Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 5
osif Brodsky DÓM.: Vitnið Logunov! LOGUNOV: (aðstoðarmaður^ forstjór- ans við Eremitage-safnið). Ég þekki ekki Brodsky persónulega. Hitti hann í fyrsta sinn hér í réttarsalnum. Að, lifa eins og hann hefur gert leyfist ekki lengur. Ég mundi ekki öfunda for- eldra af svona syni. Ég hef unnið með rnihöfundum og ég hef umgengizt þá. Ég ber Ðrodsky helzt saman við Oleg Shestinsky. Oleg hefur verið með áróð- urshópi, hann hefur lokið námi við há- skó'ana í Leningrad og Sofia. Og Oleg hefur lika unnið í námu. Ég vildi koma hér fram til þess að leggja áherzlu á þá staðreynd, að menn verða að vinna mikið og gefa frá sér allar menningar- ívenjur sínar. Þá yrðu Ijóðin, sem 3rod- sky yrkir, almennileg ljóð. Brodsky verður að byrja nýtt Iflf. VERJ.: Mér finnst, að það setti að láta vitnin halda sér að efninu. En þau DóM.: Þér getið lagt mat á framburð vitnauna síðar-. Vitnið Denisov! DENISOV: Ég þekki ekki Brodsky pérsónulega. Aðeins af því, sem hefur staðið í blöðunum. Ég kem hér aðeins sem borgari og fuliltrúi samfélags okk- ar. Ég var móðgaður af verkum Brod- skys. Mig langaði að kynna mér bæk- u:- hans. Eg fór í bókasöfnin. Þau höfðu ekki bækurnar hans. Ég spurði kunn- ingje, hvort þeir þekktu þennan mann. Nei, þeir þekktu hann ekki. Ég er verkamaður. Hef ekki skipt um vinnu nema tvisvar á ævinni. En Brodsky? Ég er ekki trúaður á þann framburð hans, að hann kunni margar sérgrein- ar. Það er ekki hægt að læra eina sér- grein á svona stuttum tíma. Það er sag*, að Brodsky gefi sig út fyrir ein- htverskonar skáld. Hversvegna var hann ekki félagi í einu einasta félagi? Hall- ast hann ekki að díalektiskri efnis- hyggju? Þið vitið, að Engels heldur því fram, að vinnan hafi skapað manninn. En það er Brodsky ekki ánægður með. Hann er á öðru máli. Hann kann að vera mjög gáfaður, en hversvegna vinn ur hann sér þá ekki frægð á okkar bókmenntasiviði? Hversvegna vinnur hann ekki? Ég vil taka það fram, að sem verkamaður er ég ekki ánægður meo starfsemi hans. DÓM.: Vitnið Nikolaév: ' NIKOLAÉV: (eftirlaunamaður). Ég þekki ekki Brodsky persónulega. En ég vil laka það fram, að ég hef þekkt til hans í þrjú ár og svo til hinma skaðlegu áhrifs, sem hann hefur haft á jaifnaldra sínx Ég er faðir. Ég veit af reynslu hve erfitt það er að eiga son, sem vinn- ur ekki. Oftar en einu sinni hef ég séð kvæði Brodskys í höndunum á syni mín um. „Kvæði í 42 köflum" (svo!) og önnur einstök kvæði. Ég þekki Brod- sky frá Umansky-málinu. Það er mál- tæki, sem segir: „Segðu mér, hvern þú umgengst..." Eg þekkti Umansky persónulega. Hann var brjáiaður and- sovétmaður. Af að hlusta á Brodsky þekkti ég son minn aftur. Sonur minn SÍÐARI HLUTI segist líka vera snillingur. Og eins og Brodsky nennir hann ekki að vinna. Menn eins og Brodsky og Umansky hafa ill áhrif á jafnaldra sína. Ég er alveg gáttaður á fore.drum Brodskys. Það er rétt eins og þau hafi alið á honum. Þau hafa fylgt honum í öllu. Eftir form inu á kvæðum Brodskys að dæma, virð- ist hann geta komið saman vísu. En þessi skáldskapur hans hefur bara ekki gert nema illt eitt. Brodsky er ekki ein- ungis sníkjudýr. Hann er herskátt sníkjudýr! Fólk eins og hann má ekki eitt vísuorð. DÖM.: Ég leyfi engar tilvitnanir. -BRO.: En ég vil vita, hvaða kvæði hann er að tala um. Það er eins vel til, að þau séu alls ekki eftir mig. NÍK.: Hefði ég vitað, að ég átti eftir að mæta fyrir rétti, hefði ég látið taka mynd af þeim og tekið hana með mér. DÓM.: Vitnið Romasjova! ROM.: (kennari í marxisma og len- inisma í Mukhinaskólanum) Ég þekki Brodsky ekki persónuiega. En ég er kunnug svokallaðri starfsemi hans. Pusjkin hefur sagt, að skáldskapargáf- an sé fyrst . og fremst vinna. (Vandleg leit í verkum Pusjkins hefur ekki getað leitt í ljós að hann hafi nokkurntíma sagt þetta). En Brodsky? Vinnur hann? Vinnur hann kvæði sín þannig, að fólk geti skilið þau? Ég fúrða mig á því að kollegar minir skuli hafa getað skapað þennan geisla- teug kringum hann. Það sbeður ekki nema í Sovétríkjunum, að réttur taii svona vingjarnlega við skáld og ráð- 3eggi honum svona bróðurlega að læra betur. Sem ritari Flokksins í Mukhina- skólanum get ég borið um það, að hann hefur ill áhrif á æskuna. VERJ. Hafið þér nokkurntíma séð taks neinum vettlingatökum. (Fagnað- arlæti). 'i'JAGIiY meðdómandi: Firaist yður ljóð j.Brodskys hafi haft áhrif á son yð- ar? . NIK.: Já. DÓM.: Og haft áhrif til hins verra? NIK.: Já. VERJ.: Hvernig vissuð þér að þau voru eftir Brodsky? NIK.: Það var þarna mappa og á henni stóð: „Iosif Brodsky". VERJ.: Þekkti sonur yðar Umansky? NIK.: Já. VERJ.: Af hverju ráðið þér það, að Brodsky en ekki Umansky, hafi haít þessi illu áhrif á son yðar? NIK.: ,Brodsky líka. Kvæðin hans eru ósiðJeg og andsovézk. BRO: Nefnið þér einhver andsovézk kvæði eftir mig. Þó ekki væri nema Brodsky? ROM.: Aldrei. En þessi svokallaða starfsemi hans gefur mér rétt til að dæma hann. DÓM.: En getið þér bent á nokkrar staðreyndir þessu máli viðkomandi? ROM.: Sem kennari unglinga iveit ég hvað þeir hafa um skáldskap Brodskys að segja. VERJ.: En þekkið þér sjálf ljóðin hans? ROM.: Hvort ég þekki þau! Þau eru við-bjóðsrleg! DÓM.: Vitnið Admóní. Lofið mér að sjá vegabréfið yðar, af því að ættar- nafnið yðar er dálítið óvenjulegt. ADM: (prófessor við Herzen-stofnun- ina, málfraeðingur, bókmenntafræðing- ur. þýðandi). Þegar ég komst að því, að verið veri að draga Iosif Brodsky fyrir dóm, sakaðan usn iðjuleysi, taldi ég mér skylt að !áta í ljós skoðun mína fyrir réttinum. Qg ég tel mig hafa rétt til þess, þar eð ég hef í 30 ár unnið með ur.gu fólki, sem kennari við háskóla- námskeið, og eins vegna hins,að ég hef len.gi fengizt við þýðingar. Ég get varla sagt, að ég þekki Brod- sky. Við rétt heilsumst, en ég held ekki, að við höfum nokkurntíma skipzt á orð- um. Samt hef ég nú í hér um bil eitt ár e-ða rúmlega það fylgzt nállvæmlega með þýðingarstarfsemi hans, bæði á þýðendakvöldum (þar sem þýðendurnir lesa upp verk sín) og einnig með því sem komið hefur á prent. Þar eð þess- ar þýðingar eru snilldar'.egar, og þar sem ég þekki þýðingarnar á Galchinsky, Femandes og fleirum, get ég lýst því yf ir á fullkomlega ábyrgaii hátt, að þær hafa útheimt geysilega vinnu af þýð- andsnum. Og þær bera vott mikilli snidd og háu menningarstigi hans. Og undur gerast ekki. Hvorki snilld né menning kemur af sjáifu sér, en út- heimtir stöðuga og þrautseiga vinnu. Jafnvel þótt þýoandinn vinni eft- ir' orðréttri útlegginigu, verður hann, til þess að þýðingin verði að gagr.i, að skapa sér einhverja mynd aí málinu, sem hann þýðir úr. Hann .verð- ur að fá byggingu málsins á tilfinning- una og hann verður að þekkja lifnað- srháttu og menningu þjóðarinnar, o.s. frv. Og auk alls þessa lærði losif Brod- sky tungumálin sjálf. Þessvegna liggur það mér í augum uppi, að hann vinn- ur og það með dugnaði og þrautseigju. Og þegar ég komst að því í dag — já, ekki fyrr en í dag — að hann hefur ekki gengið gegnum nema sjö barna- skólabekki, varð mér Ijóst, að hann hefur orðið að leggja afskaplega mikið á sig til þess að ná þessari sniild og því m.enningarsiigi, sem hann ræður yf- ir. Það sem Majakovski sagði um vinnu skáldsins, á jafnt við ljóðaþýðandann: „Hann þarf að róta gegnum þúsundir tonna af orðagrjóti til þess að finna eitt einasta orð." Tilskipunin, sem hefur orðið til 'þess, a'ð 3rodsky var dreginn fyrir rétt, á við þá, sem vinna oflítið, en ekki hina sen\ fá oflítið í aðra hönd. Sníkjudýr eru þeir, sem vinna Oflítið. Þes.í/egna er það eins og hver önnur vitleysa, að Brodsky sé sníkjudýr. Það kemur ekki til mála að beina slíkri ákæru gegn manni, sem vinnur eins og 3rodsky gerir, sem þrælar án þess að vera að hugsa um mikið endurgjald, og er reiðubúinn að láta sér nægja það ahra nauðsynlegasta til þess að geta fullkomnað sig í list sinni og skapað listayerk, sem einhvers eru virði. DÓM.: Hvað voruð þér a« tala um að dæma menn fyrir að vinna sér ekki nog inn? ADM.: Ég sagði, að kjarni tMskipunar innar væri nauðsynin á að dæima þá, sem ekki vinna ncg, en ekki hina, sem vinna sér ekki nóg inn. DÓM.: Hvað ,eigið þér við með því? Hafið þér lesið tilskipunina frá 4. maí? Koromúnisminn verður ekki byggður upp nema milljónirnar leggist á eitt. ADM.: Allri vinnu, sem er þjóðfélag- inu gagnlog, ber virðing. TJAGLI meSdómandi: Hvar las Brod- sky þýðingarnar sínar og á hvaða máli? ADM.: (brosir) Hann ús á rússnesku. Hann þýðir úr erlendum málum og á rússnesku. DÓM.: Þegar einhver sipyr yður spura ingar, ættuð þér að útskýra málið í stað þess að brosa. ADM.: Ég er nú að útskýra, að hann þýðir úr serbnesku og po.skú yfir á rússnesku. DÓM.: Gjörið svo vel að tala við rétt- inn, en ekki áheyrenduma! ADM.: Ég biðst afsökuiMMV Þetta er komið upp i vana hjá mér að sr*úa mér ¦atS áheyrendum minum. Framhald á bls. 6 30. tbl. 1964 LESBOK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.