Lesbók Morgunblaðsins - 05.02.1961, Blaðsíða 12

Lesbók Morgunblaðsins - 05.02.1961, Blaðsíða 12
64 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS sætar á bragðið. Aðrir segir hann haldi því fram, einkum þeir sem ferðazt hafi um Sinai-skaga, að „manna" muni vera kvoða af tamarinda-viðnum, sem vex þar víða. Dr. Bodenheimer segistsjálf- ur hafa farið til Sinai til þess að athuga þetta, og komizt að raun um að „manna" sé ekki annað en drit tveggja skordýrategunda, sem lifa á tamarind-trjánum. Nú er það kunnugt að drit skordýra, sem lifa á safa trjáa, er sæt kvoða. Þannig er það um blaðlýsnar. — Þetta hafa maurar uppgötvað og þess vegna hafa þeir blaðlýs eins og vér höfum kýr og lifa á hinu sæta kvoðudriti þeirra. Dr. Bodenheimer segir að „manna" sé enn notað til mann- eldis víða í löndum fyrir botni Miðjarðarhafsins, enda þótt fræði- menn í Evrópu hafi ekki hug- mynd um það. Hann segir að Arabar kalli „man" bæði blað- lýsnar og drit þeirra. En „man- es-sima" sem þýðir himnabrauð sé algengt læknislyf í Persíu og Arabíu. Það kemur úr eikiskóg- unum í Kurdistan, og dr. Boden- heimer segist ekki efast um að það sé blaðlúsadrit, enda þótt menn viti nú ekkert um uppruna þess. Talið er að um 60.000 pund af þessu „manna" sé árlega selt á markaðstorgum í Irak. Því sé síðan breytt í sælgæti, blandað saman við egg, möndlur og ýmis- legt annað. —0O0— Hvítu maurarnir eru víða mikil plága, en þeir eru líka hafðir til manneldis og er vafasamt hvort etið er meira af nokkrum skor- dýrum en einmitt hvítu maurun- um, einkum í Afríku. Frá því að hvítir menn fóru að ferðast um Afríku, er þessa víða getið í ferða- sögum þeirra og eins hvernig menn veiða maurana og matreiða þá. Maurar þessir reisa sér borgir, furðulega háa stróka, og búa í þeim þúsundum saman. Hjá þeim er stéttaskipting. Þar eru fljúg- andi maurar, sem eiga að halda kynstofninum við ásamt drottn- ingunni, nokkurs konar aðall. Og svo eru þar hernaðarmaurar og verkamaurar. Svertingjar hafa búið sér til ýmsar hugvitsamlegar gildrur til þess að veiða flugmaur- ana, þegar þeir koma í stórhóp- um út úr „kastalanum". Þykir þetta góð fæða. Hinir maurarnir eru líka etnir ,en til þess að ná í þá, verður að brjóta vígið. Og þá er líka hægt að ná til drottn- ingarinnar, sem á sitt eigið her- bergi í víginu og gerir ekki ann- að en verpa eggjum í sífellu. Hún er um tveggja þumlunga löng og spikfeit, og þykir að sjálfsögðu hið mesta lostæti. Yfirleitt telja svertingjar maur- ana einhvern allra bezta mat sem þeir fá. Segir David Livingstone, hinn alkunni landkönnuður, skemmtilega sögu af því: „Palani höfðingi kom til okkar meðan við sátum að snæðingi. Eg gaf honum brauðsneið með þurkuð- um aprikósum ofan á. Mér sýnd- ist hann hafa góða lyst á þessu, svo ég spurði hvort hann hefði nokkurn tíma fengið svona góðan mat. —Hefirðu etið maura? spurði hann þá. Nei, það hafði eg ekki gert, og þá sagði hann: — Já, ef þú hefðir bragðað maura, þá vær- irðu viss um að geta aldrei feng- ið betri mat". Talið er, að í hvítmaurum sé fleiri hitaeiningar en í nokkrum öðrum mat. Samkvæmt rannsókn- um Belga eru 561 hitaeining í hverjum 100 grömmum, eða mörg- um sinnum meira heldur en í kjöti og fiski. En sennilega hefir ekki verið rannsakað hve mikið af fjörefnum er í þeim. —oOo— Venjulegir maurar eru etnir víða um heim. í Suður-Ameríku eru þeir steiktir og seldir í kvik- myndahúsum sem sælgæti. í Mexíkó eta menn maðka, sem kallaðir eru „Maguey", en það eru lirfur fiðrilda, sem lifa á „agave"-jurtinni, en úr safa henn- ar gera Mexíkanar þjóðdrykk sinn, er þeir nefna „pulque". Fyrir nokkru fóru Mexíkanar að sjóða þessa maðka niður og er farið að flytja þá úr landi, en eftirspurn er víst ekki mikil enn. Það var árið 1885 að enskur maður, V. M. Holt, gaf út bók, sem hét: „Hvers vegna eigum vér ekki að eta skordýr?" Þar kemur hann með nákvæmar lýsingar á því hvernig eigi að matreiða ald- inbora, mölflugur, broddflugur, kornmaðk og tólffótlunga. En eng- inn hafði lyst á þessu og árangur- inn varð enginn. Meðan fyrri heimsstyrjöldin geisaði og matarskortur var sem mestur, stakk amerískur hagfræð- ingur, L. O. Howard að nafni, upp á því að farið væri að nota skor- dýr til manneldis, og hungurvof- unni þannig bægt frá mannkyn- inu. Hann sagði að mörg skordýr væri hreinasta lostæti. En eng- inn tók mark á honum heldur. Hvítu mennirnir höf ðu svo mikinn viðbjóð á skordýrum, að þeir kusu heldur að svelta en leggja þau sér til munns. Nú er þetta að breytast eitt- hvað. Farið er að flytja til Banda- ríkjanna niðursoðin skordýr, svo sem maura og lirfur silkiorma frá Japan, fiðrildamaðka frá Mexíkó og steiktar engisprettur frá Aust- urlöndum. Þetta er haft á boð-

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.