Lesbók Morgunblaðsins - 08.02.1953, Side 15
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
(Jr lífi <»l|»yt>tifMi4ir
a gou
FYIISTU árin sem viö vorum i Brúna-
vik var ckki nema ein verslun í Borg-
arfirði. Þangað var skammt til að-
drátta, en sá var gailinn á, að þegar
lcið á votur var alltaf vöruskortur i
vorslaninni.
Nú var það seint á góu að við Brún-
vikingar vorum orönir kornmaiarJaus-
ir, cins og fitiri, og hvorki áttuin við
kaffi né sykur. Þnð þótti mér Cintia
verst að vora kaffllaus, aö ég tati nú
ckki urn totiahsioysið. Vlð áttum nógan
íslfenzkan mut, spaðkjöt, karló'ilur, fisk
og súrsaöan mat. En það gckk fljótt á
þctta þcgar kornmatinn vantaði og
surnum þótti það cinhæft fæði og
söknuðu þcss að fá hvorki brauð né
grauta.
Vcðrátta var fremur stillt og góð unr
þessar mundir, cn oft mikil frost og
núkill snjór á jórð. Mikill hafís var
þá frá Langanesi að Borgarfirði og
víkunum, cn var ckki orðinn land-
íastur og lónaði frá landi við og við,
svo að smábátum var fært með strönd-
um fram.
Okkur kom saman um það, Brún-
vikingum, að við yrðum að brjótast
sjóvcg til Scyðisfjarðar til þcss að ná
i vörur. Og einn góðan veðurdag, þegar
litill is var á grunnmiðunn lögðum við
á stað á sexæring bræður fjóiir, Er-
lingur, Gissur, Sigurður og cg, og með
okkur mágur okkar, Jón Bjarnason frá
Ilörgsdal, scm var giftur Bcgínu systur
okkar. Bjuggum við okkur vel út mcð
nosti og nýa skó, þvi að þótt við vær-
um allir i sjóstigvclum, var ckki að
vita noma vjð þyrftum að ganga eitt-
lrvað, ,og var þá betra að hal'a mcð
sér íijlcnzka skó, Kom sú fyrirhyggja
sér líka vcl siðar. Við kvöddum svo
hcimafólk og ýttum úr vör. Voru þá
tniklar íshrannir mcð landi, en víkin
íslaus, og þcgar fyrir Skjótancs kom,
sáuin við að Hvalvíkurbót var islaus
að Glettingancsi. Við rerurn knálcga
og bar okkur skjótt yfir Hvalvíkina,
og þcgar fyrir Glettinganes kom, í
röstina, tók við hörku suðurfall, sem
skilaði okkur drjúgum áfram. Eru
sjávarföllin þarna afskaplega sterk í
gÓUStl'BUÖJÍJUl. .
En suðurfallið ýtti cinnig við óvin-
inum hvita og kom hann nú með
flcygjforð siglandi af hafi til lands. Við
vorum þó vongóðir um að hann mundi
ekki ná okkur. Skilaði okkur fljótt
fyrir Kjólsvík, cn hafisinn fór miklu
hvaöar en við og dró skjótt saman. Og
þogar við vorum á*móts við Bfeiðavik,
rak liann að okkur mcð bvaki og
brestum. Skifli það cngtim tognm að
hann umkringdi olíkur og lá við sjálft
að hann bryti liátinn i spón. En við
hiifövlm þá snör handtök, hllipum allir
i senn upp á oinn jakann ug kipplum
bátnum upp á hann með okkur. Ef við
hefðum ckki vcrið nógu viðbragðsfljót-
ir, ntundi hafísinn hafa molað bátinn,
og þá hefði onginn vcrið til frásagnar
um för þcssa.
Nú vorum við þarna á jakanum og
rak okkur hratt suður mcð landi. Það
var þó i áttina, cn dauflegt þótti okkur
þetta ferðalag og ekki scnt gæfusam-
legast. isinn bar okkur suður fýrjr
Herjólfsvik og suður með Blábjörgum.
Var hann eins og samfelld hella eins
langt og auga eygði. En þegar við kont-
um að Skálanesinu, norðan við Húsa-
vík, er þar röst og hafði hún rifið stóra
auða glufu í íshelluna. Biðum við þá
ekki boðanna, drógum bátinn út í auð-
an sjó og settumst undir árar. Rcrum
við nú af miklu kappi, þvi að ekki
langaði okkur til þess að festast i isn-
um aftur. Hugðumst við ná til Ilúsa-
víkur áður en vökin lokaðist aftur. F.n
svo varð ekki. Út af Húsavík náði haf-
isinn okkur aftur og umkringdi okkur
á svipstundu. Aítur urðum við að reyna
að forða lífinu með.þvi að stökkva upp
á jaka og bjarga bátnum. Að þessu
sinni var það erfiðara en áður, því að
jakinn, sem við lentum nú á, var hærri
cn hinn og fiugháll, svo að það var
enginn hægðarlcikur að koma þung-
um bátnum upp á hann. Samt tókst
það með guðs mildi og öðru sinni var
okkur borgið.
Svo var fallið öflugt, að okkur
fleygði áfram eins og við værum á
siglingu í góðum byr. Bar okkur þvi
skjótt suður fyrir Húsavík. En þegar
Jjoju aó ÁUtavjk víjj- þar önnur vöst,
• • . i • • • < • ' • / • i-t' ; '. 1 . ;
sem tætti ísinn frá landi. Og þartia
losnuðum við alvcg við liann, því að
í.slaust var i Loðmundaríirðl og Seyð-
isfjarðarflóa. Þarna scttum við bátinn
aftur á flot og rcrum síðan kappróður
alla lcið iiin að Fjarðaröldu i Seyðis-
firði. Rcnndum við þar upp að bryggju
„Framtiðarinnar". Vár þá asi á okkor,
því að okkur var í mun að reyna að
að komast heim áður en ísihn lokaði
ölíum víkum til fulls. Getur lrann vcr-
ið þrásætinn þar og árið 1882 lokaði
hann öllu Norður- og Austurlandi fram
á Höfuðdag. Við vildum því ciga scm
minnst undir kenjum hans. FÍýttum
við okkur að taka út allar þær vörur.
er við þurftum og bcra þær á búlinn.
Þcgár rr þvi var lokið lögðum \ ió á
stað aftur. Var þá útfall og skilaði
okkur drjúgum úf fjörðihn. Var þar
hvcrgi hafis að sjá. — Eftir tveggja
klukkustunda róður vorum við koiun-
ir áð Skálancsi, sem er sunriah Seyðis-
fjarðar yzt. Var þá farið að dinuua,
útlit Ijótt, kominn norðari stonrmr mcð
fjúki. Þótti okkur þá ekki ráðlej.f aö
halda lengra, en tókum þar land. Vör-
urnar bárum við upp í skúr, scm þar
var og settum bátinn vel undan sjó.
Gengum við svo til húsa. Þarna bjó þá
bóndi sá, er Jón Kristjánsson hct, og
fengum við beztu viðtökur hjá hon-
um.
Ekki var okkur rótt um nóttina. Ilclt
umhugsunin um „landsins forna
fjanda" vöku fyrir okkur og ef við
blunduðum vorum við að bcrjast við
hann í draumi. Mcð birtu vorum við
svo á fótum. Var þá cnn norðanstormur
og hriðarhraglandi. Það fyrsta sctn við
okkur blasti var að fjörðurinn var horf-
inn, þar var ckki annað en hvilur.
samfelldur is landa á milli og cihs
laiigt til hafs og inn eftir cins og a"tfa
eygði. Um nóttina hafði ísiun rchið
uridan veðrinn, svo að hann fyllti
hverja vik, og Seyðisfjörð alveg inn i
botn.
Þarna vor.um við laglega staddlr. eðn
hitt þó heldpr. Hvað átti nú tit bragð:.;
að taka? Enga vissu höfðum við fyrir
þvi hvcnær isinn mundi rcka út aftur.
máskc ekki fyr en um sUmarmé-.
máske ekki fyr en um Höfuðdag.
Eftir nokkrar* bollaleggingar varð
það úr, að bræður mínir þrír skylJi
verða þarna eftir, en við Jón Bjarhr-
son skyldum leggja á stað gangantii
með bráðabirgðabjörg fyrir búin. —
Bundum við okkur síðan bagga ef þ’ i
alJjs nðuðsj’iUcgagta og var hvoj- bc;;i