Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 14
íslenzk heimili Framhald af bls. 9 góðs af. Þau hjónin reyna að fara utan einu sinni á ári — meðan börnin eru í sveitinni. Þá þarf aðeins að koma þeim yngstu fyrir. „Það .ir sivo mikil uppiyfting, að ég nýt þess fram í fingurgóma", segir frú- in. „Hugsaði. þér — að fá allt upp í hendurnar, láta stjana við mig alveg eins og ég stjana við heimilisfólkið all- an ársins hring. Fá allt í einu hvíld frá því að hugsa um pela, bleyjur, ei- lífan mat, mjólk og brauð. Já, það er gott að íosna við erilinn smástund — kannski vegna þess hve gaman er að koma heim aftur." „Þetta er alveg satt", segir Finn- björn — „Við getum verið þakklát fyrir hve þetta hefur allt gengið vel, hve börnjn hafa verið heilsugóð", og haran ber þrjú högg undir borðplötuna. „Þeg- ar allt gengur svona vel finnst manni það í rauninni sjálfsagt og eðlilegt — og áttar sig ekki á því hve lífið er gott fyrr en maður heyrir um erfiðleika og bágindi annarra." h.j.h. SVIPMYND Framhald af bls. 2 í 6ðru dóttir prinsins, líópha Deví, helzta dansmær Kamibódju. „Við kunn- um vel við einveruna, svo allir hafa eigið hús," sagði Síhanouk þagar hann var spurður um ástæðuna til þessara mörgu litiu húsa. /s. fyrstu valdaárum sínum varði Sihanouk miklum tíma til lisita, bæöi eldri og yngri. Hann samdi tónlist, sat oít með saxófónú danshljómsveit sem harn kom sér upp. Hann skrifaði líka leikrit og kvikmyndahandrit, sem hann bæð; stjórnaði og lék í. Jafravel hin umfa.ngsmiklu störf hans nú hafa ekki með öilu slökkt listaneistann í honum. Þegar Macapagal forseti Filippseyja kom i opinbera heimsókn í febrúar s.L, sa.mdí Síhanouk sérstakan söng í því tilefhi. Hínn hefur líka verið framtakssam- ur verndari líkamlegs erfiðis. Hann tel- ur það vera skyldu sína að eyða þeirri biekkingu margra ungra Kambódju- irtanna, að líta beri niður á líkaimlegt erfiði. Prinsinn kerraur oft til hátíðlegra* opnunarathafna nýrra verklegra fram- kvæmda klæddur stuttbuxum og með skóflu eða haka sem hann handleikur fimlegar en flestir þegnar hans. Þegar Viohy-stjórnin setti Sáhanouk á valdastólinn, bjóst hún við að hann yrði auðaveipur og fylgispakur. Fram- sn af virðist hann líka hafa haft meiri áhuga á persónulegum viðfangsefnuim en stjómarstörfum. En árið 1952, þegar hann missti eftirlætisdóttur sína, varð genæk breyting á honum. Hann kvaðst sjálfur trúa því, að lát barnsins væri bending um, að hann ætti að hverfa frá hégómamákum og helga sig þjóð sinni. Stefna Síhanouks í stiórriimáíum er ekki auðskýrð með vestrænum hugtök- um. Hún miðast í einu og öllu við hags- rminj Kambódju. Sósíalismi hans er þægilegt sambland ríkiseftirlits og frjáls framtaks. Hann hefur átt frumkvæði að tveggja ára áætlun um víðtækar end- urbætur á samgöngum landsins, og ár- ið 1960 hóf haain fimm ára áætlun, sem miðar að því að auka landbúnaðarfram- leiðsluna og stíga fyrstu skrefin til iðn- vae? mgar í smáum stíl. Til að hrinda þessum áætlunum í framkvæmd hefur hann þegið hjálp hlvar sem hana var að fá, jafnt f. Vesturlöndum sem í Kína og Sovétríkjunum. 1 að er samdóma álit erlendra er- indreka í Kambódju, að ógemingur sé að segja fyrir um það, hverju Síhanouk kunní að taka upp á næst, en hitt játa allir, að meginmarkmið hans sé að end- urreisa hið foma Khmer-ríki og varð- veita fullveldi Kambódju. Samskipti 14 LESBOK MORGUNBLAÐSDNS hans við Vesturlönd litast af þeírrí sanntæringu, að innan 10-15 ára verði PekJi.ig-stjórnin orðin alvöld í Suð- austur-Asíu. Síhanouk er fús til að fara hvaða leið sem er til að tryggja framtíð Kambódju, svo fremi það leiði ekki til beinna árekstra við Kína. Sagt er. að hann mundi miklu fremiur kjósa að stjóma kínversku leppríki en lenda í klónum á Thaílendingum og Víetnöm- um, sem hann teliu- jafnvel enn hættu- legri fjandmenn en Kínverja. í sögulegri ræðu sem hann hélt á þingi í nóvemlber í fyrra sagði hann þingfceimi, að ef eitthvað kæmi fyrir hann sjálfan kysi hann helzt, að eftir- lfctifsonur hans, Nóródom Naradípó, yrði látinn taka við völdum. Þessi ungi maðuir stundar nú menntaskólanám í Peking, og Síhanouk segir sjálfur, að menntun hans sé undir umsjá Tsjú En- laís forsætisráðherra og Tsjen Jís utan- ríkisráðherra Kína. Hann virðist ekki hafa neinar áhyggjur af því, að uingi mað'urinn, sem einhvem tíma kann að taka við stjómartauimium í Kambódju, eyði áhrifagjamasta skeiði ævinnar _ í saniifélagi kinverskra kommúnista. „Ég send' hann þangað, af því ég vil að hann kynnist dálitlu stranglífi," sagði Síhanouk nýlega. „Þegar ég var ungur, sjáið þér til, hafði ég litla reynslu af stranglífi." Þó Sihanouk hafnaði bandariskri hjálp og bæði um aukna aðstoð frá Kínverjum, leggur hann áherzlu á, að hann haldi fast við hlutleysi sitt og vilji hvoruigri valdablökkinni ganga á hönd. Frakkar, sern jafnan hafa verið fjölmennir í Kambódju og hafa þar - mikil og vaxandi völd, eru nú að hugsa um að auka hjálpina við Síhanouk. Hin nýja stefna de Gaulles um algert hlut- leysi alls svæðisins sem áður hét Indó- kína er í fullu samræmi við sjdnarmið prinsins, enda er de Gauile eini vest- ræni leiðtoginn sem hann vill hlusta á. Aðstaða Frakka í Kambódju virðist vera sterkari nú en nokkru sinni síðan 1954. í útvarpsræðu nýlega sagði Sihan- ouk: „Ég geri mér engar gyllivonir um örlögin, sem mundu bíða mín, ef hínn svonefndi frjálsi heimur ynni fullan sigur eða ef kommúnistar færu með sigur af hólmi, og ég veit að á hvorn veg sem færi yrði mér ekki hlift. En það eru ekki min eigin örlög sem valda mér áhyggju/m; það er framtíð þjóðar minnar sem vakir fyrir mér, framtíð sem ég geri mér vonir um að tryggja með því að koma á þeim umbótum, sem eru nauðsynlegar til að gera okkur samstiga þeirri þróun sem á sér stað losif Brodsky Framhald af bls. 6 hefur skrifað árið 1963. f stuttu máli: Framburður Vóevódins getur ekki hagg að áliti þessara persóna. 'c) Ekkert vitnanna gegn Brodsky þekkir hann, hefur fengið kvæði frá honum eða hefur heyrt hann taila. Vitni srpkjandans vitna á grundvelli ósannaðra heimilda, sem þau hafa einhvemvegínn fengið í hendur, og láta í Ijós álit sitt með meiðandi gífiuyrðum. Þetta er þá allt, sem sækjandinn hefur að standa á. En eftirfarandi verður rétt- urinri að sleppa við dómsupptöku sína: (.1) Efni frá sérstöku réttarhöldun- um 1961, en samkvæmt þvi var ákveð- ið, að málið gegn Brodsky skyldi niður faila. Ef Brodsky hefði framið and-sovézkan glæp, þá eða síðar, eða ort and-sovézk kvæði, var það verkefni fyrir öryggis- ráðuneytið. Brodsky var raunverulega kunnugur Shakmatov og Umansky og undir áhrif um þeirra. En góðu heili er hann löngu laus undan þeim áhrifum. Hinsvegar las sækjandinn upp minnisgreinar frá þeim áru-m og færði þær þannig úr tíma og sambandi, og vitanlega æsti það upp gremju almennings gegn Brodsky. Sækjandinn gaf það í skyn, að ,Brodsky hefði enn þes«a.r gömlu skdSanir sínar, en slíkt er gjörsamlega ósatt. Margir ungir menn, sem slógust í lið með U- mansky, hafa séð að sér, fyrir áhrif frá þroskuðu og skynsömu fólki, og snúið til eðliiegra lifnaðarhátta. Hið sama gerð ist hjá Brodsky tvö árin síðustu. Hann var farinn að vinna mikið og afkasta míklu. En þá er hann tekinn fastur. (2) Um gæði ljóða Brodskys sjá'.fs. Við vitum enn ekki, hver kvæðanna, sem hér hafa komið fram, eru eftir Brods.ky sjálfan, þar eð sam- kva-mt hans eigin framburði eru ýmis þeirra ekki eftir hann. Til þess að dæma um, hvort þessi Iji'-ð séu úrkynjuð, svartsýn eða tilfinn- in,gavella, verðum við að fá fram rann sókn kunnáttumanna á þeim, og þetta atriði getur hvorki rétturinn né máls- aðilar dæmt um. Okkar verkefni er að ákveða, hvort Biodsky sé sníkjudýr, sem lifi á ann- arra tekjum og eins og sniíkjudýr. Bi-odsky er skáld og þýðandi, sem' vinr.ur fyrir friðarsókn vora með þl/i að þýða kvæði skálda í vinveittum lönd um m<íð lýðræðisstjórn. Hann er ekki drj'kkjumaður -eða siðleysingi né á- girndarseggur. Hann er sakaður Um að hafa haft of litlar tekjur og út frá því um að hafa verið iðjulaus. (Verjandinn gefur yfirlit yfir hið sérstaka eðli bókmenntastarf semi og hvernig hún sé greidd. Talar um hinn geysimikla tíma, sem fer í þýðingar, nauðsyn þess að læra erlend tungumál og kynnast verkum skáldanna, sem þýdd eru. Bendir á, að ekki kemur greiðsla fyrir alla vinnu semfram er boðin). Fyrirframgreiðslu-kerfið. Upphæðirn- ar, sem nefndar hafa verið í flutningi málsins, eru ekki nákvæmar. Samkvæmt framburði Brodskys eru þær hærri. Þetta befði átt að rannsaka. Upphæðirn- ar eru smávægilegar. Á hverju lifði .Brodsky? Brodsky var hjá foreldrum sinum, sem styrktu hann meðan hann var að verða skáld. Hann hafði engjar tekjur, sem hann vann ekki fyrir. Hann lifði spart til bess að geta varið tímanuim í kjöriðju sina. f stuttu máli: Engin sök hefur verið sönnuð á Brodsky. Hann er ekki sníkju dýr og opinberar ráðstafinir gegn lion- um eru ólöglegar. Þýðing tilskipunarinnar frá 4. febrú- ar 1961 er mikil. Hún er vopn til að losa borgina við mörg raunveruleg sníkjudýr og iðjuleysingja. Rangleg not kun reglunnar mundi gera hana þýð- ingfcrlausa. Úrskurður allsherjarfundar Hæstarétt ar Sovétríkjanna, 10. marz 1963, leggur réttinum þá skyldu á berðar að nota með gagnrýni þá vitneskju, sem fraim kemur í réttarhöldum, þannig að hann dæmi ekki seka þá, sem vinna, og gæti réttar þeirra, sem fyrir hann eru kvadd ir, iil að kynnast máli sínu og koma fram með sannanir fyrir sakleysi sínu. 3rodsky var í ástæðulausu varðhaldi frá 13. febrúar 1964 og var sviptur tækifæri til að færa sannanir fyrir sak- leysi sínu. » En en.gu að síður eru þær sannanir, sem fram hafa komið hér við réttar- haldið, næigilegar til að álykta, að Brodsky er ekki sníkjudýr. Rétturinn gengur afsíðis til * ráðstefnu um málið og tilkynn- ir hlé á réttarhaldinu. Frá áheyrendasalnum: — Rithöfundar! Þeim ætti að fleygja út! — Menntamenn! Þeir hanga á háls- inum á okkur! — Nú hvað er að menntaimöruium? Þeir vinna líka. — Hvað áttu við? Sástu ekki, hvem- ig þeir vinna? Þeir nota annarra manna vork! Ég ætla að ná mér í orðrétta þýðingu ag fara að þýða ljóð! — Veiztu, hvað orðrétt þýðing er? Veiztu, hvernig skáld notar orðrétta þýðin.gu? — Hugsa sér — hvíiík vinna! — Ég þekki Brodsky. Hann er góður náungi og gott skáld. — Hann er andsovézkur! Heyrðirðu ekki, hvað sækjandinn sagði? — Og heyrðir þú ekki, hvað verjand- inn sagði? — Verjandinn var að vinna fyrir borg un, en sækjandinn fyrir ekkert; þess vegna hefur hann á réttu að standa. — Vitanlega. Þessir verjendur reyna bara að ná í þá aura, sem þeir geta. Þeim er sama hvað þeir segja, ef þeir bara fá aurana í vasiann. — Þetta er slúður hjá þér. — Já, vertu bara vondur. Ég skal kai !a á vörðinn þarna. Þú heyrðir þessar glefsur, sem lesnar voru, eða hvað? — Það er l.angt síðan hann skrifaði þær. — Og hverju breytir það? — En ég er kennari. Ef ég tryði ekkí á menntun, hverskonar kennari væri ég þá? — Við höfum lítið brúk fyrir kenn- ara eins og þig. — Við erum að senda krakkana okkar í skóla og hvað er þeim kennt? — En þeir gáfu ekki einu sinni Brodsky tækifæri til að verja sig! — Nóg af þessu. Við erum búnir að heyra nóg um Brodsky. — Þú þarna, sem varst að skrifa hjá þér! Til hvers varstu að skrifa hjá þér? — Ég er blaðamaður. Ég skrifa um menntun og ég vil líka skrifa um þetta. — Skrifa hvað um þetta? Það liggur allt í augum uppi. Allir eruð þið eins. Það ætti að taka þessi b-öð frá þér. — Reyndu! — Og hvað verður þá? — Reyndu bara að taka þau. Þá sérðu, hvað verður. — Nú, svo að þú hefur í hótunum, eða hvað? Hæ, þarna, vörður! Hér er verið að hafa í hótunum. — Hann er bara vörður en ekki lög- reglumaður, svo að hann fer ekki . að þjóta upp til handa og fóta fyrir gott crð. — Hæ, vörður! Það er verið að kalla þi£T lögreglumann héma! Það ætti að flytja ykkur alla út úr Leningrad. Þá lærðuð þið kannski, hvað það kostar að fara út úr röðinni, sníkjudýrin ykkar! — Félagar! Um hvað eruð þið að tala? Það er verið að sýkna hann. Þið heyrð- uð, hvað verjandinn sagði. Rétturinn kemur inn aftur og dómarinn les upp dóminn. Brodsky vanrækir vísvitandi skyldur sínar sem sovétborgari, bæði hvað snertir umhyggju fyrir sjálfum sér og framleiðslu verð- mæta, sem bezt sést á tíðum starf- skiptum hans. Hann var varaður við fyrii milligöngu MGB (öryggisráðu- nevtisins) 1961 og lögreglunnar 1962. Hann lofaði að fara í fasta vinnu en úr framkvæmdum varð ekki og bann bélt áfram að vera iðjulaus, og hann orti úrkynjuð kvæði sin og las þau upp á kvöld* 1 undum. Af skýrslum nefndarinnar, sem vinnur með ungum skáldunu er bersýnilegt, að Brodsky er ekki skáld. Hann var fordæmdur af lesendum blaðsins Kvöld-Leningrad. Rétturinn mun bví beita tilskipun^ inni frá 4. febrúar 1961 og senda Brodsky í nauðungarvinmi á fjar- lægnm stað í fimm ár. Verðirnir (ganga fram hjá verjandan* Um); Hvað heyrir maður! Þú tapaðir máiinu, félagi málafærsluimaður, var það ekki? 30. tbl. 1964

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.