAR
Vér settumst að í Torit-héraði
um 100 mílum fyrir austan Níl og
álíka langt fyrir norðan Uganda.
Þar býr sá þjóðflokkur, sem nefn-
ist Lotuka. Þeir eru menn háir
vexti og tinnusvartir á hörundslit,
duglegir veiðimenn og kæra sig
kollótta um menningu hvítra
manna. Þeim verður allt að gamni
sem þeir heyra og sjá- Á kvöldin,
þegar þeir sátu við elda, sungu
ungir menn gamanvísur, er þeir
orktu jafnharðan og léku samtím-
is. Oft var þá hent gaman að oss
fyrir það að vér veiddum flugur.
Það mundi þykja matur að fá að
sjá þá og heyra í sjónvarpi þegar
þeir eru í essinu sínu. En það er
ekki hægt að sýna þá, því að þeir
ganga allsnaktir.
Þeir hafa sínar eigin skoðanir á
siðferði og þeir telja það til dæm-
is ósiðlegt að kyssast. Ungu stúlk-
urnar ganga allsnaktar, nema hvað
þær hafa dinglandi framan á sér
margar gamlar úrfestar eða þess
háttar, sem fest er með bandi um
mittið. Þetta er þeirra ,,járntjald“,
sem enginn má hrófla við. Gerist
einhver svo djarfur, verður hann
að greiða sekt, svo og svo margar
geitur. Giftar konur fleygja „járn-
tjaldinu“ og fara í pils úr geitar-
skinni.
HÖRUNDSFLÚR
Hver maður hefur sitt hörunds-
flúr. Mið hryllti við þegar ég sá
hvernig þassi merki vöru gerð. Sá,
sem merkti, var með langan prjón
og gamalt rakvélarblað. — Hann
stakk prjóninum gegnum skinnið
LESBÓK MORGUNBLADSINS
og rak hann svo lengra þangað til
oddurinn kom út, og svo skar hann
frá oddinum. Báðir urðu brátt al-
blóðugir. Þegar merkingunni var
lokið. var olíublöndnum leir smurt
í sárin.
Áður fyr þýddu þessi merki, eða
örin eftir þau, of hvaða ættflokki
maður væri, eða hve marga menn
hann hefði drepíð. Nú eru menn
farnir að láta merkja sig á ýmsan
annan hátt. Kvenfólkinu þykir fal-
legast að hafa smábólur í réttum
röðum um allan kroppinn. Karl-
mennirnir láta gera stjörnu í kinn-
ar og mynd af fiski eða antílópu á
brjóstið. Þá þykir það og mikið
skraut að láta stinga í gegn um
eyrnasnepilinn og þenja hann svo
út. Margar stúlkur hafa látið gera
gat í neðri vör sína og stinga þar
í fílabeini eða notuðu skothylki. Oft
maka karlmenn allan líkama sinn
með hvítri viðarösku, svo að þeir
verða óhugnanlega gráir á litinn,
en svo eru drengar myndir í þetta
með fingrunum. Mesta skrautið er
þó að smyrja sig allan með hárauð-
um leir.
Einu sinni kom ég þar sem þeir
voru að dansa og brá mér þá í
brún að sjá að þeir voru fagurbláir
frá höku að hnjám. Hvítur maður,
sem þarna átti heima, útskýrði
þetta fyrir mér. Hann sagði að
kaupmaður nokkur hefði fengið
mikið af bláma og ætlað að kenna
Svertingjakonum að nota hann í
þvott. En þær vildu ekki líta við
blámanum og kaupmaður gat ekki
selt hann fyr en hann fann upp á
því snjallræði að selja hann sem
hörundsmálningu.
BÚSTAÐIRNIR
Lotukar búa í þorpum og hvert
þorp stendur á hóli. Þetta var
fyrrum gert til þess að óvinir gæti
ekki komið að þeim óvörum- En
þótt ófriðarhættan sé nú fyrir
löngu líðin hjá, vilja þeir hvergi
annars staðar vera. Af þessu leiðir
það, að oft er langt í vatnsból og
konurnar verða stundum að sækja
vatn á sjálfum sér um 10 mílna
veg.
Kofar þeirra eru úr leir, með háu
toppmynduðu stráþaki. Umhverfis
hvern kofa er há rimlagirðing, svo
að íbúarnir og geitur þeirra verði
ekki fyrir árásum villudýra.
Ég kom inn í einn kofann. Dyrn-
ar voru svo lágar, að maður varð
að skríða á fjórum fótum. Dimmt
var þar inni. Gólfið var úr hörðum
leiri og vandlega scpað. Svefndýn-
ur höfðu verið vafðar saman og
stóðu þar upp við veggina. Á snög-
um hengu horn, net og axir, en
spjót og skildir risu upp við vegg.
Stórir leirpottar voru þar inni, full-
ir af miði og vatni. En uppi á lofti
var kornbindum raðað til þerris.
Fyrir utan dyrnar var slétt og
hörð stétt gerð úr mauraleiri. Þar
var breitt til þerris hirsi, sem mjöð-
ur skyldi gerður af. Úti í horni var
ofurlítið skýli úr blöðum og grein-
um og þar voru hlóðirnar, þar sem
allur matur er soðinn.
Búskapurinn fer eftir árstíðum.
Sumarmánuðina, þegar rigningar
eru, stunda menn akuryrkju, en
þurrkamánuðina stunda þeir veið-
ar. —
REGNMADURINN
Einhver merkasti maður þjóð-
flokksins er regnmaðurinn, eða
„kobu“. Hann sér um að rigni. —
Hefst hann handa seint í apríl eða
snemma í maí, þegar rigningatím-
inn er í nánd, og notar helga steina,
sem nefnast „napkanga“, til þess
að knýa fram regn.
Hann fer mjög dult með þennan
galdur sinn, en þó fekk ég einu
sinni að vera við og koma inn í
hið allra helgasta, þar sem hann
geymdi steina sína. Sagði hann þó
að steinarnir væri svo máttugir, að