Lesbók Morgunblaðsins - 25.04.1954, Page 11

LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
287
ei á sunnudögum — og geta gestir
þá fengið að skoða hann.
Nú erum vér að komast til „The
Cotwolds“. Landið verður hólótt-
ara og vegurinn í ótal hlykkjum,
trjánum fjölgar og húsin hafa ann-
an svip en áður. Hér eru þau ekki
gerð úr rauðum múrsteini, heldur
gráum eða ljósgulum sandsteini.
Hér eru ekki stráþök, heldur þök
gerð af leirflögum, sem eru orðnar
grænar og gular af mosa. Hér
breytist einnig landbúnaður. Hér
er landslagi svo háttað að ekki er
hægt að koma við stórvirkum jarð-
ræktarvélum. Hér er alls staðar of
bratt, og þess vegna eru hér beiti-
lönd, eins og var fyrir hundruðum
ára. Hér eru hundruð þúsunda af
sauðfé, og allt eru það niðjar fyrstu
kindanna, sem bændur höfðu hér.
Sauðfjárræktin hefur verið og er
enn helzti atvinnuvegurinn hér. í
fljótu bragði er það lítt skiljanlegt
hvað hér eru mörg vel stæð þorp
með stórbyggingum. — En lausn
þeirrar gátu er, að hér voru eitt
sinn auðugustu héruð Englands,
meðan ullin var gullnáma Englands
og allar fatnaðar verksmiðjurnar
sóttu ull hingað. Svo var iarið að
rækta sauðfé í stórum stíl víðsveg-
ar um heim og samkeppnin hófst.
En hér í Cotswold undu menn við
sitt, tóku uppgangstímum og erf-
iðleikum með sama jafnaðargeði.
Þess vegna hefur verksmiðjuiðnað-
ur ekki getað lagt þessi fögru héruð
undir sig. Þorpin heldu sínum upp-
runalega svip, gömlu húsunum var
haldið vel við, og vegna þess að
ekki var þörf fyrir ný hús, þá halda
byggðirnar sínum aldagamla svip.
Húsin eru að vísu orðin ellilegri,
gangstéttirnar slitnari, og á stöku
stað hefur kvarnazt úr hornstein-
um. En annars hefur byggingarefn-
ið staðizt tímans tönn.
Vér staðnæmumst á hæð nokk-
urri og drögum upp landabréfið til
þess að athuga hvaða leið vér skul-
um fara. Að baki er Minster Lowell
með sína gömlu og fögru kirkju.
Hér rétt hjá oss er hinn eldgamli
bær Burford, sem er frægur um
allt England fyrir góðan mat. Fram
undan er Great Berrington, Sher-
borne, Burton-on-the-Water. Upper
Slaughter og Stow-on-the-Wold,
Temple, Ouiting og Snowehill, og
enn lengra burtu glæsilegasti stað-
urinn af öllum, Broadway. Bíllinn
rennur í ótal krókum milli bæanna,
sem eru hver öðrum líkir, en þó
hver með sinn sérstaka svip og sína
sérstöku krá með langa og merki-
lega sögu. Vér lítum inn í þá fræg-
ustu, „The Crosshands" í Old Sud-
bury, til þess að fá oss hressingu.
En það er ekki tími til þess að
reyna alla uppáhaldsréttina þar,
því að matur bíður eftir oss í kránni
„The Lygon Arms“ í Broadway, og
þá krá verða allir ferðamenn að
heimsækja.
----★-----
Enskar krár eru einstakar í sinni
röð. Reynt hefur verið að stæla þær
annars staðar, en engum hefur tek-
izt að flytja hið einkennilega and-
rúmsloft þeirra út fyrir landstein-
ana. Þetta eru staðir, þar sem allir
söfnuðust saman umhverfis arin-
inn, hvort sem með eða móti blés,
til þess að ræða um landsins gagn
og nauðsynjar. Og þarna sátu menn
svo með ölkrúsina í annarri hendi
og pípuna í hinni. í fátækum þorp-
um eru krárnar litlar og ósélegar
og húsgögn og herbergi eftir því.
Annars staðar eru þær stórar, svo
að matstofurnar eru veizlusalir,
arininn skrautlegur og herbergin
eins og í höllum, með dýrindis dúka
á gólfum og dýrindis fornum hús-
gögnum. Þessar krár erfir oftast
sonur eftir föður og nýar kynslóðir
byggja upp og bæta við í sama stíl
svo svipurinn haggast ekki.
„The Lygon Arms“ í Broadway
er ein af þessum krám. Það er auð-
séð um leið og maður stígur út úr
bílnum. Öllu er vel við haldið út í
yztu æsar, byggingarnar eru í fullu
samræmi hver við aðra svo að
hvergi skeikar. Og garðurinn er
eitt furðuverk blóma og trjáa. Inni
á arninum snarkar í beykibrenni
og af því leggur þægilegan ilm um
húsakynnin. Þarna eru húsgögn frá
öllum öldum og í öllum stíl og
sanna það, að hægt er að raða fögr-
um hlutum saman án þess að til
árekstra komi. Það var því skilj-
anlegt að konurnar þurftu að ganga
um allar stofur til þess að skoða
og hlýða á sögurnar um þessa góðu
gripi, og máske til þess að fá að
vita hvaða höfðingjar hefði búið í
hinum ýmsu herbergjum og hvar
þeir hefði sofið. Og sá, sem segir
frá getur rakið söguna langt aftur
í aldir, þegar hér var barizt og her-
irnir lögðu krána undir sig sitt á
hvað. Hann kann sögur um auðug-
ar aðalsmær, sem rænt var, um ein-
vígi hraustra riddara, um veðmál
milli auðkýfinga, þar sem stórfé
var lagt undir hver ætti fljótastan
hest eða beztan veiðihund.
----★-----
í matsalnum voru framreiddir
hinir sömu réttir og þarna hafa
verið á borðum um aldir. Hér af-
sannast það, sem sagt er, að Eng-
lendingar kunni ekki að matreiða.
Þegar þeir matreiða þjóðrétti sína,
þá er enginn þeim fremri. En gall-
inn er sá, að víða eru þeir nú farnir
að matreiða erlenda rétti, og þar
mistekst þeim.
Hafi maður búið sig vel út með
peninga og eigi enn nokkuð eftir
þegar maturinn hefur verið greidd-
ur, þá væri rétt að skreppa í ein-
hverja forngripasöluna. Að vísu
geta hvorki krónur né Sterlings-
pund keppt hér við ameríska doll-
arinn. Ameríkumenn hafa spennt
verðið svo upp úr öllu valdi, að
manni blöskrar. Bótin er sú, að